BREZHONEG DIGOR

Ar sakrist hag ar marc'hadour-lousou

2011-09-08T22:36:00.005+01:00

Trañskripsïon bet divanket d'ar 15 a vis-here 2011

Sed amañ ur rismodell bet kontet ga Jañ-Mari Skragn deus 'n Uhelgoat. Mersi bras da Abrobin da ve laket an añrejistramant-mañ war an internet, gall a reh chilaou 'nehoñ war e vlog-video, hadtrañskrivet meus Jañ-Mari deus pezh meus kleet.

Amañ barzh Sant-Nigouden, amañ gi-mañ oa un tamm dén bihen-bihen chom amañ, bihen-tre oa, med ha oa un tamm douar gantoñ ahè en un tu mennaket ba'r c'hostïou ahè, hag a oa oc'h ober ar sakrist 'e ga'n otro person.

Set' bremañ, goûd a-walc'h hou'h, pe-sort mod amañ gwech-all, daoust a vije bihen an dud wechou nient gwraged hag a vie re vraw. Setu na ur wreg vraw 'e, ha bremañ houzh oa un tamm bihen « skañw he gar » 'vel vé laret 'e, hag a rae-hi tammou troiadennou d'ar sakrist !

Ha bremañ neuhe, breumañ neuhe ! Oa laret dehoñ, un devezh neuhe hei rae kime lared nie poan-gof, poan-gof a nie, hag 'vid passeal ar boan-gof oa laret da Jañ-Mari - pegur hañw oa e hano Jañ-Mari 'veldin-me, a-peu-prè ken ginoweg 'veldin-me oa 'e – hag a oa daw dehoñ mond da gerc'had dour da Bont-Pinèr. Ha Pont-Pinèr oa ket tal-kichenn amañ, an dra-he oa tre du-he ba departamant Penn-ar-Bed 'e, pell ahann, ha vie daw dehoñ, benn mond da gerc'had dour da Bont-Pinèr, partïal raog vie deut an nos, hag a dape an dour ba'r veunteun pé vie an hanter-nos sonañ. Neuhe vie laret dehoñ : benn vie mad an dour deuh ar c'hleñvejou vie daw tap anehoñ kehid a vie an hanter-nos sonañ. Set' pé zigouee ene 'vid an hanter-nos, garg e vachin, vie partïet bremañ raog oa kuet an heol, benn vie digoueet en-dro an de war-lerc'h vintin vie deut an de. Set' kehid a vise Jañ-Mari o hond da Bont-Pinèr da gerc'had dour, an intron rae... hac'h... ar java, 'vel vefe laret bremañ, ba'r gêr... set' teuie an otro person da wel 'nehi, an otro person...

Set' un devezh p'oa hond da gerc'had dour, pé vie aet toud an dour deuh ar pod, bade ket pell an dour hañ. Bep tri-pe'r deve(zh) vie kasset Jañ-Mari da gerc'had dour da Bont-Pinèr. Set' un devezh oa hond neuhe bremañ, ha digoueet ar marc'hadour-lousou gantoñ. Neuhe vie tud gwraet : ar marc'hadourien-lousou vie gwraet deuh an dra-he, 'vi' ar loned ha 'vi' an dud ha-toud : « des apothicaires » 'vel vefe laret e galleg kwa, 'h ober tro war ar maes mo-se, ha digoueet gantoñ :

- Hond 'n hent Jañ-Mari ?

- Ah ! Me zo hond da gerc'had dour, lar-hañw, pegur ar wreg du-mañ Marc'harid – Marc'harid oa hano ar wreg – n'a ket mad en mod e-bed 'med ga dour deus Pont-Pinèr !

- Te zo ur ginoweg ! Lar, te vé kontet kaojou dit ! Lar, n'é ket gwir an dra-he ! Lar, houzh, lar, vise an otro person tond da wel 'nehi ! Lar, tes da hond 'vi...

- N'é ket gwir ! Lar Jañ-Mari, Marc'harid ra ket an dra-he din-me ! Lar...

- Me lar dit é gwir ! Lar, ha kred aha'on ma heus c'hoant ! Ma heus ket, lar : memes mod é din ! Lar.

Benn ar fin :

- Gwraet ur bariadenn ma-keres ! Lar...

- Me meus sort e-bed da barïou ! Lar Jañ-Mari.

- Me ray arc'hant ma lousou dit, lar ar marc'hadour-lousou dehoñ, ma n'é ket gwir, lar-hañ ; ha te, lar, peus kime roiñ un tamm gwinizh heus ahe gi-se, lar...

Lak a rae un tamm gwinizh 'e 'vid kaoud boued da roiñ d'i yir.

- Po kime roiñ da winizh din ! Lar.

- Mad ! Lar.

Set' benn ar fin : gwraet ar bariadenn ahe, ha digoueet hat, paotr-powr, kich an ti, ah nondidïe ! Oa ket klañw Marc'harid ! Me lar dit 'h ae ar jeu ba'n ti-mañ ! Kleet vie ar gwer strakal war ar lor-zi, machin, toud ! Hag e, oh-la-la ! Neuhe oa diskoñjolet Jañ-Mari ahe :

- Ah, gwir é hat 'ha ! Tapet din 'ha ! Med lak aha'on ba'r baner ! Lar.

Pegur ar baner oa-heñw goullou oa-hañ, ur mell baner oa ga'r marc'hadour-lousou, hemañ un tamm bi'n-bi'n anehoñ, ha neu'n oa serten oa gall lak anehoñ ba'r baner.

- Ha skos war an nor, lar, ha lak aha'on ba'n ti ma galleh, lar.

Set' oa gwraet mo-se ha, med renket neu'n an otro person pé oa skôet da zigentañ war an nor :

- Tok-tok !

- Piw zo ahe 'ha ?

- Me é ar marc'hadour-lousou ! Lar.

- Oh gast, petra ri...

Set' benn ar fin Marc'harid lar :

- Kae da zigor an nor da varc'hadour-lousou ! Lar.

Kar oa deut ar marc'hadour-lousou ba'n ti :

- Med daw dit chikour 'ha'on lak ma vaner, kar ma vaner zo pounner ! Lar.

Hag a oa krog an otro person ba ur penn deuh ar baner, ha lak anehoñ ba lost an ti. Set' oa traou war an daol hañ : kig-yir ha gwin mad, ha kemend sort oa toud. Hag Marc'harid oa-hi ket klañw hañ, ah nann, set' 'h ae ar jeu en-dro, set' oa laret dehoñ, da'r marc'hadour-lousou, mond deuh an daol 'e. Set', benn ar fin neuhe, an otro person lar da Varc'harid :

- C'hwi oar kanañ Marc'harid : kan ur son demp 'ta ! Lar.

Oh da zigentañ Marc'harid lar :

- Oh, rañw ket, rañw ket, lar.

- Eo, a lar, c'hwi gan braw ! A lar, daw dec'h kanañ !

Set benn ar fin oa komañs Marc'harid da ganañ - Ah n'ounn ket dig-hañ teu ar vouezh din - :

Aet é Jañ-Mari da Bont-Pinèr

Da gerc'had dour gad e bod-fer,

Teuy ket en-dro ken a vo de

Meulomp Doue, meulomp Doue !

- Oh, ur vouezh vraw neus Marc'harid 'ha, lar... Oh-la-la, houzh gan braw a-walc'h, ah ya 'ha. Ha c'hwi otro person 'ha, ha c'hwi vé kanañ bep sul ba'n averenn, c'hwi zo gouest neuhe da ganañ un tamm 'e !

- Oh ya 'ha, lar an otro person, me zo gouest d'ober 'e a-walc'h.

Hañw saw en e saw, ha hemañ neuse teu ur vouezh deus e gorf :

Me meus ur wreg vraw da'm zigemer

Pa na vé ket ar mestr d'ar gêr,

Teuy ket en-dro ken a vo de

Meulomp Doue, meulomp Doue !

- Oh vendidïe ! A lar, c'hwi oar kanañ 'ha, ah ya !

- Benn ar fin 'h ae ar jeu en-dro :

- Deut gwin war an daol, a lar, mad an traou.

Set' Marc'harid, ha neuhe an otro person, lar d'ar marc'hadour-lousou :

- Deuet 'ta, marc'hadour-lousou, kan un draig 'ta !

- Me n'ounn ket kanañ aha'on-me, me n'ounn ket kanañ...

- Eo ! Mechañs, lar, tou'n dud oar kanañ mod pe vod, lar, un dra mennaket teuy ganeh, a lar.

Ah neuhe lar...

Hemañ oa savet en e saw :

- Benn ar fin ah añw da ganañ un' dec'h, lar.

Set' heñw lar neuhe :

Me meus ur lapouss im vaner

Ha pa kano diskano kàer,

Med gano ket ken a vo de

Meulomp Doue, meulomp Doue !

- Beñ c'hwi lar ouieh ket kanañ ? Med c'hwi a gan braw-tre hat, lar !

Set' benn ar fin, hañw oa komañset ar jeu da gan en-dro, lar, ha lar dehoñ :

- Med ur lapouss peus laret oar kanañ ? Lar, lar dehoñ kanañ 'ta neuhe !

- Oh, lar, n'oa ket hond d'ober, lar-hañw : C'hwi oar a-walc'h, ar lapoussed ganont ket ken teu an de, lar, heñ gano ket deuh an nos, lar, ha c'hoazh matrehe ray ket, lar, kar me gav din zo droug ba'nehoñ !

Gweled vie ar c'hached hijal, paotr-powr, ma'hat oa ar lapouss zo un imor ba e gorf. Set' benn ar fin memestra oa komañset ar sklàerijenn da zond dre an apavañchou, komañset ar c'hejer da ganañ ba'r perjer, set' ar marc'hadour-lousou lar d'i lapouss neuhe :

- Ale lapouss ! Lar, bremañ zo voien dit da ganañ un', ma heus c'hoant d'ober, lar, bremañ é deut an de, lar, bremañ zo voien dit, lar.

Set' me lar dec'h oa deut ur vouezh vraw maes ar c'hached 'ha paotr :

Ga'n otro person é aet ma gwreg !

Gad paotr ar lousou eh ay ma ed !

Me gano ket ken a vo de !

Meulomp Doue, meulomp Doue !

Ga'n otro person en overenn !

Me gano da-ziwar-boues ma venn !

Me gano dehoñ war-boues ma benn !

Ha' droc'ho dehoñ e vilhotenn !

Grefenn Flash 11 64 bit war Fedora 13, 14 ha 15

2011-07-17T21:12:00.002+01:00

Grefenn Flash 11 bêta 64 bit war Fedora 13, 14 ha 15

Embannet zo bet un nevezadur-surente deus ar grefenn 64 bit aet da Flash 11 ar wech-mañ, ha 'veldin-me vo daw d'ar re neus enstalet ar grefenn 64 bit heb ober ga'r c'hargajoù (pé n'eus ket deusouti en enne), daw vo dehe enstaliñ an nevezadur o-hun'-penn mehmod.

Da gentañ toud, digor un terminal ha mond en mod root :

su -

Skrivañ ar ger-sekred ha poueo war Entrée. War-lerc'h vo daw dec'h mond ba'n dossier lec'h é bet laket ar grefenn, neuhe skrivañ ba'n terminal :

cd /usr/lib64/mozilla/plugins

Ha lemen ar fichier diamzeret "libflashplayer.so" :

rm libflashplayer.so

'Benn bremañ é daw kargañ an nevezadur diwar 'r sit :

urlgrabber http://download.macromedia.com/pub/labs/flashplatformruntimes/flashplayer11/flashplayer11_b1_install_lin_64_071311.tar.gz

Ha dibakañ ar fichier :

tar xvzf flashplayer11_b1_install_lin_64_071311.tar.gz

Ha goude lemen ar pakad goullo :

rm -f flashplayer11_b1_install_lin_64_071311.tar.gz

Gwraet é neuhe, enstalet ar grefenn, n'eus kime hadlañs Firefox ha tan dehi ! :)

001 - Klask torriñ penn d'un hani all, da lak' anehoñ da soñjal 'veldehoñ ?

2011-06-15T11:46:00.006+01:00

Ha petra 'vez lâret deus un den a vez o klask torriñ penn d'un hani all, da lak' anezhañ da soñjal eveldañ ? Enquête ethno-linguistique à Plouyé - 2004-12-21 / enquêteur Fer, Christiane ; informateur Pierre-Marie Guillou, SAY 002.

- Ha matr'en 'h ey ase... Et peut-être que là ça va fonctionner...

Mond a ray ase ? Ça va fonctionner là ?

- N'ouzon ket, gùelet vo... Ha pet'a vé laret deus un dén a vé klask torriñ penn un heñi ell da lak anehoñ da joñj 'veldehoñ? Ba'r politik vé gwraet traou ar mod-se nann ? Je ne sais pas, on verra... Et que dit-on d'une personne qui cherche persuader une autre de penser comme elle ? On fait ça en politique, non ?

A ya, ba'r politik vé gwraet traoù ar mod-se sur 'ha, med ar re-se zo tud ha' zo bet ba'r skol, kalz deus oute. Ba'n ENA vé dîsket... Ah oui, c'est sûr qu'on fait comme ça en politique, mais ce sont des gens qui ont été à l'école, beaucoup d'entre eux. À l'ENA on apprend...

- Ya, pe-sort mod ober ha toud, med war ar maes amañ pé vé tud deus un tu ha tud deus an tu ell, n'oc'h ket bet a-wechou 'klask lared d'ar re-ell soñjal, gwelloc'h vefe bet lak ar reñ-mañ 'barzh 'blam', et puis insister quoi ? Oui, comment faire et tout, mais ici à la campagne quand il y a des gens d'un côté et des gens de l'autre côté, vous ne cherchez pas des fois à dire aux autres de penser, il serait mieux de se les mettre dans la poche parce que, et puis insister quoi ?

Beñ beb-heñi, a-wechou bep heñi a joas e re, 'houzez a-walc'h. Ben chacun, des fois chacun choisit les siens, tu sais bien.

- Beb heñi vé 'klask lak an heñi ell da choas memes re, nann ? A-wechou vie béc'h 'tre an dud, nann ? Chacun cherchait à faire choisir à l'autre les mêmes, non ? Des fois il y avait des conflits, non ?

A ya, a-wechou vê ya. A-wechoù vê trous etresse. Ah oui, parfois il y avait. Des fois ils s'engueulaient.

- Ha ba Plouïe vie pe-sort mod ? Re ru, ar re ru vise ar... ? Et à Plouyé c'était comment ? Les communsistes, ils étaient les... ?

Oh ba Plouïe zo bet re ru ha re wenn ha 'bep sort kwa. Oh à Plouyé il y a eu des communistes et des catholiques, et de toute sorte quoi.

- Ya, ha pa pe-sort mod oaint, mïoc'h 'vid, mïoc'h re ru pe... ? Oui, et comnent ils étaient, plutôt pour, plus communistes ou... ?

Alïessoc'h bremañ a vise re ru. Plus souvent maitenant c'était les communistes.

