Daoust hag é foeta arhant heñi é mond da breña boed bio ?
Da geñta-toud, moien zo d'en-im houlenn ablame betra zo bet rôet on año ken braz all d'ar boed naturel, kar naturel an-heñi é benn ar fin. Mehmod 'vel vije gwrêt gwechall, pas ken koz se... d'or mare pa n-im zoursie an dud deuh an douar, mond a rênt gantoñ ha pas a-eneb dehoñ dalhmad. Oain ket bet gañet hoaz, med bet m-euz bet año deuh mamm-goz bet é huchal ha jomet mantret-par war an dud é wel anehe roi bleud-kig d'ar zaout, heï a rouspete mouez hî vhenn, ha lâre "Se zo roi kôh d'ar loñed!!!". Tou'n dud hoarze diwar he houst, eit oa-hi mêz ar jeu, koue'et deuz lost ar harr, paseïst, ha me oar petra toud hoaz. Padal ar wirione oa ganti 'vel-just : zotoni an-heñi é roi kig d'ar zaout, yeot vé debret ordin ga'r zaout ha mad pell zo. Med delh a rê ar gouarnâmant da boueo war an dud benn lak anehe da goñsanti gantoñ, or sort propagand-stad laket e-reñk ga'n endustrïou braz benn lak an dud d'hond gante. Ha hègn d'ober ka'd owen la jomefent a-ziwar-lerh, hag o feurm d'hond da nintra benn nebeud. Êz a-walh lemen furnez an dud diwar o vhenn pé vé ano deuh lïou an arhant, mesket-kàer ga'd an owen ba-dirag ar baourente kement hag an owen da vé laket da zod pe da heñi bet chomet war-lerh zegal, 'vel vé laret...
Bremañ, a-damm da damm, daoust d'an endustrïou ha d'ar gouarnâmant klask moucha daoulagad an dud, komañs eint da zigor anehe just a-walh, ha komañs eint da breña skïant deuh ar geier bet livet dehe gand tud gleet dehe tôl evez war 'r pez vize rôet dehe da zibri. Ha komañs eint da gompren lar n'euz kim kôjou toull é tond mêz ginou-ledann ar bolitikerien war-fed an añvironamant, par o zellou war ar CO² milliget cherr lak an dud da gulpabiliza on dro adarre ablame d'o gwetur(iou) (padal ar pennou-braz ouie mad a-walh dibowe pell zo brass lar é posubl lak or wetur di hond en-dro gand dour tra-kén...), hag en tu all da ze tamm zell na grik e-bed war an nukleer laket da "gousked" ba'n douar heb goud na bu na ba war-fed ar mod ma'h ay an traou benn kantvejou... Or farsite, me lar dèh, hypocrisie quand tu nous tiens 'vel vé laret en galleg.
Ha just a-walh pa 'h a an dud tre da beked or marhad "bio" mannaket, n'é ket evid preña forz petra, pas mehmod 'vel vé gwrêt pa 'h êr ba supermarhajou brein ha lêrien da breña traou ha n'euz ket emm deuz oute... Pé vé preñet traou "bio", dao é neuhe prepari e bred e-hun-penn, mehmod 'vel vize gwrêt gwechall hag e-ze! Ha diwar neuhe, benn fin ar gont, koust a ra nebeutoh dèh kar ar boed bet preparet ga'n endustrïou goust kér-ru (ken kér ha fall), hag aspenn-ze zo moien da breña traou "mell-divell", pas pakajet aziagent kwa, ha neuhe teu an traou da vé kalz gwelloh-marhad, kalz gwelloh evid ar yehed ha 'vid an añvironâmant.
