Ar sakrist hag ar marc'hadour-lousou

Trañskripsïon bet divanket d'ar 15 a vis-here 2011

Sed amañ ur rismodell bet kontet ga Jañ-Mari Skragn deus 'n Uhelgoat. Mersi bras da Abrobin 'vid an añrejistramant war an internet, gall a reh chilow 'nahoñ war e vlog-video, hadtrañskrivet meus Jañ-Mari deus pezh meus kleet ma-hun'.

Amañ barzh Sant-Nigouden, amañ gi-mañ oa un tamm den bihen-bihen chom amañ, bihen-tre oa, med ha oa un tamm douar gantoñ ahè en un tu mennaket ba'r c'hostïou ahè, hag a oa oc'h ober ar sakrist 'e ga'n otro-person.

Set' bremañ, goûd a-walc'h hou'h, pe-sort mod amañ gwech-all, daoust a vije bihen an dud wechou nïent gwraged hag a vïe re vraw. Setu na ur wreg vraw 'e, ha bremañ houzh oa un tamm bihen « skañw he gar » 'vel vé laret 'e, hag a rae-hi tammou troiadennou d'ar sakrist !

Ha bremañ neuhe, breumañ neuhe ! Oa laret dahoñ, un devezh neuhe hei rae kime lared nïe poan-gov, poan-gov a nïe, hag 'vid passeal ar boan-gov oa laret da Jañ-Mari - pegur hañw oa e hano Jañ-Mari 'veldin-me, a-peu-prè ken ginoweg 'veldin-me oa 'e – hag a oa daw dahoñ mond da gerc'had dour da Bont-Pinèr. Ha Pont-Pinèr oa ket tal-kichenn amañ, an dra-he oa tre du-he ba departamant Penn-ar-Bed 'e, pell ahann, ha vïe daw dahoñ, 'benn mond da gerc'had dour da Bont-Pinèr, partïal raog vïe deut an nos, hag a dape an dour ba'r veunteun pé vïe an hanter-nos sonañ. Neuhe vïe laret dahoñ : benn vïe mad an dour deuh ar c'hleñvejou vïe daw tap anahoñ kehid a vïe an hanter-nos sonañ. Set' pé zigouee ene 'vid an hanter-nos, garg e vachin, vïe partïet bremañ 'raog oa kuet an heol, benn vïe digoueet en-dro an de war-lerc'h vintin vïe deut an de. Set' keid a vise Jañ-Mari o hond da Bont-Pinèr da gerc'had dour, an intron ree... hac'h... ar java, 'vel vefe laret bremañ, ba'r gêr... set' teuie an otro-person da wel 'nehi, an otro-person...

Set' un devezh p'oa hond da gerc'had dour, pé vïe aet toud an dour deuh ar pod, bade ket pell an dour hañ. Bep tri-pe'r deve(zh) vïe kasset Jañ-Mari da gerc'had dour da Bont-Pinèr. Set' un devezh oa hond neuhe bremañ, ha digoueet ar marc'hadour-lousou gantoñ. Neuhe vïe tud gwraet : ar marc'hadourien-lousou vïe gwraet deuh an dra-he, 'vi' ar loned ha 'vi' an dud ha-toud : « des apothicaires » 'vel vefe laret e galleg kwa, 'h ober tro war ar maes mo-se, ha digoueet gantoñ :

- Hond 'n hent Jañ-Mari ?

- Ah ! Me zo hond da gerc'had dour, lar-hañw, pegur ar wreg du-mañ Marc'harid – Marc'harid oa hano ar wreg – n'a ket mad en mod e-bed 'med ga dour deus Pont-Pinèr !

- Te zo ur ginoweg ! Lar, te vé kontet kaojou dit ! Lar, n'é ket gwir an dra-he ! Lar, houzh, lar, vise an otro-person tond da wel 'nehi ! Lar, tes da hond 'vi...

- N'é ket gwir ! Lar Jañ-Mari, Marc'harid ra ket an dra-he din-me ! Lar...

- Me lar dit é gwir ! Lar, ha kred aha'on ma heus c'hoant ! Ma heus ket, lar : memes mod é din ! Lar.

Benn ar fin :

- Gwraet ur bariadenn ma-keres ! Lar...

- Me meus sort e-bed da barïou ! Lar Jañ-Mari.

- Me ray arc'hant ma lousou dit, lar ar marc'hadour-lousou dahoñ, ma n'é ket gwir, lar-hañ ; ha te, lar, peus kime roiñ un tamm gwinizh heus ahe gi-se, lar...

Lak a rae un tamm gwinizh 'e 'vid kaoud boued da roiñ d'i yir.

- Po kime roiñ da winizh din ! Lar.

- Mad ! Lar.

Set' benn ar fin : gwraet ar bariadenn ahe, ha digoueet hat, paotr-powr, kich an ti, ah nondidïe ! Oa ket klañw Marc'harid ! Me lar dit 'h ae ar jeu ba'n ti-mañ ! Kleet vie ar gwer strakal war ar lor-zi, machin, toud ! Hag e, oh-la-la ! Neuhe oa diskoñjolet Jañ-Mari ahe :

- Ah, gwir é hat 'ha ! Tapet din 'ha ! Med lak aha'on ba'r baner ! Lar.