- A ya. Ah oui.

Daon' bremañ zo re ru 'darre med a-raog oa, ouiemp ket pe ru pe gwenn penaos oa. Plus souvent que maintenant il y avait des communistes, maintenant il y en a toujours mais avant les rouges ou les blancs ne savaient pas comment c'était.

- A, 'ouiemp ket... Ah, nous ne savions pas

Soñj a raent la gwenn oa kwa. Ils pensaient qu'il était catholiques

- Ha pet'a vé laret deus tud ha ouient ket pe-sort mod mond ? Et que dit-on des gens qui ne savaient pas de quel bord aller ?

Tud ha n'ouzont ket... Des gens qui ne savent pas...

- Beñ tud a hall bi' gùenn pé vegn 'kaosél ga un' gùenn ha ru pa vegn 'kaosél ga un' ru. Ben des gens qui peuvent catholiques lorsqu'ils parlent à un catholique et communistes lorsq'ils parlent à un communistes.

Ya, just a-walc'h, ya. Oui, justement, oui.

- Petra vé laret deus ar reñ-se ? Et que dit-on de ces gens-là ?

Oh petra vise laret deus ar re-he deja... Ar re-he zo tud... Oh qu'est-ce qu'on disait de ceux-là déjà... Ce sont des gens...

- Ha n'eint gouest d'ober o soñj o-hun'. Qui ne sont pas capable de se faire leur propre opinion.

Nann nann, nann nann. Non non, non non.

- Tud ha lar' 'vel an heñi zo e fass dehe. Des gens qui disent comme celui qui se trouve en face d'eux.

O ya, just a-walc'h ya. Ha laret vise sur lar “he'zh zo aes da brenañ” vise laret. Oh oui, justement oui. On disait qu' « il est facilement influençable ».

- Ah bon ? « He'zh zo aes da brenañ »

Ya. Oui.

- Ha 'meus ket bet kle'et. Je n'ai jamais entendu

Yeo. Si.

- An dra-se 'meus ket bet kle'et. Je n'ai jamais entendu ça.

A yeo. Ah si.

- Un heñi n'eus ket moien da lak anehoñ chañch mod neu'n ? Un qu'on ne peut faire changer d'avis alors ?

He'zh vé laret : « He'zh zo penn-kaled » De lui on disait : « Il est difficilement influençable »

- An dra-he vise laret deus ar vugwale ? On disait ça pour les enfants ?

Deus bugale vé laret 'e, ya. On dit pour les enfants également, oui.

- Ha kle'et 'meus barzh Aochou-an-Arvor : « he'zh 'neus ur penn-katorz », an dra-se 'peus ket bet kle'et ? Et j'ai entendu dans les Côtes d'Armor : « he'zh 'neus ur penn-katorz », tu n'as pas entendu ça ?

Eo. Si.

- « Penn-katorz » vé laret amañ ? On dit « penn-katorz » ici ?

« Penn-katorz » 'meus bet ya. « Penn-katorz » oui. (qqn de difficilement influençable)

- Pe « penn-koat » Ou « penn-koat »

Ur penn-koat ya. An heñi 'gaosev ket kalz neuhe vie gwraet ur “penn-mul” deus outoñ. Un « penn-koat » (qqn de très têtu). De celui qui ne parle pas beaucoup on disait que c'était un « penn-mul » (qqn de peu loquace).

- A « ur penn-mul » Ah, un « penn-mul »

Ya. Oui.

- 'Blame 'ma-hañw gouer pe 'blam blij ket dehoñ kaosél ? Parce qu'il est timide ou parce qu'il n'aime pas parler ?

'Blij ket dehoñ kaoseal kwa. Il n'aime pas parler quoi.

- A ya, un' a vé ha chilaou kentoc'h ? À oui, un qui est plutôt à l'écoute ?

Oh nann, be' zo tud a' mo-se ha faot ket dehe displeg o soñj kwa. Oh non, il y a des gens comme-ça qui n'aiment pas trop dire ce qu'ils pensent.

- A ya ? Ah oui ?

Nann. Oui.

- Ha deus re a gaosev re neu'n ? Et de ceux qui parlent trop alors ?

Ur barbilher. Un bavard impénitent.

- A ya, « barbilher ». Ha he'zh n'eus ket da gaoud kred barzh ennoñ, yao ? Ah oui, « barbilher ». Et lui, on ne peut pas trop le croire, si ?

Pass dalc'hmad nann. Pas toujours, non.

- Pass dalc'hmad. Pas toujours.

A nann. Ah non.

- Daw é, je ne sais pas comment on dit en breton « faut trier... » ?

Laret vê, fell ket dit lonkañ toud ar pezh la(va)r he'zh. On disait, il ne faut pas que tu gobes pas tout ce qu'il raconte.

- Ha bi' zo tud ha' gred ba toud ar pezh vé laret dehe just a-walc'h, bi' vé tud ha' lonk toud ? Vé ket ràet leshanoiou d'ar reñ-se ? Il y a des gens qui croient tout ce qu'on leur dit justement, des gens qui gobent tout ? On leur donnait pas des surnoms ?

Ya dre amañ vé laret « he'zh zebr toud ar pezh vé laret dehoñ » Par ici on dit « il gobe tout ce qu'on lui dit »

- Daoust hag-eñw a vé laret 'vel e galleg « celui-là il va manger à tous les râteliers », an dra-he vise laret e brezhoneg ? Celui qui s'en fout de...

Ya, ouai ouai : He'zh a zebr deus toud ar rastili. Oui, ouai ouai : Il mange à tous les râteliers

Eñformatik

2011-05-06T15:54:00.004+01:00

Set vo reñket amañ ar liammoù a gass d'ar sujedoù zo deus tu an eñformatik

----------------------------------------

--------------------

France Télévision, Pluzz & Fedora...

Grefenn Flash 11 bêta 64 bit war Fedora 13, 14 & 15

Grefennoù da stagañ deus Firefox

Kustumiñ OpenVPN 'vid mond deus Overplay war Fedora

Lakad ur video en mod AVI gant Nautilus (Gnome)

Peurenstaliñ Fedora 12, 13 ha 14

Tennañ ar son diwar ur video ha lak anehoñ en MP3, ga Nautilus (Gnome)

Webcam r5u87x (Sony Vaio VGN-FZ31S) ga Fedora

Grefennoù Firefox interessant a-walc'h

2011-05-06T15:36:00.001+01:00

Grefennoù da stagañ deus Firefox

Grass da Firefox ha d'ar mod ma'h an traoù en-dro gantoñ zo moien da stagañ ur bilbern grefennoù deus outoñ. Fin, añse cheñch e stumm, ha mond da heul e c'hoant pé vé emm.

Sed ahe neuhe an tamm deus ar pezh meus kavet ha staget deus Firefox :

Adblock + , ur grefenn da vired ur bilbern bannieroù bruderezh da zigoueo ha be disammet deus oute, braw lar vefent tennet a-ziwar-wel, tro-walc'h zo ga'r vruderezh é stambouc'hañ-lipr ar skramm. Goude be staget ar grefenn ha hadlañset Firefox vo daw dec'h choas ho pro ba'r listenn, da zigoueo ba'r prenestr, ha klikañ war Abonner. Normalamant veh ket trubuilhet kin ga'r spamoù, echu an dispakadeg a-hed hag a-dreus ar skramm, war-boues unanigoù na vefent ket bet renablet c'hoazh.

All-In-One-Sidebar , ur grefenn da lak ar stalaf-kontroll ba koste ar bajenn internet ba'n tu klei, mehmod 'vel an heñi gant Opera. Din-me é aessac'h ober gantoñ kar deus ar c'hentañ é kempennet evid kaoud pezh-a-faot (istoreg, modulaoueg, kodekaoueg, etc...) heb bec'h.

Camifox, ur grefenn da jeñch stumm e framm da Firefox, lak' anehoñ bravoc'h. Din-me é braw ken-ha-kén ganti diantaw

Download Helper, ur grefenn ha' bermeta da gargañ fichieroù son pe video diwar 'leizh a sitoù "video war-wel" (Youtube, Dailymotion, etc...)

Image Zoom, ur grefenn da vrassaad n'eus forzh pe-seurt skeudenn war an internet ga'r logodenn pe g'ar c'hlavier.

OptimizeGoogle, ur grefenn da wellaad, kustumiñ ha ressissaad ar respoñchoù a teu ga Google, ledennaad ar c'hlaskoù ga furcherien all azhpenn (Yahoo, MSN, Voila etc...), hag ampech serten bruderezhioù, re fonn a-galz ha torr-revr, da zond war-wel re alïes.

SmoothWheel, ur grefenn ha' bermeta da zibunañ ar pajennoù kwrec'h-traoñ 'n ur mod fluitoc'h pé vé gwraet gant rod ar logodenn.

Speed Dial, ur grefenn ha' bermeta da lak un dibab deuh ho temeurañsoù-internet, ar re a blij dec'h kalz pe 'r re oc'h kustumet d'hond warn'he bemde, moien vo dec'h neuhe reñkañ 'nehe braw war ur bajenn-kinnig ha lak ar bajenn-mañ d'ond rag-eün goude be' lañset Firefox.

WOT, sed ahe ur grefenn deus ar re wellañ zo toud, roiñ a ra da hoûd dec'h daoust hag é mad ur sit internet pe vhall. Moien zo da wel petra vé tâmalet dehoñ. Neb a ra ga WOT, met-ha vo daw dehoñ 'n-im eñskriv ba'n o sit a-raog, a hell skrivañ notennoù diwar-benn ur sit bet renablet, pe kass un' neve da ve' sellet pizh deus ountoñ. Ma teufe dehoñ bé vhall vo-heñw renablet ha laket berz war'nehoñ da vad.

Tenn ar son diwar ur video ha lak anehoñ en MP3, ga Nautilus (Gnome)

2011-05-06T15:28:00.002+01:00

Tennañ ar son diwar ur video ha lak anehoñ en MP3, ga Nautilus (Gnome)

Ya laret 'ma ar wech diweo lar oa akomod an traoù ga'n embannoù GNU/Linux, kar pé vé gouiet pessar mod kustumiñ ar sistem 'teu an traoù da ve' kalz akomotoc'h. Ar wech-mañ vo kinniget un astussig dèc'h evid tennañ ar son diwar videoioù ha lak' anehoñ en mp3. Mehmod n'eus kime editañ ur skript ha lak anehoñ da ve' aneet ga Nautilus. Goude n'ho nintra all d'ober azhpenn evid ober ur c'hlik dihou war ar fichier ha lañsañ ar skript.

Notennig : Red be' enstalet ar pakad ffmpeg da geñtañ toud :

Roiñ ur sell war ffmpeg-Ubuntu

Evid pezh é Fedora : Digor un terminal, mont en mod root ("su -" (heb ar skrabigoù) ha skrivañ ho ker-sekred) ha war-lerc'h skrivañ yum -y install ffmpeg

Ha 'vid pezh é ar skript, digor un editeur-testennoù (Applications / Accessoires / Éditeur de texte).

Goude be digoret anehoñ, kopïañ-ha-spegañ ba'nehoñ :

#!/bin/bash

for arg
do
ffmpeg -i "$arg" -vn -ar 44100 -ac 2 -ab 192k -f mp3 "$arg.mp3"

done

Añrejistrañ ar fichier lec'h peus c'hoant (lakomp vefe gwraet deus outoñ : Video to mp3).

Goude be' digoueet ba'n dossier aktiv, klikañ war "Affichage" ba kwrec'h an ergerzher-fichieroù (Nautilus amañ neuhe) ha kochañ "Afficher les fichiers cachés". War-lerc'h n'eus kime kopïañ ho fichier "Video to mp3" ha mond ba'n dossier .gnome2, ha war e lerc'h ba nautilus-scripts, ha spegañ ar fichier ba'nehoñ goude neuhe.

Ha 'vid echuiñ lak ar skript da ve' peurgassabl, klik dihou war ar fichier (Propriétés / Permissions / ha kochañ "Autoriser l'exécution du fichier comme un programme")

Gwraet é ar skript. Bremañ peus kime essaeo tenn ar son diwar ur video dre ober ur c'hlik-dihou warnehi, "Scripts" ha "Video to mp3" ha laket vo ho fichier en mp3 tal-kichenn douzhtu goude :)

Lakad ur video en mod AVI ga Nautilus (Gnome)

2011-05-06T15:28:00.000+01:00

Lakad ur video en mod AVI gant Nautilus (Gnome)

Akomod an traoù ga'n embannoù GNU/Linux (Fedora, Ubuntu, Mandriva etc...), kar pep heñi 'hall cheñch anehe 'vel 'né c'hoant, ha pé vé gouiet pessar mod ober teu an traoù da ve' kalz akomotoc'h c'hoazh. Amañ hî-mañ vo kinniget un astussig dèc'h evid lakad simpl a-walc'h fichieroù multimedia en AVI. N'eus kime editañ ur skript ha lak anehoñ da ve' aneet ga Nautilus. Goude n'ho nintra all d'ober azhpenn evid ober ur c'hlik dihou war ar fichier ha lañsañ ar skript.

Notennig : Red be' enstalet ar pakad ffmpeg da geñtañ toud :

Roiñ ur sell war ffmpeg-Ubuntu

Evid pezh é Fedora : Digor un terminal, mont en mod root ("su -" (heb ar skrabigoù) ha skrivañ ho ker-sekred) ha war-lerc'h skrivañ yum -y install ffmpeg

Bon evid pezh é ar skript, daw digor un editeur-testennoù (Applications / Accessoires / Éditeur de texte).

Goude be digoret anehoñ, kopïañ-ha-spegañ ba'nehoñ :

#!/bin/bash

for arg
do
ffmpeg -ab 320k -i "$arg" -sameq "$arg.avi"

done

Añrejistrañ ar fichier lec'h peus c'hoant (lakomp vefe gwraet deus outoñ : Video to AVI).

Goude be' digoueet ba'n dossier aktiv, klikañ war "Affichage" ba kwrec'h an ergerzher-fichieroù (Nautilus amañ neuhe) ha kochañ "Afficher les fichiers cachés". War-lerc'h n'eus kime kopïañ ho fichier "Video to AVI" ha mond ba'n dossier .gnome2, ha war e lerc'h ba nautilus-scripts, ha spegañ ar fichier ba'nehoñ goude neuhe.