"Ni zo ennomp toud pez vez debret ganem", ha dram a-ze pé ve debret traou fall 'h a an dud da skloka a-damm da damm... Me zo kazimant sur lar a teu kalz deuh ar hleñvejou vêm skôet gante diwar ar boed fall ha trafiket ve kaset dem dre an endustrïou-braz, ar re zo par o zellou war o yalhad ha par war nintra all aspenn. Na vo ket gwellet doustu, med benn-berr vo gouiet lar oa ar skïant vad ga'r re a glaske labourad propr an douar, ha kas boed normal d'ar re all... Hag on dra-all hoaz : Preña ba supermarhajou brein (hag a jomo diaño amañ, on tamm re zo deuh oute benn lak anehe toud amañ hi-mañ) an dra-he zo roi e arhant da tud hag a zo kustum da bêo bi'n-bi'n ar brodukterien, ha surtoud n-im zigas ba jeu ar bolitikerien : pêo "marhadmad" traou bet preñet gand on tôl bout ba rer ar brodukterien, pe bet preñet gand endustrïou ker brein all hag a ra mem mod d'o ouvrïerien, ha kemend-se evid preña loñed bet gwallgaset mem mod 'vel a vije bet gwrêt gand nazïed pe tud mod-mañ... Dao da bep heni cheñch e vod da breña benn cheñch e vod da veva. Med, hadlared a ran or wech hoaz benn bé kompreñet mad : arabad tôl toud ar beh war ar labourerien-douar, 'vel ve gwrêt gand pennou-braz ar gouarnâmant bremañ, kar ar re-mañ diweo an-heñi n-euz poueet war ar beïzanted benn lak anehe da vé e-reñk gand o reolennou brein dre-berz o fropagandou mantruz. Ar re-he ouie koulz 'vel an endrustriañed oa traou brein lar oaint é kinnig d'ar beïzanted, sañset 'vid produï traou mehmod 'vel ar re naturel met-ha vije bet founnusoh ha fonnaploh, ha diwar neuhe planta ba penn ar beïzanted la oa mond deuz ar hiz ober mod-mañ. Ha hègn d'ober 'vel-just, paour-raz oa an dud gwechall, ha gand or propagand mod-mañ oa êz a-walh lak anehe da goñsanti gante la oa fur mond e-reñk ga'r mekañikaoua-braz hag ar chimikaad direzon bet kinniget dehe 'vel ma vije bet an hent nemetoñ benn beva trankiloh cherr beva ar re all en or mod modern.
Ha 'vid pez é ar boed sañset "marhadmad"... Ablame betra oa red-groñs kaoud boed pas gwall gér ?
Beñ ablame oa, hag é gwir-pater papred, bian pêet an dud a labour ba'r memez endustrïou gand ar re glask preña traou gand nintra aspenn 'vid or gwenneg-toull.... Produï evid produï, roi arhant d'an dud an nebeuta ar gwella, ha diwar neuhe produï traou brein. Pé na vé ket rôet arhant d'an dud, ha laret dehe "pep heñi deuz e du", propagand mantruz zavet gand mistri war an dachenn : n'euz ket da voud soueet lar a ar bed war an tu fall.
Soutil an traou mestra, kar pez a fôt da pennou-braz ar gouarnamant é lakad war-wel d'an dud lar a vefent é klask diskamma an efejou fall (deut digand o folitikaj war-eün), med heb lared sklàer la na gred ket dehe klask goud da vad ba peleh ema ar penn-kôz deuh tou'n traou-mañ. Forz penoñz vo ket gwrêt, kar ar sistem kapitalist e-reñk gand zoñjou ar bolitikerien an heñi a vefe dao dispenna benn lak an traou propr en-dro. Ma'h é êt ar beïzanted da ampoazoñerien-tud bremañ, hag a zalhont da vé ar pez eint deut da vé, é ablame zo or volonte politik evid lak anehe da gontinuï mod-mañ. Ha nin, sitoaiañed mehmod, pé zalhom da breña o boued. Pegement vé rôet ga'r gouarnâmant pe ga'n Europ benn chikour ar beïzanted zo é klask labour an douar, pe ober war-dro or chatal, en or mod bio ?
--> krakaj tra-kén, pé vé komparachet deuh ar pez vé rôet d'ar re all, n'é ket mod-mañ an-heñi vo poueet war ar beïzanted evid cheñch o mod d'ober o micher... Se zo 'vel or sort rod diroll é telh da droi ablame ma vank ar gouarnâmant war e bolitik, n'é ket hanter fonnapl gand e labour. Kehid a jomo ar galloud-groñs ga'r gapitalisted (tud an arhant), na jeñcho ket ar bed en mod e-bed... sklàer 'vel lagad an nàer.... pe cheñch a ray pa vo re ziweet, 'vel kis-ha-kustum.
'Vel a lâre Coluche, Doue d'e bardono : Quand on pense qu'il suffirait que les gens ne les achètent plus pour que ça ne se vende plus... quelle misère...
Gantoñ oa laret sklàer an traou, nintra da lared aspenn.... Toud om kirieg deuh pez a zigouev bremañ, toud gwitibunan, ha lod (politikerien ha kapitalisted, memez re toud anehe) zo kabluz-toud!
Fin, pez m-euz hoant da ziskeuz doh amañ gand ma zamm diskour : boed "bio" zo mad evid ar yehed, ya zur, med en tu all da ze, preña traou mod-mañ zo un' deuz ar hammejou keñta zo evid kaoud or sosiete humanistoh on tamm, ha doujoh deuh ar re zo beo, na pa vefem loned, natur pe tud.
