Amañ ‘r 'hî-mañ ba kosté Uhelgoat, amañ vije diw foar bep mis ba Uhelgoat, bremañ n’eus ket foarioù kin, bremañ n’eus ken ‘méd marc'had kwa, a-taw. Med gwech-all vije diw foar, foar ar vis d’ar yow kentañ deus ar mis, ha foar an dride yow da-'houde. Setu, ar foar kentañ à‘r bloà a houzez, ar yow kentañ à‘r bloà, ha hou'zh vije gwraet ar foar an dé kentañ ‘r bloà, foar an deroù mad. Hag hou'zh oa foar ar yowankis hag a vije tud é kanañ, hag é tañsal, ha da zañsal ha kanañ da zañsal war ar blassenn ba Uhelgoat. Foar ar re yowank kwa. Mes ar foar diwéo deus ar bloà, neuhè hou'zh vije gwraet Foar-Nedeleg deus outi. Ha hou'zh vije a-taw ba’r pemzekté diwé deus mis-kerzu. Set', war-dro Gouel-Nedeleg kwa, un tamm bi’n a-raog Gouel-Nedeleg alïes. Ha hou'zh da neuhè oa ur foar tristig vê ba mis-kerzu a houzez a-walc'h : vé teñval an amzer, glaw a vije, ha du ha toud. Set' bremañ neuhè oa ur foar kwa, ar bloà-se, ar yow-se oa trist-trist ar foar hardî. Glaw a rae ga delioù erc'h neuhè d’ar 'hiz-se. Yén oa, teñval an amzer ba’r foar ba Uhelgoat, oa an dud é tañsal war an eil troad goude egile, da 'hortos marc'hadourien da zond.
A-benn ar fin oa gwelet un’ o tond, ha tou’n dud 'houlle « Te an’vez henn'zh, te an’vez henn'zh ? » ‘ran ket, dén e-béd n’anée anehoñ, pé-gwir henn'zh oa ur marc'hadour disheñvel. Ur pezh dén bras oa, hag e dok oa gantoñ war e benn lake anehoñ brassoc'h e benn a oa. Ne vê gwelet war e varw hir, ne vije gwelet ‘méd e zowlagad é lufrañ. Ha bremañ oa, e dok oa kozh ha (h)uset, med ar vantell oa gantoñ, ur vantell marc'hadour-saout oa gantoñ war e gein oa i’e : un’ hir a ruse an douar kasimant, ha vije disliwet ha disheñvel-toud, leun a doulloù. Ha goulskoude ba e 'hodell, ba e 'hodell-bruched, vije gwelet ur bakadenn-arc'hant war-wel, laket war-wel d’an dud ewid roiñ da 'hoûd lar oa arc'hant da baeo.
Ha bremañ neuhè, heñw neuhè : dén e-béd n’anée anehoñ. Tou’n dud 'houlle an eil d’egile é wel anehoñ o tond « Te ‘an’vez anehoñ paotr, te ‘an’vez hemañ ? ». Nann, dén e-béd n’anée anehoñ. Hag heñw a’h ae d’an eil aneval d’eben hañ... ha pa vije e zorn war ar loned da wel pesse mod oa lardet ar loned ha toud, da wel hag-eñ oaint mad da brenañ. E lagad, e zowlagad vije war an hini a vije krog barzh ar gordenn. An hini oa krog e-barzh ar gordenn, pa’h ae dowlagad selloù henn'zh warnoñ ranke plegañ e zowlagad. Aet oa henn'zh ar mod-se tre da beked lein ar blassenn lec'h oa ar saout deu’t war e gis, ha n-a ket bet laret komz e-béd neuhè, na goullet pris na mann e-béd, 'rae ken ’méd tastoniñ ar saout ha sell deus an dud. Goude oa aet war ar blassenn, ba Uhelgoat, ene vije ar loned bi’n war-dro d’an ilis amañ ’r 'hî-mañ : an deñved hag ar moc'h, hag ar loueoù ha toud.