Ha 'vid echuiñ n'eus kime lak ar skript peurgassabl, klik dihou war ar fichier (Propriétés / Permissions / ha kochañ "Autoriser l'exécution du fichier comme un programme")

Gwraet é ar skript. Bremañ peus kime essaeo lak ur video en AVI dre ober ur c'hlik-dihou warnehi, "Scripts" ha "Video to AVI" ha laket vo ho fichier en AVI tal-kichenn douzhtu goude :)

Peurenstaliñ Fedora 12, 13 ha 14

2011-05-06T15:18:00.003+01:00

Peurenstaliñ Fedora 12, 13 ha 14

'Vid ober traoù kustum a-beb sort ga Fedora zo traoù da enstaliñ, daw lak ar c'hargajoù RPMFusion ha re Livna da ve' kargabl an tri anehe. Med da gentañ-toud jom daou dra d'ober : mond en mod root ('vid kaoud droad da enstaliñ ar softwerioù 'vank dec'h), neuhe skrivañ ba'n terminal :

su -

Goude skrivañ ar ger-sekred ha poueo war Entrée. Bremañ 'vid hadneveiñ "yum", kopïañ ha spegañ ar linenn-kod mañ ba'n terminal :

yum update yum

ha war-lerc'h kustumiñ 'nehoñ un tamm adrame da yum da choas milourioù founissac'h bewech. Mod-all un' all zo c'hoazh : preload adrame d'ar sistem da lañsañ founissac'h ar programmoù :

yum -y install yum-fastestmirror yum-presto preload

Bremañ neuhe lak ar c'hargajoù gleet da ve' kargabl gant kopïañ ha spegañ ar linennoù-kod mañ an eil goude heben :

rpm -ivh http://download1.rpmfusion.org/free/fedora/rpmfusion-free-release-stable.noarch.rpm

rpm -ivh http://download1.rpmfusion.org/nonfree/fedora/rpmfusion-nonfree-release-stable.noarch.rpm

rpm -ivh http://rpm.livna.org/livna-release.rpm

rpm --import /etc/pki/rpm-gpg/RPM-GPG-KEY-livna

Chilaou musik, ha sell deus videoioù en formaioù a-beb seurt :

Daw enstaliñ ar pakajoù Gstreamer, FFmpeg ha heñi ar Libdvdcss, a-benn lenn un toullad formaioù difer, DVDioù kriptet hag-all toud.

yum -y install faac ffmpeg gstreamer-ffmpeg gstreamer-plugins-bad gstreamer-plugins-bad-extras gstreamer-plugins-bad-nonfree gstreamer-plugins-schroedinger gstreamer-plugins-ugly gstreamer-rtsp libdvdcss mac mpc oggvideotools vorbis-tools xine xine-lib-extras xine-lib-extras-freeworld xine-lib-pulseaudio

Oustilhoù a-beb seurt :

yum -y install compat-libstdc++-33 fuse-devel gcc-c++ make p7zip unace unrar wget wxGTK-devel

Audacious :

Audacious zo ur lenner-son, mehmod 'vel Winamp un tamm, pé oa implijabl 'nehoñ. Krouet é bet diwar Beep Media Player (hemañ divé bet krouet diwar XMMS da gentañ-toud). Goude bet enstalet ar c'hodekoù, ga hemañ vo moien dec'h lenn un druilhad mat a formaioù disheñvel a-sort ga AAC, ALAC, APE, FLAC, MP3, MP4, MPC, OGG, TTA, VTX, WAV, WMA, koulz 'vel fichieroù mod CUE.

yum -y install audacious audacious-plugins-freeworld* audacious-plugins-wavpack

Audacity :

Audacity zo ur softwer d'añrejistrañ ha d'editañ ar son. Aes hag implijabl a-walc'h 'vid añrejistrañ war-eün, numerisañ diskoù ha kassetoù, editañ fichieroù-son en FLAC, MP3, Ogg Vorbis ha WAV. Moien zo da droc'hañ, kopïañ, spegañ ha juntañ bammoù-son, cheñch buander ha ton un añrejistramant 'e, ha kalz traoù all c'hoazh...

yum -y install audacity-freeworld

Blueman :

Bluemañ zo ur softwer akomod 'vid ober aessoc'h war-dro ar bluetooth, telefonoù ga' bluetooth etc... :

yum -y install blueman

Compiz-Fusion hag Emerald :

Ga Compiz-Fusion vé implijet gwelloc'h barregezh ar c'hartennoù grafik a-benn krouiñ efejoù grafik en 3D. Mignoc'h a draoù a houll ar sistem diga'r GPU adrame da gaoud efejoù-gwel fromussoc'h, ha pass ga'r CPU neuhe, ha laket é d'ober ga'r fonksionoù a ra-heñw founnissac'h gante ordin. Petramed 'ma Emerald vid ober un tamm kàerraad d'ar prenestroù.

yum -y install ccsm compiz compiz-bcop compiz-fusion compiz-fusion-extras compiz-fusion-extras-gnome compiz-fusion-gnome compiz-gnome compizconfig-backend-gconf compizconfig-python emerald emerald-themes fusion-icon fusion-icon-gtk libcompizconfig

DDclient :

Ga'r modul-mañ 'haller tap un demeurañs-IP fiks ha kustumabl, lakomp 'vid mond gant OpenDNS.

yum -y install ddclient

Deluge :

Deluge zo ur softwer bittorrent simpl a-walc'h ('vid kargañ traoù dre ar protokol bittorrent), ha moien zo da griptañ ar flu-data, pezh n'é ket fall 'vid ar mare 'ha.

yum -y install deluge deluge-flags

Denemo :

Denemo zo ur softwer da skrivañ ar musik war an ordinateur, notenniñ 'nehe...

yum -y install denemo denemo-music-fonts

DVDRip :

DVDRip zo ur softwer da lak DVDioù ba formaioù DIVX, XVID... ripañ 'nehe neuhe, ha lak' anehe ba formaioù-kontener a-sort ga'r re AVI, OGG hag MPEG. Aes a-walc'h implij anehoñ

yum -y install dvdrip ffmpeg fping hal lsdvd mjpegtools mplayer ogmtools xine xvid4conf

Emesene :

Emesene zo ur softwer klïant-messajeri war-eün, héñvel a-walc'h deuh Windows Live Messenger, mond a ra en-dro ga'r protokol MSNP bet krouet gant Microsoft. Moien zo da lak ur webkam d'hond gantoñ, ha 'leizh a emotikônoù 'zo gouest d'hond deus MSN Messenger 7 koulz 'vel ar re deut nevessoc'h dibowe 'e.

yum -y install emesene cabextract

FileZilla :

FileZilla zo ur softwer-FTP, gantoñ haller 'n-om gonektiñ a-bell deus serveurioù-FTP 'vid kargañ fichieroù diwarn'hè.

yum -y install filezilla

gAnyRemote :

gAnyRemote zo ur softwer adrame da ve' aessoc'h da tou'n dud d'ober ga'r Bluetooth, an eñfra-ru, ar Wi-Fi pe ga koneksionoù TCP/IP war GNU/Linux. Lakomp ga telefonoù mehmod 'vel re Nokia, SonyEricsson, Motorola pe re all c'hoazh mehmod.

yum -y install ganyremote

Gnomad2 :

Gnomad2 zo ur softwer (mod GTK+) dispar evid dond a-benn d'ober ga mekanikoù mehmod 'vel re Creative Labs NOMAD ha Zen, mond a ra en-dro gad o frotokol "Portable Digital Entertainment (PDE)".

yum -y install gnomad2

GParted :

GParted zo un aplikadenn da barzhañ diskoù-kaled, alc'hwïoù-usb ha traoù mod-se lec'h zo moien lak traoù barzh. Ga'r softwer-mañ haller krouiñ, diverkañ, ha cheñch ar mod da barzhañ an disk(où)-kaled.

yum -y install gparted

GTKpod :

GTKpod zo ur softwer ha' bermeta d'ober gad un iPod (Apple) war GNU/Linux, da kass musik ha listennadoù-son deus an ordinateur da beked an iPod.

yum -y install gtkpod

GTK-RecordMyDesktop :

GTK-RecordMyDesktop zo ur softwer ha' bermeta da añrejistrañ toud pezh a zigouev ba'r buro, skeudennoù koulz 'vel sonioù.

yum -y install gtk-recordmydesktop recordmydesktop

Impressive :

Impressive (gwraet a vise KeyJNote deus ountoñ gwechall) zo ur softwer da bresantiñ un heuliad diapositivoù, 'n ur mod braw a-walc'h.

yum -y install impressive

Jokosher :

Jokosher zo ur softwer da añrejistrañ kalz roudennoù-son assam's, meskañ 'nehe neuhe, hag añrejistrañ meur a eñstrumant-musik an eil goude egile. Aes a-walc'h hag implijabl

yum -y install jokosher

Kino :

Kino zo ur softwer da sevel filmoù, pe videoioù diwar meur a heñi. Lak anehe assam's neuhe ha sevel un' diwarn'he. Gantoñ haller kontrolliñ kameraioù a-beb sort 'e (ie 1394), ur softwer a-fesson neuhe.

yum -y install kino

Lame :

Lame zo ur softwer da enkodiñ fichieroù en MP3.

yum -y install lame

Mencoder - Mplayer - SMPlayer :

MPlayer zo ur lenner fichieroù multimedia deus ar re wellañ zo toud, moien zo d'ober a-beb sort traoù gantoñ azhpenn-se. SMPlayer zo bet gwraet diwar Mplayer adrame da lak anehoñ bravoc'h hag aessoc'h d'an dud. Mencoder, deus e du, bermeta da enkodiñ a-beb sort fichieroù en formaioù heleizh.

yum -y install gecko-mediaplayer mencoder mplayer mplayer-gui smplayer

Nautilus, traoù da stagañ deusountoñ :

Nautilus é an ergerzher-dossieroù laket ba Gnome rag-eün. Med moien zo da gustumiñ 'nehoñ un tamm adrame da lak anehoñ implijaploc'h un tamm.

yum -y install nautilus-actions nautilus-image-converter nautilus-open-terminal

OpenOffice.org :

Enstalet é war ar sistem dija, med mank a ra traoù 'mestra 'vid ma vefe-heñw implijabl da-vad.

yum -y install openoffice.org-base openoffice.org-calc openoffice.org-core openoffice.org-draw openoffice.org-impress openoffice.org-langpack-fr openoffice.org-wiki-publisher openoffice.org-writer

Scribus :

Scribus zo ur softwer EGO (Embann Ga'n Ordinateur). Aes a-walc'h hag implijabl, ha moien zo d'ober kalz traoù gantoñ, kass en mod PDF, krouiñ plakennigoù, leverioù ha magasinoù.

yum -y install scribus

Mozilla Thunderbird :

Mozilla Thunderbird zo ur c'hliant-messajeri ha' bermeta da gass imeilioù, d'hond ba-tousk strollajoù-divis ha d'ober ga fluioù RSS hag Atom. Un tamm 'vel Outlook war Windows.

yum -y install thunderbird

VLC :

VLC zo ur lenner-multimedia deus ar re wellañ zo toud 'e, gouest da lenn ur bilbern fichieroù en formaioù a-beb seurt zo toud e-hun'-penn. Gouest é da lenn fluioù en linenn 'e, da enkodiñ, ha me oar-me petra toud c'hoazh...

yum -y install mozilla-vlc vlc

Moien zo dec'h enstaliñ toud ar softwerioù-mañ gad ur linenn-kod 'metkin 'e :

yum -y install faac ffmpeg gstreamer-ffmpeg gstreamer-plugins-bad gstreamer-plugins-bad-extras gstreamer-plugins-schroedinger gstreamer-plugins-ugly gstreamer-rtsp libdvdcss mac mpc oggvideotools vorbis-tools xine xine-lib-extras xine-lib-extras-freeworld xine-lib-pulseaudio compat-libstdc++-33 fuse-devel gcc-c++ make p7zip unace unrar wget wxGTK-devel audacity-freeworld blueman ccsm compiz compiz-fusion compiz-fusion-extras-gnome compiz-fusion-gnome emerald emerald-themes fusion-icon fusion-icon-gtk gnome-compiz-manager ddclient deluge denemo denemo-music-fonts dvdrip ffmpeg fping hal lsdvd mjpegtools mplayer ogmtools xine xvid4conf filezilla ganyremote gnomad2 gparted gtkpod gtk-recordmydesktop recordmydesktop impressive jokosher kino lame gecko-mediaplayer mencoder mplayer mplayer-gui smplayer nautilus-actions nautilus-image-converter nautilus-open-terminal openoffice.org-base openoffice.org-calc openoffice.org-core openoffice.org-draw openoffice.org-impress openoffice.org-langpack-fr openoffice.org-wiki-publisher openoffice.org-writer scribus thunderbird mozilla-vlc vlc emesene cabextract

France Télévision, Pluzz & Fedora...

2011-05-06T14:44:00.003+01:00

France Télévision, Pluzz & Fedora...

Sa'et é bet ar sit Pluzz ga France Télévision michoù zo 'vid ar re nefe c'hoant da hadsell deus an abadennoù bet passeet pad ar zi'n. Med malürusamant, 'vel kis-ha-kustum, da geñtañ toud 'oa ket moien da sell deus sort e-bed pé vise gwraet ga'r sistemoù GNU/Linux. Implijet oa un teknoloji kod-serr da gentañ, heñi Microsoft (Silverlight), 'vid lak an traoù d'hond en-dro... Daw oa mond gad ur sistem Microsoft 'vid ober gad ur servij publik ba'r Frañs, ga'r vezh!. Cheñchet zo un tamm diboe, bremañ 'haller sell deus an traoù ga'r lenner VLC, lesket an droad demp da joas hom heñi bremañ... passe poent a oa.

Med eürusamant, mestr ar blog "®om's blog" 'na sa'et ur skript buan a-walc'h adrame d'hond hebioù d'an tamm problem-mañ, mersi bras dehoñ. Ha 'benn fin, chomet é interessant é skript memestra, n'é ket diamzeret da vat c'hoazh ma keres, kar ga hemañ 'haller sell ha, surtoud, añrejistrañ pezh a bassev, pezh n'é ket fall pé na blij ket kalz din chom par war an tele 'hortos an traoù da errued. Embannet é ar skript gad ur lissañs digor, heñi wtfpl, dram a-se 'meus droad da lak ar skript war-wel dec'h amañ war ma blog. Da ma joñj vefe un dra vad ma teufe mond war vrudaad. Reh ket bil, ha laket vo an dra-he di hond en-dro 'n ur mod aes a-walc'h.

Da gentañ-toud vo daw mond en mod root, digor un terminal ha skrivañ 'barzh :

su -

Ha war-lerc'h skrivañ ho ker skoachet ha poueo war Entrée.

Daw enstaliñ VLC 'e, neuhe ma n'é ket bet gwraet a-raog :

yum -y install vlc

Goude rankefeh krouiñ ur fichier, pluzz e hano amañ lakomp, dre skrivañ ba'n terminal :

gedit /usr/bin/pluzz

Bremañ n'eus kime kopïañ ha spegañ ar skript zo amañ-dindan ba'nehoñ :

#!/bin/bash
if [ $# != 2 ]
then
printf "Syntaxe: $0 [url|play|record] http://www.pluzz.fr/...\n" >&2
exit 1
fi
command="$1"
url="$2"

if [ "$command" != 'url' -a "$command" != 'play' -a "$command" != 'record' ]
then
printf "Command must be 'url', 'play' or 'record', not '$command'\n" >&2
exit 2
fi

stream_url_part1='mms://a988.v101995.c10199.e.vm.akamaistream.net/7/988/10199/3f97c7e6/ftvigrp.download.akamai.com/10199/cappuccino/production/publication'
video_page_url=$(wget -qO- "$url" | grep -o 'http://info.francetelevisions.fr/?id-video=[^"]\+')
stream_url_part2=$(wget -qO- "$video_page_url" | grep urls-url-video | grep -o '[^"]\+\.wmv')
stream_url="$stream_url_part1/$stream_url_part2"

if [ "$command" = "url" ]
then
printf "$stream_url\n"
elif [ "$command" = "play" ]
then
vlc "$stream_url"
elif [ "$command" = "record" ]
then
output_file=${stream_url##*/}
printf "Recording to $output_file...\n"
vlc "$stream_url" ":sout=#std{access=file,mux=asf,dst=$output_file}"
fi

Goude da-neuhe renkeh lak ar skript 'n ur mod peurgassabl, dre skrivañ ba'n terminal :

chmod +x /usr/bin/pluzz

Mad é, gwraet ar skript bremañ.