'Vel a lare ar re goz : An douar zo koz, arabad hwerzin goap deuh outoñ
Da geñta-toud, moien zo d'en-im houlenn ablame betra zo bet rôet on año ken braz all d'ar boed naturel, kar naturel an-heñi é benn ar fin. Mehmod 'vel vije gwrêt gwechall, pas ken koz se... d'or mare pa n-im zoursie an dud deuh an douar, mond a rênt gantoñ ha pas a-eneb dehoñ dalhmad. Oain ket bet gañet hoaz, med bet m-euz bet año deuh mamm-goz bet é huchal ha jomet mantret-par war an dud é wel anehe roi bleud-kig d'ar zaout, heï a rouspete mouez hî vhenn, ha lâre "Se zo roi kôh d'ar loñed!!!". Tou'n dud hoarze diwar he houst, eit oa-hi mêz ar jeu, koue'et deuz lost ar harr, paseïst, ha me oar petra toud hoaz. Padal ar wirione oa ganti 'vel-just : zotoni an-heñi é roi kig d'ar zaout, yeot vé debret ordin ga'r zaout ha mad pell zo. Med delh a rê ar gouarnâmant da boueo war an dud benn lak anehe da goñsanti gantoñ, or sort propagand-stad laket e-reñk ga'n endustrïou braz benn lak an dud d'hond gante. Ha hègn d'ober ka'd owen la jomefent a-ziwar-lerh, hag o feurm d'hond da nintra benn nebeud. Êz a-walh lemen furnez an dud diwar o vhenn pé vé ano deuh lïou an arhant, mesket-kàer ga'd an owen ba-dirag ar baourente kement hag an owen da vé laket da zod pe da heñi bet chomet war-lerh zegal, 'vel vé laret...
Bremañ, a-damm da damm, daoust d'an endustrïou ha d'ar gouarnâmant klask moucha daoulagad an dud, komañs eint da zigor anehe just a-walh, ha komañs eint da breña skïant deuh ar geier bet livet dehe gand tud gleet dehe tôl evez war 'r pez vize rôet dehe da zibri. Ha komañs eint da gompren lar n'euz kim kôjou toull é tond mêz ginou-ledann ar bolitikerien war-fed an añvironamant, par o zellou war ar CO² milliget cherr lak an dud da gulpabiliza on dro adarre ablame d'o gwetur(iou) (padal ar pennou-braz ouie mad a-walh dibowe pell zo brass lar é posubl lak or wetur di hond en-dro gand dour tra-kén...), hag en tu all da ze tamm zell na grik e-bed war an nukleer laket da "gousked" ba'n douar heb goud na bu na ba war-fed ar mod ma'h ay an traou benn kantvejou... Or farsite, me lar dèh, hypocrisie quand tu nous tiens 'vel vé laret en galleg.
Ha just a-walh pa 'h a an dud tre da beked or marhad "bio" mannaket, n'é ket evid preña forz petra, pas mehmod 'vel vé gwrêt pa 'h êr ba supermarhajou brein ha lêrien da breña traou ha n'euz ket emm deuz oute... Pé vé preñet traou "bio", dao é neuhe prepari e bred e-hun-penn, mehmod 'vel vize gwrêt gwechall hag e-ze! Ha diwar neuhe, benn fin ar gont, koust a ra nebeutoh dèh kar ar boed bet preparet ga'n endustrïou goust kér-ru (ken kér ha fall), hag aspenn-ze zo moien da breña traou "mell-divell", pas pakajet aziagent kwa, ha neuhe teu an traou da vé kalz gwelloh-marhad, kalz gwelloh evid ar yehed ha 'vid an añvironâmant.