Pegur ar baner oa-heñw goullou oa-hañw, ur mell baner oa ga'r marc'hadour-lousou, hemañ un tamm bi'n-bi'n anahoñ, ha neu'n oa serten oa gall lak anahoñ ba'r baner.

- Ha skos war an nor, lar, ha lak aha'on ba'n ti ma galleh, lar.

Set' oa gwraet mo-se ha, med renket neu'n an otro-person pé oa skôet da zigentañ war an nor :

- Tok-tok !

- Piw zo ahe 'ha ?

- Me é ar marc'hadour-lousou ! Lar.

- Oh gast, petra ri...

Set' benn ar fin Marc'harid lar :

- Kae da zigor an nor da varc'hadour-lousou ! Lar.

Kar oa deut ar marc'hadour-lousou ba'n ti :

- Med daw dit chikour 'ha'on lak ma vaner, kar ma vaner zo pounner ! Lar.

Hag a oa krog an otro-person ba ur penn deuh ar baner, ha lak anahoñ ba lost an ti. Set' oa traou war an daol hañ : kig-yir ha gwin mad, ha kemend sort oa toud. Hag Marc'harid oa-hi ket klañw hañ, ah nann, set' 'h ee ar jeu en-dro, set' oa laret dahoñ, da'r marc'hadour-lousou, mond deuh an daol 'e. Set', benn ar fin neuhe, an otro-person lar da Varc'harid :

- C'hwi oar kanañ Marc'harid : kan ur son demp 'ta ! Lar.

Oh da zigentañ Marc'harid lar :

- Oh, rañw ket, rañw ket, lar.

- Eo, a lar, c'hwi gan braw ! A lar, daw dec'h kanañ !

Set benn ar fin oa komañs Marc'harid da ganañ - Ah n'ounn ket dig-hañ teu ar vouezh din - :

Aet é Jañ-Mari da Bont-Pinèr

Da gerc'had dour gad e bod-fer,

Teuy ket en-dro ken a vo de

Meulomp Doue, meulomp Doue !

- Oh, ur vouezh vraw neus Marc'harid 'ha, lar... Oh-la-la, houzh gan braw a-walc'h, ah ya 'ha. Ha c'hwi otro-person 'ha, ha c'hwi vé kanañ bep sul ba'n averenn, c'hwi zo gouest neuhe da ganañ un tamm 'e !

- Oh ya 'ha, lar an otro-person, me zo gouest d'ober 'e a-walc'h.

Hañw saw en e saw, ha hemañ neuse teu ur vouezh deus e gorf :

Me meus ur wreg vraw da'm zigemer

Pa na vé ket ar mestr d'ar gêr,

Teuy ket en-dro ken a vo de

Meulomp Doue, meulomp Doue !

- Oh vendidïe ! A lar, c'hwi oar kanañ 'ha, ah ya !

- Benn ar fin 'h ee ar jeu en-dro :

- Deut gwin war an daol, a lar, mad an traou.

Set' Marc'harid, ha neuhe an otro-person, lar d'ar marc'hadour-lousou :

- Deuet 'ta, marc'hadour-lousou, kan un draig 'ta !

- Me n'ounn ket kanañ aha'on-me, me n'ounn ket kanañ...

- Eo ! Mechañs, lar, tou'n dud oar kanañ mod pe vod, lar, un dra mennaket teuy ganeh, a lar.

Ah neuhe lar...

Hemañ oa savet en e saw :

- Benn ar fin ah añw da ganañ un' dec'h, lar.

Set' heñw lar neuhe :

Me meus ur lapouss im vaner

Ha pa kano diskano kàer,

Med gano ket ken a vo de

Meulomp Doue, meulomp Doue !

- Beñ c'hwi lar ouieh ket kanañ ? Med c'hwi a gan braw-tre hat, lar !

Set' benn ar fin, hañw oa komañset ar jeu da gan en-dro, lar, ha lar dehoñ :

- Med ur lapouss peus laret oar kanañ ? Lar, lar dahoñ kanañ 'ta neuhe !

- Oh, lar, n'oa ket hond d'ober, lar-hañw : C'hwi oar a-walc'h, ar lapoussed ganont ket ken teu an de, lar, heñ gano ket deuh an nos, lar, ha c'hoazh matrehe ray ket, lar, kar me gav din zo droug ba'nahoñ !

Gweled vïe ar c'hached hijal, paotr-powr, ma'hat oa ar lapouss zo un imor ba e gorf. Set' benn ar fin memestra oa komañset ar sklàerijenn da zond dre an apavañchou, komañset ar c'hejer da ganañ ba'r perjer, set' ar marc'hadour-lousou lar d'i lapouss neuhe :

- Ale lapouss ! Lar, bremañ zo voien dit da ganañ un', ma heus c'hoant d'ober, lar, bremañ é deut an de, lar, bremañ zo voien dit, lar.

Set' me lar dec'h oa deut ur vouezh vraw maes ar c'hached 'ha paotr :

Ga'n otro-person é aet ma gwreg !

Gad paotr ar lousou eh ay ma ed !

Me gano ket ken a vo de !

Meulomp Doue, meulomp Doue !

Ga'n otro-person en overenn !

Me gano da-ziwar-boues ma venn !

Me gano dahoñ war-boues ma benn !

Ha' droc'ho dahoñ e vilhotenn !