Ha 'benn ar fin 'vid ober gantoñ, n'eus kime mond war 'r sit Pluzz, choas un abadenn mannaket, lakomp "C Dans L'air", kopïañ pezh zo ba'r varrenn-demeurañs (amañ : http://www.pluzz.fr/c-dans-l-air.html ) ha skrivañ ba'n terminal (pass en mod root) :

- Evid sell deus an abadenn :

pluzz play http://www.pluzz.fr/c-dans-l-air.html

- Evid kargañ an abadenn diwar ar sit :

pluzz record http://www.pluzz.fr/c-dans-l-air.html

- Evid goûd url ar flu :

pluzz url http://www.pluzz.fr/c-dans-l-air.html

Kustumiñ OpenVPN 'vid mond deus Overplay war Fedora

2011-05-06T14:32:00.000+01:00

Kustumiñ OpenVPN 'vid mond deus Overplay war Fedora

Me zo 'hond da ziskeuv dec'h pe-seurt mod kustumiñ OpenVPN 'vid mond deus ar serveurioù VPN, re Overplay, war Fedora (bet essêet war Fedora 13 & 14 genin)

Normalamant a glefe be' enstalet OpenVPN war Fedora rag-eün, ma n'eus ket deus outoñ ba'r sistem rankefeh mond en mod root, digor un terminal, kopïañ ha spegañ ba'nehoñ :

su -

Skrivet ho ker-sekred ha poueet war Entrée. Goude, skrivet an dra-he ba'nehoñ :

yum -y install NetworkManager-openvpn

Neuhe, ma 'peus enstalet NetworkManager-openvpn ho-hun' rankefeh hadlañs an ordinateur 'benn ma vefe-heñw enstalet da-vat, skrivet ba'n terminal :

reboot

Bremañ neuhe vo daw krouiñ un dossier lec'h vo laket ar fichieroù, ar re vo karget 'nehe diwar ar sit Overplay. (Pass ankoueo ramplassiñ HANW_AN_DOSSIER_AKTIV gad hoh heñi dec'h ;) :

mkdir /home/HANW_AN_DOSSIER_AKTIV/.cert

Kèt bremañ war sit Overplay. Goude bet laket hoh hano-implijer hag ho ker-sekred lec'h oa gleet rankefeh klikañ war an ivinenn Setup Details, ha goude ober ur c'hlik-dihou war ar fichier VPN server Certificate File, choas Enregistrez la cible du lien sous hag añrejistrañ 'nehoñ ba'n dossier bet krouet a-raog (.cert) - Ma teufe dec'h kaoud bec'h kavoud 'nehoñ, laket ar fichier ba'n dossier aktiv, ha goude 'n ene kliket war Affichage, Afficher les fichiers cachés ha diwar-neuhe teuy an dossier .cert war-wel dec'h, 'po kime lak ar fichier barzh -

War ar sit bremañ refeh ur c'hlik-dihou war ar fichier TunnelBlick/Linux Connections Files., choaset Enregistrez la cible du lien sous hag añrejistret 'nehoñ ba'n dossier bet krouet a-raog (.cert). Goude dibakañ ar fichier zip bet karget 'nehoñ diwar ar sit, ober ur c'hlik-dihou war'nehoñ ha choas Extraire ici.

War-lerc'h ba'n terminal (pass dijoñjal ramplassiñ HANW_AN_DOSSIER_AKTIV gad hoh heñi dec'h)

restorecon -R -v /home/HANW_AN_DOSSIER_AKTIV/.cert

Ha mehmod :

ls -lZ /home/HANW_AN_DOSSIER_AKTIV/.cert

Bremañ jom nintra all d'ober azhpenn 'vid kustumiñ OpenVPN deus ho serveur VPN Overplay. 'Vid heh ober refeh ur c'hlik-dihou war ikôn Network-Manager hag a choasefeh Connexions VPN, ha Configurer le VPN.

Digoueo ar ra ur prenestr douzhtu goude, kliket war Importer, ha choaset connections ba'n ho tossier (.cert), ar goneksïon 'po c'hoant da gargañ (pe-seurt serveur ba pe-seurt bro), lakomp a choasefeh amañ Overplay - France Safemode.conf, kliket war Ouvrir.

Bremañ skrivet hoh hano-implijer hag ho ker-sekred lec'h vé gleet, ha kliket war 'r varrenn Certificat du CA (skrivet é ar gir (Aucun) war'nehi), choaset ar fichier OverplayCert.crt ha kliket war Ouvrir. 'Benn ar fin na jom kime klikañ war Appliquer d'ober. Cherret ar prenestr-mañ.

A-raog echuiñ da vad ga'n dra-he rankefeh kustumiñ SELinux adrame da lesk OpenVPN d'en-im gonektiñ deus an nor 442, barzh un terminal en mod "root", kopïet ha speget ba'nehoñ :

semanage port -a -t openvpn_port_t -p tcp 442

Ha bremañ ur c'hlik-klei war ikôn Network-Manager 'vid 'n-im gonektiñ, Se connecter, klikañ war Connexions VPN ha war Overplay - France Safemode.

Pé veh konektet vo un tammig kadranass da zigoueo stag deus ikôn Network-Manager, 'vid lak war-wel dec'h lar oc'h konektet gad Overplay, ha da-vat.

Dishano oc'h deut da ve' bremañ, skoachet 'dreñw ho VPN. Kentañ tro!

Mersi bras da Daniel Walsh, deus Bugzilla, pé 'neus rôet un taol-lañs din 'vid kustumiñ SELinux 'n ur mod propr.

Webcam r5u87x (Sony Vaio VGN-FZ31S) ga Fedora

2011-05-06T14:23:00.000+01:00

Lak ar webcam ba'r Sony Vaio VGN-FZ31S da labourad war Fedora

War an ordinateurioù mehmod 'vel an heñi-mañ zo bet laket ur webcam ha n'haller ket lak anehi da labourad war GNU/Linux rag-eün. Ürusamant zo bet tud é klask lak anehi da labourad 'velkeñt, ha deut eint a-benn, heb goûd na bu na ba deuh ar mod ma'h a-hi 'n-dro.

'Vid goûd pe-seurt webcam zo ba'n hoh ordinateur 'peus kime skrivañ barzh un terminal :

lsusb

Ma teufe dec'h kaoud ur webcam mehmod 'vel ma heñi din-me vo moien dec'h ober ga'r metod-mañ :

Bus 001 Device 002: ID 05ca:183b Ricoh Co., Ltd Visual Communication Camera VGP-VCC8 [R5U870]

Da gentañ-toud neuhe rankefeh mond en mod root, kopïet ha speget ba'n terminal :

su -

Skrivet ho ker-sekred ha poueet war Entrée. Bremañ neuhe rankefeh enstaliñ tou'n traoù a faot 'vid kompilañ :

yum -y install automake gcc gcc-c++ glib2-devel libusb-devel make nautilus-open-terminal

Ha hadlañs an ordinateur goude-se :

reboot

Kèt bremañ neuhe da gargañ ar pilot diwar ar sit, ha laket anehoñ ba'n ho tossier aktiv.

Goude bet karget ar fichier diwar ar sit vo daw dibakañ 'nehoñ, klik-dihou war'nehoñ hag Extraire ici. Goude bet digoueet ba'n dossier r5u87x rankefeh digor un terminal (klik-dihou hag Ouvrir dans un terminal), ha kopïañ ha spegañ ba'nehoñ :

make rules

Kompilañ goude :

make

Mond en mod root :

Skrivet ho ker-sekred ha poueet war Entrée. Enstalet an traoù goude :

make install

War-lerc'h na jom kime hadlañs ar pilot d'ober :

r5u87x-loader

Ha hadlañs ar pilot e-serr ar modul uvcvideo :

r5u87x-loader --reload

Normalamant glefe labourad ar webcam bremañ. 'Po kime essêo ga Cheese 'vid goûd hirroc'h un tamm. Petramed 'vid lak anehi da labourad gad ur messajiri mehmod 'vel MSN vo daw dec'h enstaliñ Emesene, ha kustumiñ 'nehoñ un tamm bi'n.

Kèt en mod root, barzh un terminal :

su -

Skrivet ho ker-sekred ha poueet war Entrée. Bremañ rankefeh enstaliñ Emesene :

yum -y install emesene cabextract

Goude bet gwraet an dra-he rankefeh cheñch daou dra ba Emesene 'vid ma vefe aneet ar webcam ga'r softwer. 'Vid heh ober rankefeh editañ ar fichier WebcamDevice.py, kopïet ha speget ba'n terminal :

gedit /usr/share/emesene/WebcamDevice.py

Dond a ra ur fichier editabl war-wel, klasket war-lerc'h ar linenn-mañ (un tamm bi'n a-raog kreis ar bajenn) :

self.caps = gst.Caps("video/x-raw-yuv, width=320, height=240, bpp=24, depth=24, framerate=30/1")

Ha cheñchet an niverennoù 320 en 640 ha 240 en 480 (a-benn ma'h afe resolussïon ar webcam deuh ar softwer-mañ) :

self.caps = gst.Caps("video/x-raw-yuv, width=640, height=480, bpp=24, depth=24, framerate=30/1")

Kliket neuhe war Enregistrer ha cherret ar fichier.

Mad é, normalamant glefe ar webcam mond en-dro 'benn bremañ ha moien vo dec'h mond dre ar protokol MSN gad ho webcam :-)

Pizza (heb gluten)

2011-05-01T14:16:00.001+01:00

Pizza (heb gluten)

Alïes a-walc'h vé laret din lar gle be sterd dihan da zibiñ pizza, ur sell a-drue war'ha'on, pé meus ket droad da zibiñ gwinizh ha beb seurt traou ga gluten barzh. Ya gle be sterd, n'ouzon ket. Moien zo d'ober pizza ga traou all 'zhpenn 'vid ar gwinizh, ha me lar zo dec'h lar é kenkoulz 'vel ar re ordin, kalz gwelloc'h a larefen-me memes. Fin neuhe, moien vo d'ar re neus poan ga'r gluten hag ar laezh-saout dibiñ ar pizza-mañ heb tamm diaesamant e-bed, ha gad un tamm plijadur michañs.

An toas

- 110 gr bleud-kistin

- 110 gr bleud-riz

- 30 gr bleud gwinizh-tu

- 1 c'hard loaiad-kafe a vikarbonat-soud

- Ur pekad holen ha pebr

- 2 pe 3 loaiad vras a ïoul-oliv

- Ur bann'h dour

'Vid an dour vo daw gwel hag ober deus an toas, tamm-ha-tamm, gwelloc'h lar vefe gwlebiet mad an toas, arabad kaoud owen ma teu an toas da spegañ deus an doworn, normal é, tamm-ha-tamm a teuy da zispegañ. Bremañ neuhe na jom kime meskañ, diveskañ, merañ ha diverañ ken a teuy an toas da ve ba'n demz vad, pad 10 mun. vo tro-walc'h normalamant. N'eus ket emm lesk an toas da hoiñ kar n'eus ket na goell-bïer, na goell-toas na nintra all barzh 'vid lak anehoñ da hoiñ. Lak a ran ur pekadig bikarbonat-soud drame d'an toas da ve c'hweet un tamm, paneverd ar bikarbonat-soud a jomefe kouchet ha sec'h anehoñ.

- Lardañ ar plad gad ïoul-oliv (aessoc'h din gad ur plad e pyrex, teu ket an toas da spegañ deus ar plad ar mo-se)

- Ledañ an toas ba'r plad ha ober pikou war'nehoñ ga'r fourchetes.

Pezh zo barzh

- Strinkañ ïoul-oliv ba'r balar'n

- Taol teir ognonenn krenn troc'het munud ba'nehi (lesk anehe da suilhañ un tamm bihan)

- Taol champignonou troc'het ba'nehi 'e

- Diskarg ur bann'h mat a saoss tomat (pé n'é deut ar mare da gaoud ar frwezh war-eün 'vel-just)

- Temzañ mad gad origañ

Lesk war an tan ken a teuy da jeñch neuñ ha blas un tamm. Ha diskarg ar saoss ba'r plad lec'h 'ma ledet an toas.

- Troc'hañ tammou chorizo

- Troc'hañ treñchennou fin ga'r fourmaj laezh-bouched

Tommañ ar vorn a-raog lakad traou barzh (10 mun. a-raog, da 240°C (T. 8)) ha n'eus kime kennig braw ar chorizo hag ar fourmaj war ar pizza ha kass toud ba'r vorn.

Lesk ar pizza da boahad ba'r vorn pad ur c'hard-eur, daw lar vefe poahet mad an toas petrame vo sterd da servichañ war an assïed, re vresk an toas.

Normalamant glefe be karget mad ho kof ga'n tamm pizza-mañ :-)

Kinoa-Patates

2011-04-20T11:32:00.006+01:00

Kinoa-Patates ('vid dow zén)

Salud, amañ vo kinniget dec'h ur sekred 'vid prepariñ patates ga kinoa. Ha gall a ra 'r re 'neus poan ga'r gluten dibiñ heb tamm diaesamant e-bed.

