Trañskripsïon bet divanket d'ar 15 a vis-here 2011
Sed amañ un istor bet kontet din gant Pierre-Marie Guillou ba Plouïe, aet é d'an anaon dibowe, Doue d'e bardono.
Voici une histoire que m'a raconté Pierre-Marie Guillou à Plouyé, il est malheureusement décédé depuis, paix à son âme.
Fin an emgann ba Kraozon (1944)
D'an driwec'h a vis-gwengolo oa krog an emgann diveo ba gourenes Kraozon, soñj mad meus papred, oa kroget deus an abard'he d'an nos, ha pechiou-kanol an amerikaned da denno war ar boched.* Ha oaint en tu-all, set' ar wech oa komañset ar re-he da denno, an dra-he ree un drous spontus, ne vije kleet nintra gantoñ, amañ vêmp ket gouest da gomz an eil d'egile, dalc'h a ree an traou da droiñ ha da skoiñ, ha da strakal deus partoud ! Set' lared a reen da ma soñj : pegehid a bado ar jeu-mañ c'hoazh ?! Ma'hat alemañ na 'h ênt ket kalz tud bew fenos, set' dalc'he an traou papred ha papred, ... benn ar fin, benn oa deut ar mintin oaint dihanet. Set' oa laret demp neuhe mond war-raog, war-zu linennou ar boched. Set' mond a remp trankil, doussig, owen mamp la vije bet chomet un' bennaket ba-dreñw ur c'hleuñ bennaket, pe ba un toull bennaket, da denno war-ha'mp. Set' deus tu Lañveog, meus soñj mad, oamp diskennet d'hond war-zug ar Poulmig, an dra-he oa a-bred deus ar mintin, digoueet oamp ba'r Poulmig, hag ene mamp tapet un nebeud boched, ha' oa di-drous gate. Sïoul oaint ha 'n-om rentet. Hag an amerikaned, pelloc'h, na dastumet un nebeud re all en ene. Set' neuhe oa ket kalz a dennou kin, mond a remp papred war-raog, pass re vuan, trankil papred, owen da ve surprenet gad un tenner bennaket, ku barzh un tu bennaket, lec'h vije ket gwelet kwa. A-benn ar fin oa deut da lared demp la oa echu : echu ar bresel bremañ, pegur ar jeneral Ramcke, un SS, boch, an heñi oa komander toud kêr-Brest oa deut da sin ar peuc'h, da « La Pointe Des Espagnols » gad ur jeneral amerikan, ene na sinet ar redissïon ba-kichenn an hent en ene, meus soñj mad. Set' neuhe oa echu ar bresel. Dond a ree Alamanted un tamm deus partoud, 'n-om rentañ reent. Ha di-drous oa pé oa sinet ar peuc'h, oa ket tennou kin.
-------------------- Hag amañ dindan an istor-mañ en galleg --------------------
-------------------- Et voici cette histoire en français --------------------
La fin de la bataille à Crozon (1944)
Le dix-huit septembre la dernière bataille commença dans la presqu'île de Crozon, je me rappelle bien, c'était en début de soirée, les américains tiraient des coups de canon sur les boches* qui se trouvaient de l'autre côté. Dès-lors qu'ils commencèrent à tirer, ça faisait un boucan d'enfer, on n'entendait plus rien, on ne pouvait même plus se parler, ça n'arrêtait pas de tournoyer, de frapper, et d'exploser de partout. À ce moment-là je pensais : combien de temps ça va encore durer ? Ce soir il n'y aura pas beaucoup de survivants, et ça continuait encore et encore... ils se sont arrêtés au petit matin. On nous disait donc d'avancer, en direction des lignes allemandes. On allait tranquillement, doucement, de peur que quelqu'un se soit caché derrière un talus, ou dans un trou quelconque prêt à nous tirer dessus. Du côté de Lanveoc, je me rappelle bien, nous sommes descendus en direction du Poulmic, c'était tôt dans la matinée. Arrivés au Poulmic nous y avons pris quelques allemands, ils étaient silencieux, calmes et se sont rendus, les américains, plus tard, en ont pris quelques autres. Il n'y avait plus beaucoup de tires. Nous continuions d'avancer, pas trop vite, tranquillement, de peur de se faire surprendre par un tireur embusqué. On est finalement venu nous dire que c'était terminé, la guerre était terminée, puisque le général Ramcke, un SS, boche, le commandant d'arme de la forteresse de Brest vint signer la paix à "La Pointe Des Espagnols" avec un général américain, ils y ont signé la reddition à proximité de la route, je me rappelle bien. Voilà donc la guerre finie. Des allemands venaient d'un peu partout, ils se rendaient, et la paix fut signée en silence, il n'y avait plus de tires.
----------------------------------------
---------------------------
----------------------------------------
*"Boche" ha "boch" mem mod en brezhoneg, ober a rae Pierre-Marie ga'r gir-mañ 'vid roiñ hano deus ar soudarded alaman pad an eil bresel-bed, mod all rae-heñw ga'r gir "alamant(ed)".
* Pierre-Marie employait le mot "Boch" en breton lorsqu'il parlait des soldats allemands de la seconde guerre mondiale, sinon il employait "an alamanted" (les allemands).
Aucun commentaire:
Enregistrer un commentaire