"Ni zo ennomp toud pez vez debret ganem", ha dram a-ze pé ve debret traou fall 'h a an dud da skloka a-damm da damm... Me zo kazimant sur lar a teu kalz deuh ar hleñvejou vêm skôet gante diwar ar boed fall ha trafiket ve kaset dem dre an endustrïou-braz, ar re zo par o zellou war o yalhad ha par war nintra all aspenn. Na vo ket gwellet doustu, med benn-berr vo gouiet lar oa ar skïant vad ga'r re a glaske labourad propr an douar, ha kas boed normal d'ar re all... Hag on dra-all hoaz : Preña ba supermarhajou brein (hag a jomo diaño amañ, on tamm re zo deuh oute benn lak anehe toud amañ hi-mañ) an dra-he zo roi e arhant da tud hag a zo kustum da bêo bi'n-bi'n ar brodukterien, ha surtoud n-im zigas ba jeu ar bolitikerien : pêo "marhadmad" traou bet preñet gand on tôl bout ba rer ar brodukterien, pe bet preñet gand endustrïou ker brein all hag a ra mem mod d'o ouvrïerien, ha kemend-se evid preña loñed bet gwallgaset mem mod 'vel a vije bet gwrêt gand nazïed pe tud mod-mañ... Dao da bep heni cheñch e vod da breña benn cheñch e vod da veva. Med, hadlared a ran or wech hoaz benn bé kompreñet mad : arabad tôl toud ar beh war ar labourerien-douar, 'vel ve gwrêt gand pennou-braz ar gouarnâmant bremañ, kar ar re-mañ diweo an-heñi n-euz poueet war ar beïzanted benn lak anehe da vé e-reñk gand o reolennou brein dre-berz o fropagandou mantruz. Ar re-he ouie koulz 'vel an endrustriañed oa traou brein lar oaint é kinnig d'ar beïzanted, sañset 'vid produï traou mehmod 'vel ar re naturel met-ha vije bet founnusoh ha fonnaploh, ha diwar neuhe planta ba penn ar beïzanted la oa mond deuz ar hiz ober mod-mañ. Ha hègn d'ober 'vel-just, paour-raz oa an dud gwechall, ha gand or propagand mod-mañ oa êz a-walh lak anehe da goñsanti gante la oa fur mond e-reñk ga'r mekañikaoua-braz hag ar chimikaad direzon bet kinniget dehe 'vel ma vije bet an hent nemetoñ benn beva trankiloh cherr beva ar re all en or mod modern.
Ha 'vid pez é ar boed sañset "marhadmad"... Ablame betra oa red-groñs kaoud boed pas gwall gér ?
Beñ ablame oa, hag é gwir-pater papred, bian pêet an dud a labour ba'r memez endustrïou gand ar re glask preña traou gand nintra aspenn 'vid or gwenneg-toull.... Produï evid produï, roi arhant d'an dud an nebeuta ar gwella, ha diwar neuhe produï traou brein. Pé na vé ket rôet arhant d'an dud, ha laret dehe "pep heñi deuz e du", propagand mantruz zavet gand mistri war an dachenn : n'euz ket da voud soueet lar a ar bed war an tu fall.
Soutil an traou mestra, kar pez a fôt da pennou-braz ar gouarnamant é lakad war-wel d'an dud lar a vefent é klask diskamma an efejou fall (deut digand o folitikaj war-eün), med heb lared sklàer la na gred ket dehe klask goud da vad ba peleh ema ar penn-kôz deuh tou'n traou-mañ. Forz penoñz vo ket gwrêt, kar ar sistem kapitalist e-reñk gand zoñjou ar bolitikerien an heñi a vefe dao dispenna benn lak an traou propr en-dro. Ma'h é êt ar beïzanted da ampoazoñerien-tud bremañ, hag a zalhont da vé ar pez eint deut da vé, é ablame zo or volonte politik evid lak anehe da gontinuï mod-mañ. Ha nin, sitoaiañed mehmod, pé zalhom da breña o boued. Pegement vé rôet ga'r gouarnâmant pe ga'n Europ benn chikour ar beïzanted zo é klask labour an douar, pe ober war-dro or chatal, en or mod bio ?
--> krakaj tra-kén, pé vé komparachet deuh ar pez vé rôet d'ar re all, n'é ket mod-mañ an-heñi vo poueet war ar beïzanted evid cheñch o mod d'ober o micher... Se zo 'vel or sort rod diroll é telh da droi ablame ma vank ar gouarnâmant war e bolitik, n'é ket hanter fonnapl gand e labour. Kehid a jomo ar galloud-groñs ga'r gapitalisted (tud an arhant), na jeñcho ket ar bed en mod e-bed... sklàer 'vel lagad an nàer.... pe cheñch a ray pa vo re ziweet, 'vel kis-ha-kustum.
'Vel a lâre Coluche, Doue d'e bardono : Quand on pense qu'il suffirait que les gens ne les achètent plus pour que ça ne se vende plus... quelle misère...
Gantoñ oa laret sklàer an traou, nintra da lared aspenn.... Toud om kirieg deuh pez a zigouev bremañ, toud gwitibunan, ha lod (politikerien ha kapitalisted, memez re toud anehe) zo kabluz-toud!
Fin, pez m-euz hoant da ziskeuz doh amañ gand ma zamm diskour : boed "bio" zo mad evid ar yehed, ya zur, med en tu all da ze, preña traou mod-mañ zo un' deuz ar hammejou keñta zo evid kaoud or sosiete humanistoh on tamm, ha doujoh deuh ar re zo beo, na pa vefem loned, natur pe tud.
'Vel a lare ar re goz : An douar zo koz, arabad hwerzin goap deuh outoñ
0 reaksïon d'ar mesaj:
Enregistrer un commentaire