KINOA (poahet mod pilaf)

- Lak ïoul-oliv ba'r gastolorenn
- Ur werennad kinoa
- Un hanter gwerennad pis-ru
- Temzañ gad ur meskaj spissou-kajeñ
- Pebr / Holen ga lousou-fin
- Kignen troc'het munud

Lesk war an tan pad un treuched ken a teuy ar c'hinoa da ve' damsklàer, distrempet mad 'nehoñ ba'n ïoul, an traou é strakal ha strinkañ partoud, hag ar spissou da spegañ warnehoñ. Goude-se n'ho kime lak :

- Ur bann'h saoss tomat

Ha lesk war an tan drame d'ar meskaj da zistrempañ ga'r saoss un tamm bihen 'e. Goude :

- Diskarg teir gwerennad dour 'barzh

Lesk war an tan pad ur c'hard-eur, goloet ar gastelorenn

PATATES

- Palefarzhañ eizh patatesenn, patates plusk hag-all toud, re grenn / Holen ha pebr

- Lak anehe ba'n dour / pe / Poahañ 'nehe gad aezhenn dour-berw (din-me é gwelloc'h poahañ 'nehe mod-mañ, savourussoc'h eint)

Lesk war an tan pad ugent munut

Tenn 'nehe deus an dour goude be' poahet 'nehe, ha barzh ur balar'n vras :

- Strinkañ ïoul-oliv war ar patates

- Troc'hañ munud diw ognonenn vihen ha taol anehe ba'r balar'n

- Mesk ha divesk 'n-ur ziskarg un tamm deus ar c'hinoa ba'r balar'n

- Torr ur vi war ar meskaj

- Mesk ha divesk 'n-ur zelc'h da ziskargañ toud ar c'hinoa ba'r meskaj

Lesk wan tan pad pemp munut a-peu-prè

SAOSS ROQUEFORT

- Roquefort, 100 gr.
- Ur bann'h laezh-riz
- Ur pekad bleud-riz

Drailh ar fourmaj ha lak anehoñ ba'r gastolorenn da deuiñ, diskarg a-damm da damm ar laezh-riz 'n-ur veskañ mad, ha taol ar pekad bleud-riz ba'nehi, daw dalc'h da veskañ ken a teuy ar saoss da goarañ un tamm bihen.

Prest é :)

Desseñioù-Goap

2011-04-20T11:27:00.001+01:00

Set' amañ vo reñket ar liammoù a gass d'an desseñioù-goap

----------------------------------------

--------------------

Bodadegva an Emsav

Diwan, le néo-breton nuit à la santé

Faites un don pour Diwan

Pelloc'h 'h aer ga'r vezh 'vid ga'r c'hoant kac'had

Village de vrais bretonnants

Ya da brezhoneg ar bobl

Ya d'ar brezhoneg

Ur wastell kraoñ-dimesell

2011-04-17T19:46:00.007+01:00

Ur wastell kraoñ-dimesell

Set' vo laket amañ tammoù sekrejoù-kujun 'vid prepariñ traoù a-beb sort. Ar wech-mañ vo gwelet pessar mod prepariñ ur wastell ga kraoñ-dimesell troc'het munut 'n ur mod aes ha buan a-walc'h. Ha moien zo d'ar re 'neus poan ga'r gluten, ha ga'r laezh-saout, dîbiñ ar wastell-mañ heb tamm diaesamant e-bed.

Lak barzh :

- Un tri-c'hard gwerennad bleud-kistin

- Un tri-c'hard gwerennad bleud-riz

- Ur c'hard loaiad-kafe a vikarbonat-soud

- Ur werennad sukr gross

Mesk ha divesk an toas ken a vo mesket mad toud, ha goude :

- Un tri-c'hard gwerennad ïoul-oliv

- Daou vi

- Un dornad kraoñ-dimesell troc'het munut

- Ur werennad laezh riz/kraoñ-kelvez

- Un dakadenn chug-sitroñ

Mesk ha disvesk an toas ur wech 'zhpenn ken a vo erru ba'n demz vad.

- Lardañ ar moull gad ïoul-oliv

Daw goriñ ar vhorn da 220°C pad ur c'hard-eur da hortos ken a vo tomm a-walc'h anehoñ, ha goude ba'nehoñ :

- Poahad da 220°C (T. 7) pad 20 mun.

- Poahad da 180°C (T. 6) pad 10 mun. a-peu-prè

'Gle be' flour ha c'hweg ar bour, ha suilhet ar wastell drame da roiñ ur blas karamel dehi. Gwelloc'h pass dîbiñ ar wastell freskorn, kenkoulz gortos ken a yénafe an tu diabarzh un tamm bihan. Aessoc'h vo da droc'hañ goude-se, dalc'h a ray mad e standilhon.

Debet 'leizh ho kof bremañ :)

Pareo deus ar fibromialji en ur mod naturel

2011-04-11T18:47:00.016+01:00

Pareo deus ar fibromialji en ur mod naturel

Matresse emoc'h é klask goûd ablame betra en-im lakan da skrivañ diwar-benn an dra-he amañ hi-mañ. Din-me é important a vefe gouiet ganec'h lar é possubl pareo deus kleñvechou a-sort ga'r fibromialji, daoust d'ar pezh vé ragachet ga'r medissined ordin... Deus pezh meus bevet beked-henn meus gwraet ma joñj vefe furikoc'h a-walc'h chom pell-mat deus oute, plij a ra kalz re dehe preskrivañ louseier chimik d'an dud, ken a'h ant klañw mign-oc'h-mi.

'H an da zanevellañ un tamm deus ma zamm-buhe neuhe evid diskeuv dec'h pe-sort mod meus gwraet evid tennañ an droug-mañ deus ma c'horf :

Bremañ zo unneg la oa sa'et hi joñj ga ma medissines komañs preskrivañ kachedou din-me adrame d'ur problem oa krog ba'ha'on d'ar mare-te (ba neu'n oain kime c'hwezeg la, un tamm krennard c'hoazh...). Preskrivet na ur sort meskaj antidepresseuriou hag anksiolitikou din evid “pareo” ar c'hleñved oa krog ba'ha'on sañset, ha ma hanvet “problemou psiko-somatik”, hanvet fall a-benn ar fin defot diouganadenn sklàer a-walc'h diga'r vedissines. Din-me omp digoueet war ur problem just-ha-just amañ 'mestra kar houmañ na gwraet hi joñj dehi oa gouest da roiñ louseier-psi ar mod-se din heb be gouest da zisklêriañ din petra ma tapet, biskoazh... un drougsant sentidig oa... ha pareabl vije bet founnus a-walc'h ma vefe bet diouganet mad a-raog roiñ kac'haj a-vil-vern ar mo-se din-me ...

Oain ket kollet ga'n depressïon evid ar mare, a-raog oa komañs preskrivañ louseier din-me... Med goude tri blavezh poagnus, ar medissined all, klasket ma essêo gad un nebeud re all pé ma ket respont e-bed digad an heñi gentañ, na petra 'ta, med a-benn ar fin ar re-he houllent ket kompren hirroc'h evid pezh oa deut an heñi gentañ da gompren dija a-walc'h, kontinuiñ a reent da breskrivañ traou fall din-me mehmod. A-benn neu'n, a-damm da damm, goude bevañ ha krakvevañ, oun bet war-goueo ba'n toull-du, heñi an depressïon (war-lerc'h meus klasket en-im lahañ meur a wech, bet laket ba ospitaliou dram a-se, ha ba ene oun en-im ga'et gad un troc'had tud memes oad genin tapet ga leizh a louseier kreñw 'e...), koulz lared oun bet delc'het ba'n tu-mañ ga'n neuroleptikou (antipsikotikou), anksiolitikou, antidepresseuriou pe me oar-me petra toud c'hoazh... a-benn ar fin oain aet lardet mat aha'on (deus pemp kilo ha tri-ugent da beked kant ha pemp kilo warn-ugent en-korf dow vis), ha c'hwitet ar studi ba'n universite evel-just (sterd é chom par i joñj war un dra ressis pé vêr diwar louseier-psi), ha ped ha ped all a draou bet c'hwitet goude-se... ha dalc'het mad an drougsant sentidig ba'ha'on papred evel papred... A-benn fin ar gont na en-om dromplet ar vedissines kentañ, ha aet toud ar re-all, re ledan o ginou gate, war hi lerc'h heb klask goûd daoust hag-eñw oa bet diouganet mad ar c'hleñved gati da geñtañ...

Pemp pla so meus gwraet ma joñj da zihan ga ma lousou, ha meus gwraet en un taol ! (oa ket dakord ar vedissines hat, med ree ket vhorzh kar ma ket laret dehi kime dow si'n war-lerc'h). Me lar zo dec'h oa sterd troiñ ar rod ken-ha-kén, stenn oa war ar jujou, med goude ur si'nvezh spontus-abominabl oain dizonet. Ha tamm burzhud : digasset maes an toull-du duzhtu goude kasi a-walc'h, hanter-kant kilo bet kollet deus ma fouezh e-korf pemp mis, komañs gad ur formassïon, bet ka'et un apartamant da lojañ. Ba neu'n oain komañs gad un deskerezh all : dond d'ar vuhe en-dro (ha goude ma jomefe krog an drougsant sentidig ba'ha'on)

Bla goude, da-lared-é pe'r mis goude bet kroget gad un deskerezh barzh ur bouloñjiri, re vraw oa ar vuhe din-me sur a-walc'h, komañs a ra poaniou arouezet d'ond a-bep-eil din : da gentañ ba ma astorniou, goude ba ma èlinou, ba ma skoajou, ma gein, ma c'hostïou, ma añchennou, ma daoulin, ma divicher, ibiliou ma zreid ; fin penn-kil-ha-troad neubeud amzer goude, poan partoud. Da gentañ toud oain ket evid kompren petra oa genin, daw lared oain aet dipitet pad un treuched 'e, ken oun deut da gompren an traou ma-hun'-penn ga furchal ha firbouchal war an internet : Fibromialji. Koñfirmet gad ur rumatologes goude-se. Ha oa ket tamm kached chimik e-bed evid diboaniañ 'ha'on, hag é for sur pé vo gouiet goude ablame betra oa krog ar boan benn fin ar gont, hag azhpenn-se oain deut da ve goll gustum deuh ar sort kachedou kac'h-mañ diboe kehid so. Erro oa dipitet ar medissin diraosson, ouie ket kin petra d'ober... Goude meus klasket pareo ga kineed, osteopated, mikrokineed, diskonterien, fin tud a-beb sort mod toud... en aner.

Sonañ a ran un tamm 'e, ha oain ket 'vid sonañ ga ma gitar kin adrame d'ar boan oa krog ba ma bisïed, ma astorniou, ha ma diwvrec'h...

Ha set' pe-naos oa ar mod genin d'an ampoent-te, ha sterd é kar dond a ra berr lost an arc'hant buan a-walc'h dram a-se : n'é ket aneet “maladie de longue durée” na ga'r Secu, na ga'r lod brassañ deus ar medissined, ha kred a ra dehe lar ar fibromialji vefe ur c'hleñved psikolojik (daoust dehe be kirieg deus an tamm kozh kleñved-mañ war-eün adrame d'o medissinerezh chimik direson ha fall-tre, ha kirieg deus klenvechou heleizh mehmod evel ar fibromialji !!!...), ha gwashañ tra : ar lod brassañ deus an dud en-dro demp joñj dehe lar n'é ket ur gwir gleñved, lar vé gaouiardet ga'r re zo tapet gantoñ, aes é dehe choñjal mod-mañ pé n'eus ket moien da wel war'ha'mp lar omp klañw da vad, ha poan partoud...

A-benn tri blavezh kaled goude, dilabour ha benn-neuhe paour-razh, meus bet ar chañs da zigoueo gad an homeopat a-fesson a ra war ma zro bremañ, un' deus ar re varrekañ deus ar Frañs, ur medissin spessialiset ba studi ar c'hign-bew, labour war'nehoñ forzh pegement, normalamant ra ket 'nehoñ war-dro an dud tapet ga'r fibromialji med koñsañtet neus pareo aha'on evelkeñt. Gad e dretamant, hag ur cheñch mod, teuan a-benn da astenn ma goûg maes an toull...

Sed amañ ma zretamant : Terapi sekañsiel, ma heñi din-me.

Hir a-walc'h an tretamant med a-fesson vad, koulz evel ar medissin, pezh vé gouiet duzhtu goude be antreet ba'n ti. Ga'n terapi-mañ vo echu ha da vad pé mo ket poan e-bed kin, pé vein pareet.

Azhpenn evid ober ga'n homeopati na zebon ket na laezh-saout na gluten kin, ha sur oun lar an dra-he neus soulajet 'ha'on kalz. Deb a ran bio 'e, n'an ket kin war ar c'hig evel oain kustum d'ober a-raog ha taol a ran evezh war an aspartam kar an dra-he zo poeson, ha ka'et vé roud deus outoñ un tamm partoud ba'r boued evid an de.

Pé vé gwraet ga'r seurt rejim a ran-me gantoñ, na vé ket debet amann kin, na laezh-anevaled (paneverd ar laezh-bouched), ha toud an traou preparet ga laezh (ar fourmaj hag ar laezh ba'r boued preparet), an ed, an hei, ar segal, ar gwinizh-pelleg hag ar gwinizh-kozh, ar c'hamut, ar seitan (tamm gluten pur é), ar c'herc'h, diwallet mat deus ar pezh vé gwraet malt war ar bouestou, pe dextrines, dextroses ha tou'n traou-mañ...

Fin, daw é taol evezh, n'ay ket war-wellaad kehid ha n'ho ket gwraet propr an traou, surtoud ba penn kentañ ar rejim... paneverd deus ar bouestou ma haller lenn war'n'he : peut contenir des traces de gluten et de lait, deus an dra-he ran ket foutr, n'oun ket alerjik aha'on, na tapet ga'r c'hleñved cœliaque, oblijet eint da skrivañ tou'n traou-mañ kenkas vijent prosseset gad un' mannaket. Fin ray ket re a zroug d'ar re neus kime poan ga'r gluten, da ma joñj din-me ataw.

A-raog, ha 'vid ar wech toud kasimant, vijen skuizh dalc'hmad, bremañ n'oun ket kin 'ha. Deus pezh meus disket oa ranket din dihan da vat ga'r laezh hag ar gluten a-benn dond yac'h en-dro. Sterd a-walc'h é, neuhe kenkoulz lar servichefe d'un dra mennaket.

Deb a ran an traou-mañ bemde 'e :

- Ur loaiad vras a ïoul-kamelin (omega-3 heleizh e-barzh)

- Tammoù Chlorella e-pad ur mis e penn kentañ ar c'hozh hag an nev-amzer, an dra-he zo util evid diampoesoniñ ar c'horf ha vad a ra d'ar bouellou (adrame d'ar c'hlorofil), ha digass a ra nutrimañchou prijus surtoud.

- Evañ a ran dour gad holen Nigari e-barzh (klorur-magnesiom), ur werennad bep mintin (3 loaiad vihan a Nigari barzh ur litrad-dour), lak a ran Greenmagma ba'n dour-Nigari 'e, diboe oun fermijenn, meus mignoc'h a startijenn, biskoazh kemend-all... goude 2 si'nvezh nemetkén... sed amañ ur listennad kleñvechou pareabl ga'r c'hlorur-magnesiom :

barr-arouez, beskoul, brec'h-nij, chikungunya, derederes, droug ar bouellou, droug skouarn, grip an ewned, gwaskenn, gwellaet stad ar re zo tapet ga'r c'hleñved Parkinson, neurotoksikos, osteomielit, pas-moug, pas-yud, pennsac'h, polio, prostatism, rubeol, ruzell, sifern, terzhienn ar saout, terzhienn ru, tetanos ha ped ha ped all c'hoazh...