Ha goude, ene, lec'h oa digouéet, n-a komañset d’ober mèm mod douzh-tu adarre. A-benn ar fin oa digouéet di-rag an ilis, di-rag or an ilis. Ha neuhè n-a paret e zowlagad war ar paotr-bragoù, sent oa war an dro d’an nor d’ar mare-se, oa chomet-eñ mantret-par war ar re-hè. Lurañ rae e zowlagad warne. Set', an dud, pé-gwir henn'zh na vouje ket, an dud oa ba’r foar oa komañset dond en-dro dehoñ, oa ur c'helc'h pell ha toud, ha heñ vouje ket papred. Inoptiset oa o selled deus ar re-hè. Ha bremañ neuhè, a-benn ar fin neuhè, neuhè oa an abardahé dija, an dra-hè oa an eur hag a teuie an aotroù person d’ar mare-se, deus ar c'hostez all d’ar lenn, d’ober e baterioù diwéo d’an ilis. Ha p’en-a gwelet ar c'helc'h-tud a’ mod-se en-dro, ha heñ ranke goulenn plass hag aet da wel, ha p’en-a gwelet an dén-se oa chomet sioul, ha laket e vis war e vuselloù, ha « roiñ peuc'h ! », da lar d’an dud roiñ peuc'h. An dud war e gis hag é bet gwelet dre ar garrhenn o hedañ an ilis aet da beked ar sakristïan, ha ba’n ilis war ene, ba ene.
A-benn ur mare goude oa digoret an nor vras war an ilis, ha hem' all, ar marc'hadour-saout, oa ene papred, par war an ilis. Ha digouéet ar person ; ‘barzh un dorn oa ar groas gantoñ uhel, ha ‘barzh un dorn all oa ar pod-doùr binniget. Ha heñw, bet n-a bet amzer hemañ all da soñjal pe-tra zo digouéet, sklapañ doùr binniget war ar marc'hadour-saout. 'Oa bet ur luc'hadenn hag ur skrijadenn spontus, ha dén e-béd n-a bet gwelet dre be-lec'h oa aet partïet an dén kuit. Set', neuhè a, ar person n-a laret d’an dud, a bep seurt n-a laret, la oa digouéet ahè pé-gwir henn'zh n’é ket ur marc'hadour oa ; henn'zh oa an Ankoù ya. Ha, neuhè, an dud n-a soñjet : lec'h be’ okupet ga’r loned, oa mioc'h okupet ga’n dud oa o telc'hen ar loned. Ya, ha neuhè oa deu’t owen dehe-toud, daoust ha d’hag-eñw oa deu’t ahè da gemer anw lod an dud oa mad da gemer d’ond gantoñ d’an ifern. Setu, tou’n dud oa kemmesket, strafuilhet-toud éh essaeo goûd pessa mod « matrèhe é aet ma hanw gantoñ, matrehe é aet ma hanw ». Med an aotroù person n-a dichalet anehe ha laret dehe « Oo, bremañ ga’n dour binniget n-eus tapet anehoñ warnoñ lar é kasimant sur é efasset toud an anwioù, me lar dit la peus mann e-béd d’ober ».
Set' ‘benn neuhè oa deu’t nos dija, ha ba mis-kerzu teu nos a-bréd. Setu, an dud oa aet neuhè etreseg ar gêr neuhè, med ‘oa ket echu ar spontadennoù c'hoazh, kar ar re ranke mond pell ga’n heñchoù-treus hag ar gwinojennoù, e-beñ n-a c'hoazh da toud ar re-hè da yédal, ha ‘barzh ar re-hè amañ ba bro Breizh-Isel, a-wechoù pa vê deu’t an nos, ba’r re-hè la vije ken ‘méd lutined, hag an Ankoù, hag an teuched, toud, hag an dud n-ije owen, set' oa ket echu an owen ewinte c'hoazh. Med ar mod-se oa digouéet gate an dé-se.
0 reaksïon d'ar mesaj:
Enregistrer un commentaire