An homeopat n'eus ket kelennet mann e-bed din-me evid pezh é ar boued, pe an traou debet genin-me azhpenn, disklêriet meus dehoñ pezh a reen memestra ha neus respontet din vefe gwelloc'h, forzh pe-sort mod, nompass debiñ na gluten na laezh, pe an nebeutañ ar gwellañ, adrame da'r boan a rant d'ar bouellou. Mod-all den na lar mann e-bed din-me diwar-benn an dra-he. Lenn a ran kalz, klask a ran tap skïant-prenañ hir-ma-hall ha gwel a ran aes a-walc'h petra 'h a genin ha petra n'a ket. Komañs oa ar fibro pé oain bouloñjer, aet on neuhe war hent kleñved ar gluten, deb a raen pezh a breparen alïes a-walc'h (ha oa ket bio oa, na preparet ga bleud-brenn maleürusamant, na ga gwinizh-kozh kennebeud... fin). Me meus bet chañs memestra kar ma mamm a ra ga'r memes rejim eveldin-me ha diboe pelloc'h eviton-me, prenañ a ran skïant deus outi, pezh neus disket heh-hun' mehmod, ga lenn kalz. Poan na ba'n hi c'hein 'e diboe azhpenn ugent la, ha goude be dihanet ga'r laezh adrame d'ur problem all (re a golesterol fall ba'r gwad) diboe é aet hi foaniou kuit, sed amañ neuhe penn kentañ ar rejim. Beked n'eus ket pell oa chomet un nebeudig gluten ba'r bara oa-hi kustum da zebiñ bep mintin, gwraet ga gwinizh-kozh, hag un nebeudig laezh ba'n amann temzet mad war hi zamm penn-kreuñ. Gwellaet a-galz hi yec'hed diboe neus dihanet ga'r laezh ha ga'r gluten da vat. Bremañ é-hi deut kalz mignoc'h fermijenn, n'é ket kement skuizh evel a vije a-raog dalc'hmad, deut startijenn ba'n hi diwisker mehmod evel oa kehid oa-hi yaouank, pe startijennoc'h c'hoazh. Komprenet na dustu a-benn neu'n lar oa bet ranket dehi dihan DA VAT ga'r gluten ha ga'r laezh a-benn dond yac'h en-gwir. Pell gwelloc'h bilañ hi gwad diwar-lerc'h dow vis ga dibiñ traou disheñvel heb laezh na gluten e-barzh (deut ar c'holesterol evel zo gleet en-dro, heb tamm kached chimik e-bed ! Daoust d'hi medissin ha na bet assuret-groñs dehi oa ket possubl...)

Me zo sur lar n'eus ket deus ur remed mirakl, ha n'ho ket sur en mod e-bed... Med din-me zo un toullad remejou keñtoc'h, ha pé vênt laket assames en ur mod koherant haller pareo. Med daw ober ur cheñch mod evid ober tou'n traou-mañ, cheñch i vod da vevañ, i vod d'ober an traou, da joñjal, da brenañ, ha ped ha ped all a draou c'hoazh...

Pezh meus c'hoant da lared berr-ha-berr : heb tamm cheñchamant gwirion n'ho ket possubl pareo.

Pareo a ran, a-damm da damm. Dram a-se oun kasi sur vein gwellaet, kar klasket meump hadlakad propr toud pezh oa penn-kaos deus ma fibro. Ha just a-walc'h pé n'ho ket roud e-bed deus oute kin n'ho ket deus ar boan oa deut diwar o lerc'h. Be meus bet dija un tamm krak-pareo daou la so ga'r Larox** pad ur mis, ha oain aet mil gontant ga'n dra-he med oa ket an dra-he evid pad goll bell, kar an tamm kached-mañ oa é labour war nintra all azhpenn evid an efejou : lemen ar boan diwar'ha'on, med pass war ar pennou-kaos en mod e-bed. Disheñvel an traou bremañ, kar gwraet vé mod-all.

Forzh pe-sort mod a goñseilhon kemer, heb dijoñjal gwel an dra-he gad un homeopat barreg a-walc'h, isovaksinou evid en-im zibarass deus ar poeson bet digasset ga'r vaksinou, inutil toud anehe azhpenn-se... N'eus ket bet prouet james lar nefent miret epidemïou d'ober o reus. Ar c'hontrel é, goude peb kampagn-vaksinañ, ha pa vefe a-eneb d'ar pas-moug, d'an tetanos, d'ar polio pe me oar-me c'hoazh, é diw pe teir gwech mignoc'h a dud hag a so bet skôet klañw adrame d'ar vaksinou. Un drue, gav din, kar n'eus kime evañ dour-Nigari d'ober bemde 'vid en-om ziwall deus an tri c'hleñved-mañ, pe strinkellad ur musuliad klorur-magnesiom ba'r gwasïed 'vid pareo ar re vefe tapet, gouiet vé kement-se diboe kant la kasimant (rôet ur sell war o labour ga'n doktored Neveu ha Delbet), med an antreprisou-farmassi neugn ket goll c'hoant lar vefe embannet an dra-he war ar groas, hag ar gwashañ d'ar medissined na ouiefent ket tevel war an dra-he, kasset zo bet lod d'an tribunal dija, heñi ar medissined, evid mired anehe da labourad ha da zigor o ginou...

Ha forzh sur é, neuhe, lar zo azhpenn evid ur mod da vevañ evid an dud toud kar n'omp ket memes re toud aha'mp. Ya, med anduret vé ar memes problemou ga'r lod brassañ deus outomp : vaksinou en-yowankig, metaliou pounner (amalgamou war an dent), boued dinaturet, a-beb sort diouverañsou hag ur bern traou all c'hoazh...

Ha moien zo d'ober traou memestra, goude be laket anehe deus pep heñi, ha gant-se haller pareo.

Da ma joñj, ha deus pezh meus bevet, ha krak-vevet beked-henn, oun deut da gompren lar a teu kalz mignoc'h a broblemou diga'n allopati evid a solussionou, kar labourad a ra ar c'hachedou allopatik kime war an efejou vêmp laket diaes gante ha pass war o fennou-kaos en mod e-bed. Hag en tu all da se vé joñjet ga'r re ra war-dro an tamm medissinaj-mañ lar haller pareo tou'n dud ga'r memes kachedou, daoust d'an eil be difer deus egile 'vel-just : ur ouestad-kachedou evid pareo ur c'hleñved, ha pa teufe an tamm kleñved-mañ deus mil penn-kaos disheñvel ha pass ar memes re ga pep den... Din-me é sod... Vé ket gwraet mehmod ga'n homeopated, kar evid pareo an dud ga'n homeopati rank ar medissin aneo i bassiant da vad : i gustumou, i imor, i dechou, pezh vé debet gantoñ, hag ur bern traou azhpenn... Ar jeneralisted vênt ket goll gurius peurlïessañ...

Fin bremañ meus ket poan e-bed kin kosimant, chom a ra roudouigou deus ar c'hleñved war'ha'on memestra med moien zo din bevañ 'vel zo gleet bremañ neuhe :

- Gall a ran c'hoa'i gitar pad un treuched hir a-walc'h heb kaoud ar mod da dorr ma bisïed.

- Gall a ran ober pompou heb kaoud re a boan. N'eus ket pell zo oain ket 'vid ober un' heb chom gorveet war ar leur, brevet ga'r boan.

- Gall a ran pourmen war un deg kilometr mennaket, ha baleo mat, heb kaoud poan nimbelc'h, na be re verr war'ha'on. Ur blijadur.

“Peb tra, ha pa vefe fall 'nehoñ, neus i gentel” 'vel vé laret ga furnez, ha gwir é hat.

Benn fin ar gont ga toud ar mil-miser-mañ (depressïon, re-govajou a-beb seurt zo toud ga psiko-antidepresso-antipsikotiko-neuroleptiko...machino-traou-mañ, fibromialji ha traou mehmod) oun bet oblijet da hadjoñjal-rik war pezh é ma mod da ve aha'on, hag un dra vad é benn ar fin. Chañs meus bet memestra kar prest a-walc'h oa poahet mat ma nompenn ga tou'n traou-mañ...

Benn fin hallefen disklêriañ oun kontant a-walc'h lar oa krog ba'ha'on a-bred a-walc'h, kar an dra-he neus poueet war'ha'on cheñch mod da joñjal ha da veviñ buan a-walc'h, pad ar rest deus ma amzer vo un dra vad din... Ga'r c'hleñved oun bet forset war'ha'on da 'n-im houll piw oun-me en gwirone, goûd pe-sort sistem den oun-me en gwirione, ha kompren gwelloc'h pezh zo é c'hoa'ï en-dro din, klask kompren gwelloc'h pelec'h 'ma an dalc'h ga peb tra. Ar mod-se rin ket ar memes konnerïou 'taw gis 'taw, ha ma bugwale mehmod kehit hag ober, ma teu din kaoud bugwale.

Fin, da ma joñj, n'eus ket moien da bareo deus kleñvechou a-sort ga'r fibromialji heb klask kompren pezh n'a ket mad. Meus ket laret 'h afe pezh meus choaset deus an dud toud, daw da bep-heñi diluiañ en i vod pezh zo d'ober 'vintoñ e-hun' da gentañ.

Laret ma 'e oa daw gwel un homeopat, ya med daw gwel un' barreg. A-raog oain bet wel meur a heñi, ha zigouee ket tamm gwellaad e-bed digante. Mehmod 'vel ga'n allopati, ha mignoc'h important c'hoazh gav din, ga'n homeopati rank ar medissin tap un anoudegezh frank deus i vicher. Daw dehoñ be gouest d'hond deus pep heñi, pep den teu da wel 'nehoñ. Koulz lared oain en-im ga'et ga brizh-homeopated papred a-raog, n'eus kime diboe un treuched-berr lar oun deut da hoûd petar é an homeopati, an heñi gwir.

Gwelleet a-galz oun bremañ, gwel vé a-walc'h lar oa oblijet dalc'h kont deus pep tra, kaoud skïant vad, chom koherant ha be dilu war e labour 'hann a teufen da wellaad en ur mod mennaket. Reen ket ar mo-se a-raog ha na teuen ket d'ober nintra.

'Vel ma skrivet damaïg : ma zretamant zo din-me, pep heñi rank ober i heñi deus outoñ e-hun'. Diskeuv a ran dec'h pessar mod oun aet da heul ma venn, pep heñi a ra 'vel né c'hoant, ha pep heñi zo libr da dap pezh neus c'hoant, da fïañ pe da zisfïañ deus pezh neus c'hoant 'e, ra ket vorzh, kehit a ve tennet ur vad deus un dra mennaket.

Me zo oc'h en-im zibarass deus ar fibro, lod neus gwraet mehmod 'veldin-me dre vras hag araosson : pareet eint bet mehmod 'e. Lakomp ga'r rejim Seignalet zo gwelleet kalz tud adrame dehe da zeb 'vel neus kinniget hemañ divé ba'n i lewr ('tre 90 ha 100% deus oute deus pezh lar ur studi diwar-benn an dra-he).

Benn fin toud, meus añwn vefeh pell é hortos ma n'oc'h ket evid plantañ ba ho penn lar zigoueo ket tamm remed burzhudus e-bed, heb ma vefe emm na dibiñ en ur mod propr ha disheñvel na cheñj nintra all azhpenn, na zigoueo ket james. Me n'oun ket paotr ar burzhudou-kàer kin, kasimant sur oun lar mo ket mann bet kin d'ober ga'n allopated, paneverd traou administrativ pe traou-all mehmod 'vid ar labour.

Ur c'hleñved zo 'vel un dra stenn war'ha'mp 'vid lak aha'mp da ziwall, da glask adrame betra n'a ket mad an traou ganemp, kentoc'h 'vid klask skoach 'nehoñ goustet a gousto, kar koust a ra kér-ru alïes a-walc'h. Ba hom broiou sod 'vid an de, “evolüet” laro lod, n'omp ket kustum d'ober tamm chilow e-bed kin war pezh vé laret gad hom c'horf bemde. Disket vé demp en-yowankig lonkañ toud pezh a vé laret ga'r medissined. Benn ar fin erro tammou burzhudou dija a-walc'h : dislonket meus tou'n traou-mañ par-ma-hall. Ma teu d'an nén be re-sempl un tamm hell aes a-walc'h be brevet-net ga'n tretamañchou allopatik.

Plij a rafe din en-im zibarass mad deus toud pezh vên nasket gante bembe, ha labour zo 'ha. Deut oun da benn vad dre vras, ma'h oun gouest d'heh ober, ha lod araosson, sur mat lar pep heñi neus i chañs. Daw dehoñ, pe dehi, tap anehi.

Ma teufe din chikour un den ga ma zammig istor vefen kontant-bras dija. Mad é gi-se.

Le cerbère de Diwan

2011-04-07T18:21:00.000+01:00

Sed amañ desseñioù-goap 'vid c'hoarzhin diwar-goust tud an Emsav

Diwan, le néo-breton nuit à la santé

2011-04-06T20:06:00.000+01:00

Sed amañ desseñioù-goap 'vid c'hoarzhin diwar-goust tud an Emsav

Faites un don pour Diwan

2011-03-29T18:04:00.000+01:00

Sed amañ desseñioù-goap 'vid c'hoarzhin diwar-goust tud an Emsav

Ga'n Europ momp ket droad d'ober ga'r lousowennou kin

2011-03-26T19:07:00.013Z

Ga'n Europ momp ket droad d'ober ga'r lousowennou kin

Ar pennou-bras ba'n Europ neugn ket kalz traou d'ober azhpenn 'vid torr hom rear demp-ni war a seblant, ar wech-mañ oun kasi oblijet da lak an dra-he war-wel dec'h, re important é din-me.

Digoueet zo ur petissïon war an internet diboe un nebeud devechou zo, war ar sit www.defensemedecinenaturelle.eu, en ene omp laket da hoûd lar 'ma e joñj ga lobbying an endustrïou farmassi da vired ahan'h d'ober ga lousowennou 'vid pareo, difennet vo d'ober ga gouennou lousowennou deus ar Chin ha deus an Eñd (hag ar re implijet ba'r medissinerezh ayurvedik neuhe, koulz 'vel medissinerezh an Afrik ha sortou all ba plassou all 'vel-just) ba'n Europ.

Ga'r lesenn-mañ vo bountet war an endustrïou, ar re a ra lousowennou, ur benbern normou hag homologassionou ha n'hallant ket mond deus oute en mod e-bed, espress-kàer anad dec'h, ha laket o c'hrabanou war ar farsite-mañ ga tud barreg, (deus o zamm diplom glefent be sañset) med gwerzhet eint d'an endustri. Plij a ra kalz re dehe kargañ o seier ga'n arc'hant làeret diwar ar re glañw ordin... Fin ga'r lesenn-mañ n'ho ket moien d'ober nintra e-bed kin ga'r lousowennou ha gi-se n'ho nintra da werzhañ demp azhpenn 'vid kachedou chimik a-vil-vern, ha mad pell zo. Echu ga'r fitoterapi, gad ur lodenn deus an homeopati, ar lousowerezh, fin tou'n traou ha n'eint ket chimik e mod pe vod, tou'n traou hag a hell pareo an dud en ur mod propr... A damm da damm a belleamp deus pezh é an demokrassi, deus ar librentes 'vid mond d'an totalitarism d'an dow lamp, ha pa vefe heñi ar medissinerezh pe heñi ar politik mehmod. Ha 'vel a lare Coluche, Doue d'e bardono : "rigolez pas c'est avec votre pognon!", mersi bras d'ar Sécu...

Bremañ neuhe ma peus ket c'hoant da goll ho librentes dipitet, ha c'hoant stourm 'vid mired an dra-he d'errued, peus kime komañs ga signañ an tamm petissïon-mañ, ha diskeuv d'an deroristed-mañ, fichet-kàer o saro gwenn war o c'hein, ma'kas' pennou-c'hweet é klask divleupañ 'ha'mp, lar jomefomp ket digor houm ginou 'vel alvaoned 'hortos an dra-he d'errued.

Peus kime signañ neuhe!

Torch e Rè'r

2011-03-22T18:35:00.000Z

Sed amañ desseñioù-goap 'vid c'hoarzhin diwar-goust tud an Emsav

Roparz Hemon

2011-03-12T19:19:00.000Z

Sed amañ desseñioù-goap 'vid c'hoarzhin diwar-goust tud an Emsav

Pelloc'h 'h aer ga'r vezh 'vid ga'r c'hoant kac'had

2011-03-10T11:57:00.002Z

Sed amañ desseñioù-goap 'vid c'hoarzhin diwar-goust tud an Emsav

'Vid ar re nefe c'hoant da gompren hirroc'h un tamm bi'n pezh é an tamm rismodell kontet ga'd an heñi kozh, n'eus kime mond da jilaou 'nehi amañ war blog :

Bazh ar Vamm-Gozh ha Heñi ar Gwas

NIDIAD

2011-03-10T11:30:00.003Z

Sed amañ desseñioù-goap 'vid c'hoarzhin diwar-goust tud an Emsav

Ya d'ar brezhoneg

2011-03-10T11:29:00.003Z

Sed amañ desseñioù-goap 'vid c'hoarzhin diwar-goust tud an Emsav

Skol Diwan

2011-03-10T11:28:00.002Z

Sed amañ desseñioù-goap 'vid c'hoarzhin diwar-goust tud an Emsav

OLGM

2011-03-10T11:27:00.003Z

Sed amañ desseñioù-goap 'vid c'hoarzhin diwar-goust tud an Emsav

OLGM = Organisme Linguistique Génétiquement Modifié

Ya da brezhoneg ar bobl

2011-03-10T11:26:00.002Z

Sed amañ desseñioù-goap 'vid c'hoarzhin diwar-goust tud an Emsav

Village de vrais bretonnants

2011-03-10T11:25:00.002Z

Sed amañ desseñioù-goap 'vid c'hoarzhin diwar-goust tud an Emsav

Ti an Orifis

2011-03-10T11:24:00.000Z

Sed amañ desseñioù-goap 'vid c'hoarzhin diwar-goust tud an Emsav

La parole à l'Orifis

2011-03-10T11:18:00.002Z

Sed amañ desseñioù-goap 'vid c'hoarzhin diwar-goust tud an Emsav

Bodadegva an Emsav

2011-03-10T11:16:00.001Z

Sed amañ desseñioù-goap 'vid c'hoarzhin diwar-goust tud an Emsav

Tem ar joñjoù, ar santimañchoù...

2010-11-28T18:07:00.003Z

Tem ar joñjoù, ar santimañchoù...

Deut oa choñj din, n'eus ket pell zo, lar vefe dudïus-mat despugn troiennoù, pe gîrioù, diwar-benn temoù a-beb sort zo toud ha lak anehe toud assam's war ur bajenn internet. Ar mod-se pé 'no c'hoant un' mennaket da lared un dra diwar-benn ur sujed mennaket 'po kime klask war ar bajenn lec'h vo renablet un nebeud mat troiennoù implijet ga'n dud.

Amañ oun krog ga tem ar joñjoù, ar santimañchoù hag an traoù mehmod. Sed amañ pezh zo da gleo ba du-mañ (ba Kerne-uhel) :

----------------------------------------

--------------------

Amadouer qqn (chercher à) : Ober ton da ub

Avoir confiance en lui : Fïañ e groc'henn ba'noñ / Kaoud kred ba'noñ

Avoir du chagrin : Kaoud poan-spered

Ça m'est sorti de la tête : 'Meus ket joñj deus an dra-he / Dijoñjet 'meus an dra-he

Couver qqn : Roiñ ton da ub

Critiquer qqn : Kemer faot ba ub

Croire tout ce que l'on entend / dit : Krediñ toud pezh vé kle'et / Debr' toud pezh vé laret / Lonkañ toud pezh vé laret

Décider de faire quelque chose : Sevel e soñj d'ober udb / Dessidañ ober udb / Ober e joñj d'ober udb

Donner de l'amour à (une femme ou un enfant) : Ober ton da (ur plac'h pe ur bugel)

Être ahuri devant qqn : Chom digor e hînoù 'vel an alvaon dirag ub

Être ensorcelé par qqn : Be' lutunet ga ub

Être entre deux eaux : Be' etre doùr ha tan

Exprimer ses pensées : Displeg e soñj

J'ai oublié mes clefs : Chomet é an alc'hwïoù war ma lerc'h

Je ne peux pas m'empêcher de faire des bêtises : N'on ket miret d'ober betissoù

N'avoir la tête qu'à cette fille : Be' sorc'hennet ga'r plac'h-mañ / Be' dïodet ga'r plac'h-mañ

Ne pas se rappeler : Dijoñjal

Oublier (de faire quelque chose) : Ankoueo (ober udb)

Penser aller quelque part : Joñjal mond d'ur lec'h mannaket

Perdre la tête : Koll e benn gantoñ / Koll e skïant gantoñ
Se fier aux autres : 'N-om fïañ ba'r re all

Se mettre en colère : Mond droug (il se met en colère : mond a ra droug ba'noñ)

S'ennuyer dans son lit : Inouiñ ba e wele

Triste de voir ses enfants prendre la route : Trist é wel e vugale 'hond rout

Tamm ha tamm vo dalc'het da bourveo ar listennad troiennoù

Tem an dud

2010-11-25T17:07:00.001Z

Bet laket traoù azhpenn d'an 28 a vis-du

Tem an dud

Amañ oun krog ga tem an dud. Sed amañ pezh zo da gleo ba du-mañ (ba Kerne-uhel) :

----------------------------------------

--------------------

Bavard impénitent : Barbilher / Lardousenn

Bel homme : Beufig

Belle femme : Bleumpenn

Coquin (enfant) : Elgen

Enfant dégourdi, vif, alerte : Bugel digourdi / Bugel meier

Épouse : Gwreg (sing Une - : Ur vreg)

Garçon manqué : Pilpaotr

Gros cul : Re'r dru

Gros ventre : Kov youd

Gros lard : Loue dru

Femme bien comme il faut : Plac'h a-fesson vad
Femme d'intérieur : Plac'h-menaj

Femme jeune et (extrêmement) belle : Plac'h yaouank terrupl (-hardî) / Plac'h braw-hardî

Femme plantureuse : Plac'h terrupl

Femme qui parle à tort et à travers : Plac'h fliw-flaw

Femme souillon : Kalbaotenn

Femme tombée enceinte involontairement : Plac'h dihastet

Je la trouve belle : Din-me é koant

Maigre : Treut-ki / Hijal a rafe ga'n a'el

Personne adroite : Den tuapl

Personne ambitieuse : Den ambissïus

Personne attardée : Den bi'n

Personne avec une grosse tête : Penn-bras / Penn-youd / Penn katorz / Penn pot-hou'rn

Personne bien comme il faut : Den tre

Personne capable de faire des montagnes de pas grand-chose : Den gouest d'ober ur sac'had ga nebeud a dra

Personne casse-pieds : Torr-re'r (plur. torrioù-re'r)

Personne courageuse : Den kourajus / ampl

Personne crâneuse : Den palastr

Personne désordonnée (dans ses mœurs) : Den brilabrailhet

Personne énergique : Den ha 'neus nerzh

Personne facilement influençable : Den aes da brenañ

Personne feignante : Den cheñch-dreñw

Personne fermée : Den charret

Personne filoute : Aplikan

Personne forte : Den kreñw

Personne idiote : Gînoù patates

Personne maline : Den finnoc'h 'vid kaoc'h-louarn

Personne nigaude : Den teuk

Personne obtuse : Penn klokes

Personne pas très futée : Den ganet goude hanternos / deus fin ar su'n

Personne peu loquace : Penn-mul

Personne pleine comme une barrique : Den bout

Personne qui a du mal à faire les choses : Re'r-gaoc'h

Personne qui a la grosse tête : Penn c'hweet

Personne qui a une grande gueule : Gînoù ledann

Personne qui marche les pieds de travers : Den treus / Treuseulieg

Personne qui ne fait jamais confiance : Den e-hun'

Personne qui n'en fait qu'à sa tête : Penn kleî

Personne qui oublie tout : Den ankoueüs / dijoñj

Personne remuante : Bervetenn (sing. Une - Ur vervetenn)

Personne retardée : Den diveet / diwar-lerc'h

Personne rondouillarde : Toufouilheg

Personne sans ambition : Den jor

Personne travailleuse : Marc'h-labour / Ki-labour

Personne sans organisation : Teuker

Pleurnichard : Libaner

Sale garnement : Dihaolieg

Vieille fille : Merc'h kozh

Vieux garçon : Paotr yaouank kozh

Tamm ha tamm vo dalc'het da bourveo ar listennad troiennoù

Tem ar labour

2010-11-25T17:00:00.002Z

Bet laket traoù azhpenn d'an 28 a vis-du

Tem ar labour

Amañ oun krog ga tem ar labour. Sed amañ pezh zo da gleo ba du-mañ (ba Kerne-uhel) :

----------------------------------------

--------------------

Aider à vêler la vache : Roiñ un taol-lañs da hal ar veuc'h

Arracher de la tourbe : Tenn moudig

Arrêter le travail : Arret ar labour

Aucune méthode de travail : Fesson vad e-bed d'ober e labour

Aucune organisation dans le travail : Dilu e-bed ba e labour

Ça tire sur la quigne : Chech a ra war e gorf / Stenn é war ar jujoù

Carder la laine : Inkarnañ ar gwlan

Cochonner le travail : Talafassañ e labour

Dérangé pendant son travail, dans ce que l'on fait : Torret / Troc'het ar lañs

Donner un coup de collier : Roiñ un taol-kolier

Drainer de la terre humide : Dizouriñ douar gwleb

Être en retard dans son travail : Be' dilañs war e labour

Être organisé dans son travail : Be' dilu war e labour

Faire quelque chose vite-vite : Ober udb dre bréss

Faire un nœud coulissant sur le bout du taquet : Ober ur skloum-lagadenn war beg ar vranell

Filer la laine : Nîañ gwlan
Finir le travail : Rahañ ar labour

Journée de battage : Devezh-dorna

Journées de labeur à la ferme : Devechoù-labour ba'r feurm

Laver le linge à domicile : Gwalc'hiñ an dilhad (e / ba) ti an dud
Le travail lui est trop dur (à la ferme), tourn. : He'zh a vank un troad flour dehoñ

Ne rien faire, glander : Troiñ (ar c'hi / ar c'hazh) war-boues e lost

Rentrer les vaches à la maison : Kerc'had ar saout d'ar gêr

Se débarrasser d'un sacré boulot : Disklabeo ur pakad labour

Serrer fort la charretée de foin : Stardañ mat ar c'harrad-foenn

Soulever un sac de patates : Diboueo ur sac'had patates

Trainer son travail : Chlejañ e labour / Rusañ e labour

Travail chiant à faire : Tamm kozh labour-kaoc'h d'ober

Travail ennuyeux : Labour hirvoudus

Travailler constamment très doucement : Chech e revr gantoñ a-dreñw dalc'hmad

Travailler de façon brusque : Mond feuls ba'r labour

Travailler de façon rapide : Mond prim ba'r labour

Travailler de façon régulière : Mond ingal ba'r labour

Travailler n'importe comment : Diskrapañ ('vel ar yar)

Une bonne part de travail : Un treuchad-labour

Une dure, rude journée (passer) : Un devezh sterd / poagnus / kozh (kaoud, tap')

Une journée pépère, sans tracas : Un devezh laosk / didorr

Tamm ha tamm vo dalc'het da bourveo ar listennad troiennoù

Passeal ar Permi

2010-11-14T20:18:00.010Z

Trañskripsïon bet divanket d'ar 15 a vis-here 2011

Sed amañ Irène, deus Plouïe, é kontañ demp tammou traou diwar-benn ar permi, mil miser é klask tap anehoñ. Añrejistret é bet genin ba'n hi zi. Michañs po plijadur é chilaou 'nehi kontañ ar gaos ga ma mamm ha ganen-me.

Lod vé pell tiskiñ, me zo bet pell tiskiñ ha konduiñ pugur, goûd a houz'z vie daw din o'r ma labour benn mond, ha pé teuen da'r gêr gaven ma labour d'o'r 'darre. Vien dalc'hmad enervet d'ond a-benn... oh merde... Setu dalc'hmad neuhe vien, prest din kasimant da gaoud en ur mis, kaoud ra din memestra... merde... benn ar fin oain dihanet d'ond. Ma! Lar a reen da ma soñj memestra, pugur bewech pé 'h ên, wechou vien ur bla heb mond... ma god meus bet teir gwech ! Ar wech kentañ a ouien 'nehoñ par cœur, boñ un eil gwech oan bet ouien 'nehoñ par cœur, hag ar wech diveo mehmod. Med da gonduiñ, la conduite oa sterd din ! Wechou vien enervet ken-ha-kén 'h ên hanter re-vounnus petrame wechou, ur wech ma kemeret kachedou da ve trankil un tamm hag avañsen ket... Oh ! Lar, trist é... ha goulskoude me ouie konduiñ, benn ar fin me ma cheñchet moniteur, oain ga Jojon, choñj heus deus Jojon ?

- Nann, me zo bet ga madame Le Maître... Deus Jojon meus ket joñj.

Ya ya be vé hag a so bet 'e ga madame Le Maître, me ma bet ma bermi a-raog... me meus bet ma bermi en 71. Med en 69 oan komañset da ziskiñ 'ha, ha me ma cheñchet moniteur, ha oain aet ga Roger Guenver, ha pé oain komañset ga Roger Guenver, a lar din : “Mais toi tu sais conduire! Mais comment ça se fait que tu n'as pas ton permis ? Tu sais conduire...” Mais oui mais quand je vais au permis je sais plus...

- Mil inervet kwa...

Mil inervet.

- 'Vel kalz...

Med pegur henn' na soulajet aha'on, ma gwraet teir pe beder leusson gantoñ, med lar din : “med te oar konduiñ ! ” Med ouien ket 'e. Wechou les crénaux ouien ket o'r mad, wechou zigoueen wechou reen ket! Ha hañw lar din 'e : “'Peus kime chilaou 'ha'on, o'r 'vel larin dit, ha sur zigouei ! ” Ha setu laren : med pé ho gwel un takad ba'n oto ase set' a 'ho kime dizroiñ toud ha 'h i ba da blass! Oh gast 'ha ! E gis-se an-heñi é ? Med an heñi all na ket laret an dra-he din gwech e-bed... wechou zigoueen, wechou reen ket 'ha... Ur wechad oan bet passeal ar permi, ha'r moniteur na tap i vetr da wel pegehid oan deuh an trotouar... oh nondidïe... mi gave din oan ket pell hat, ha lar din : “Vous êtes trop loin ! Ça fait 40 cm hein, vous être trop loin. Ah ben vous l'aurez la prochaine fois” Oh la merde tiens ! ... 40 cm...

- Ha benn ar fin oc'h deut da benn...

Ah ya ! Benn ar fin.

- Ha bet é vusuliñ an traou kwa ?!

Ya ! Na musuliet ga i vetr... Oh nondidïe...

Istor an Tri Beisant

2010-11-12T17:33:00.011Z

Trañskripsïon bet divanket d'ar 15 a vis-here 2011

Sed amañ ur rismodell bet kontet din ga Irène ba Plouïe d'an 10 a vis-du 2010, añrejistret é bet genin. Michañs 'po plijadur é chilaou 'nehi kontañ traoù.

Un' all houzon c'hoazh : oa tri beisant ha na c'hoant da hoûd galleg, ah beñ un' lar :

- Med ar gwellañ tra neu'n, meump kime mond da Baris ! Ene vemp sur da gleo galleg.

- Set' oant aet war-droad da Baris.

- Ha benn ar fin, dre belec'h 'h emp benn erruimp ba'h Paris ?
- Oh beñ momp kime heuliañ an hent-hou'rn, an hent chemin de fer, ha zigouefomp ba'h Paris.

Ha set' oant digoueet ba Paris. Ha benn mond neugn prenet bep a dreilhi, blame dehe da ve heñvel deus an ouvrïerien vie é labourad ba'n usiniou, vie des treillis bleus gate. Ha ene na prenet bep a dreilhi 'e, ha bep a gasketenn new adrame dehe da ve heñvel deus an ouvrïerien neuhe oa ba'h Paris. Hag oant digoueet ba Paris ur vare bennaket, ha vient hond ha tond ga'r ruiou gi-se, vient é chilaou an dud da wel hag-eñw gaoseent galleg, da wel hag-eñw nient disket un dra mennaket. Hag kreis toud un' lar, ha oa ur plac'h hond ba'n ti, ha na kleet un tamm plac'h yowank oa, ha houll :

- Pour deux sous de poivre.
- “Deux sous de poivre” ? An dra-he zo galleg 'ha lar... Oh me meus disket un dra deja. “Deux sous de poivre...” Oh gast...

Boñ, goude-se oaint hond 'darre tram ur penn, goude-se 'h eint tram ur penn all... Oh gast ! Lar an dud :

- Les trois treillis ! Encore ! Encore les trois treillis ?!

Ar re-he 'h ê ha teue, beñ benn ar fin oaint remarket ba'h Paris michañs é hond hag é tond... Ha bon 'ha... Goude-se oaint é hond 'darre ha gleent tud é tiskutiñ war ur blassenn en tu mennaket, hag a gleent un' ha' lare :

- Mais parfaitement !
- “Parfaitement ?” An dra-he zo galleg 'e 'ha, sur !
- Ah beñ, lar un' 'nehe : Oh bremañ meump kime mond war hor gis ha d'ar gêr ! Goude ouzomp bep e damm !

Set' hègn kemer 'darre ar lign hent-hou'rn d'ond d'ar gêr. Ha oa digoueet gate, benn ar fin neugn ka'et un den marw, bord ar lign.

- Petra ramp deus hemañ bremañ neuhe ?
- Oh beñ, lar an heñi all, daw é domp chom amañ 'hann a teuy un' bennaket ahe.

Set oaint chomet bord an hent. Benn ar fin, a-greis toud, oa ar jañdarmed oa tond ene. Set' hegn, ar jañdarmed houll digate :

- Mais qui c'est qui a tué cet homme ?
- Les trois treillis !
- Les trois treillis ?! Mais pour quelle raison ?
- Pour deux sous de poivre !
- Allez ! En prison alors ! Tout de suite !!!
- Mais parfaitement ! Lar an heñi all...

Set' oaint aet o-zri d'ar prison...

Bazh ar Vamm-Gozh ha Heñi ar Gwas

2010-11-11T15:05:00.013Z

Trañskripsïon bet divanket d'ar 15 a vis-here 2011

Sed amañ ur rismodellig bet añrejistret ba Plouïe genin d'an 10 a vis-du 2010, kontet é ga Irène. Michañs po plijadur é chilaou 'nehi kontañ :-)

Ur wech a oa ur familh ha' oa chom ba Plourin, ba Plourin-Lès-Morlaix, hag e toud noaint c'hoant d'hond da Vontroulez da Foar an Nec'h – Foar an Nec'h houzes petra é : “la foire haute” - hag a oa ar vamm, an tad, ar vamm-gozh ha tri vugwal, toud noaint c'hoant d'hond ba'r voar, med oa kime un oto, un 2CV, med oaint ket kapat d'ond toud ba'n oto, hag ar gwas lar d'i wreg :

Beñ ar vamm-gozh ha me 'h a d'hond a-raog, ha nin 'h ay war-droad ha te teuy ga'r vugwale, lako 'nehe ba'r c'hofr ma heus ket plass a-walc'h ha ni a'h ay a-raog.

Ah beñ seizh kilometr zo etre Plourin ha neuhe Montroulez, set' hezh a valee founnus-mat hag ar vamm-gozh lar oa komañs da ve skuizh hag bep ar mare, war-raog 'ma ar vazh gi-se, skôe hi bazh war an douar kaled, an dra-he ree “tak, tak” war ar pavïou ba Montroulez, sur les pavés, hag ar vamm-gozh...

Ma ! Ar vamm-gozh : gleet oa dec'h memestra be lak ur c'haoutchou war beg ho pazh ha pie ket gwraet kement trous !

Ha hounn' oa droug ba enni ha lar da hezh :

- Nondidïe ! Ma-kar dit be lak ur c'haoutchou war da vazh 'e, benn ar fin oamp bet toud ba'n 2CV !!!

Richenn Sant-Herbod

2010-10-31T15:26:00.010Z

Trañskripsïon bet divanket d'an 23 a vis-kenver 2012

Sed amañ ur richenn deus Sant-Herbod bet kontet gad Armand Puillandre en 1981 da tud Kazetenn ar Menez. Michans 'po plijadur é chilaou 'nehoñ 'kontañ.

- Deus maner ar Rusquec ha parres Sant-Herbod vo sa'et an abadenn-mañ 'vid Kazetenn ar Menez. Neuhe 'ma Armand Puillandre fass din dirag ar mikro ba'r Men-Bonn lec'h 'ma-heñw talc'hen douarou, hag hezh zo bet chom war an hent-kozh Sant-Herbod d'hond deus Plone beteg da Sant-Herbod. Salud Armand, mad ar jeu ganoc'h ?

Ya, mond a ra mad a-walc'h, raouliet on un tamm, set' oh med mechañs teuin a-benn d'o'r un tamm kaos bennag ganoc'h.

- Pegur oc'h bet chom ba Saint-Clair, c'hwi peus bet kleet kalz richennou ha forzhig traou deus Sant-Herbod petrame deus maner ar Rusquec, ha neuhe oc'h gouest da lar domp matrehe piw zo bet é chom ba maner ar Rusquec ha petra vé laret deus Sant-Herbod neuhe.

Ya, c'hwi lar din on bet chom ba bord an hent-kozh, ma Doue n'é ket ar sort hent-kozh-te a oa-hañw ! Pegur re Sant-Herbod, gwechall d'ond d'ar vourc'h, da bourc'h Plone bassee dre Toulanhay, Ty Bout, Ty an du, Créac'h Yven, Kernévez Land ha da zigoueo ba Lostarvern en-dro da dap un hent-bras en-dro, set' da hezh vie gwraet hent-kozh Sant-Herbod deus outoñ. Ya, ma Doue, kleet meus tammou kaochou 'non d'ar poent oan o chom ba ene en-dro da vi' Sant-Herbod, hag lennet meus tammou traou all, set' kaoud a ra din on gouest da lar doc'h, añfeñ moien zo din d'esplik doc'h petra meus bet kleet war-boues ar sort traou-te kwa, pegur n'oc'h ket gouest gwall gàer da gaosèl deus maner ar Rusquec neb kaosèl deus ilis Sant-Herbod ha 'n eil ha heben, pegur richenn Sant-Herbod, ha neuhe heñi ar Rusquec, zo mesk-ha-mesk, ha n'oc'h ket a-walc'h 'vid dispartïañ 'nehe goll gàer an eil deus heben kwa.

- Da gomañs, piw zo bet é chom ba maner ar Rusquec ?

Ar richenn lar oa-hañw ur mell den bras, hag lod lar ree Gever deus ountoñ, lod-all ree Gewr, lod-all ree Geur, añfeñ me gav din vie gwraet mignoc'h, dre ene vie gwraet mignoc'h Gewr deus ountoñ. Hag heñzh oa ur sakredïe dén bras ! Pegur benn teue an nev-amzer, benn teue deliou ba'r gwe en-dro, heñw bassee e dorn war beg ar gwe, ha lare :

- Gast ! Lar, ar raden zo dru ar bla-mañ 'ha, paotr ! Lare-hañw.

Hag e-se, benn lar traou mod-se beñ sur a-walc'h oa-hañw uhel mat kwa heñ benn mond dreist ar gwe kement-se ! Hag heñzh, Gewr, deuh ar mod lar ar richenn na dow vreur-all, ken kreñw 'veldañw deja a-walc'h 'e. Un' 'nehe oa chom ba Gourin ba'r roc'h Toull al Laëron, an heñi-all oa chom ba Sant-Waseg en-dro da gastell Ruffel, ha hemañ neuhe ba'r Rusquec. Hag ar re-he oa sa'et o soñj dehe d'o'r bep maner, set' oaint 'n-om lakeet da ve piker-mein ! Ha neuhe da labour ar vein kwa d'o'r ar maneriou. Med ma'hat neugn kime ur rumm benvijo 'nehe, pegur vie daw dehe labourad ga'r memes pioch, ga'r memes horzh, hag un' benn nie echou ga'n horzh chete 'nehi dreist ar gorn trign ha dreist ar miniou, chete 'nehi d'e breur, an heñi vie chom ba Gourin petrame an heñi vije chom Sant-Waseg, pa nie emm un' : beñ a vie kasset dehoñ ar mod-se kwa ! Hag ar relegeier deuh ar maneriou, lar ar richenn papred, ba'r Roc'h Toull al Laëron é ar roc'h kwa, toud ar mell rec'her zo ba ene, ar restachou deus heñi Gourin, ba kastell Ruffel zo un dolmen bannag é ar restachou deuh an heñi oa chom ba lein lann Sant-Waseg, hag ar froud, ar casquade, zo ba Sant-Herbod é ar restachou deus heñi Gewr, an heñi oa o hond da sevel da zigentañ toud.

- Hag ar froud-se zo restachou deus e vengleuñ neuhe ?

Ya, me gav din kentoc'h deu e vengleuñ, n'é ket deu e maner, kentoc'h deu e vengleuñ, pegur ar richenn lar heñw... pe-sort mod larin doc'h walc'h... na gall digass dour-Ellez ha bassee ket dre ene, med ar stêr Ellez ne bassee ket dre ene a-raog ! Heñw na gall digass 'nehi dre ene, laket anehi da zigoueo dre ene ablame da dorriñ e sec'hed ! Benn na re sec'hed benn nie labouret 'vid kreiste d'an heol mechañs. Hag e werenn vé gwel bapred ma'hat ba maner ar Rusquec, med torret é-hi ! Oh ur mell gwerenn voa ba ene ha vé gwraet la vasque deus outi hag a zo ba tal ar maner, med deuh ar mod meus kleet é-hi bet torret, war-lerc'h ar bresel, ba'h un tu mennag, zo bet skoutou pe un dra mennag 'h o'r tan barzh ene hag oa-hi brevet kwa heñ.

- Ha Sant-Herbod : pe-sort mod é-hañw digoueet ba'r jeu ?

Sant-Herbod zo digoueet ba'h ar jeu-se en ur mod drol a-walc'h ! Pegur Sant-Herbod, da zigentañ, oa aet da jom da Berrien. Sant-Herbod, deuh lar ar re-mañ, zo ur sant kozh bannag ha' zo deut deus bro-Iverzon, hag oa-hañw aet da jom da Berrien. Ha ba Berrien oa-hañw komañs da, mechañs da labour an douar un tamm 'e, hag da ganañ kantikou, ha d'o'r presegennou, ha digass kaos an Otro Doue d'ar baotred ha-toud. Hag ar baotred hat, ma Doue, ga'e koulz chilaou 'nehoñ 'vid mond da labourad 'e, hag a vie ur bern tud papred en-dro da Sant-Herbod. Med benn ar fin, merc'hed Berrien e-se oa fachet ! Ha komañs d'ond d'ar sant ! Hag e reent kime chikanañ anehoñ ! Ha chetañ mein war'nehoñ ! Ha beb sort traou toud. Hag un devezh, deut war'nehoñ en-dro, komañs chetañ mein war'nehoñ hardi, ha fachet ar sant ! Oh ma'hat oa-hañw un' drol a-walc'h heñ, Sant-Herbod, fachet ar sant ! Ha heñw lar d'ar merc'hed :

- Ha ma 'ma kont ar mod-se ba Berrien ! Lar, klask mein 'maoc'h ?! Eh beñ mein po !! Kar a-barzh vo diverniet Berrien ganoc'h...

Ablame da se debowe peus bet kleet an dra-he a-walc'h, vé laret : barzh teuy a-benn an Otro Doue da ziveinañ Berrien, ha neuhe da zic'hagnañ Poullaouen... añfeñ goûd a houh ar richenn toud kwa heñ... Set' Sant-Herbod neuhe pé oa kass kuit deus Berrien na lak ba e joñj : ba ene dalve ket ar boan dehoñ chom kin ! Heñw oa deut tram Sant-Herbod. Ha ba Sant-Herbod oa-hañw aet ba ur maner bannag ha' vé gwraet, n'ounn ket ba pelec'h 'ma heñzh, maner an Nanc ! Ba ene, hag oa aet da houll dig-heñw vie ket bet rôet kolïou dehoñ, pegur d'an ampoent-te vie gwraet toud ar cherreadejou ga kolïou kwa, oa aet da houll dig-heñw nie bet kolïou d'ober un ilis, ha neuhe un ti. Set' maner an Nanc oa, ma'hat oa tud pizh ba ene ! Oa laret dehoñ :

- Oho, larant, amañ vé ket prestet toud an traou ar mo-se da toud ar re a bassev heñ !
- Ah nann !? Lar ar sant, ma 'ma kont ar gis-se beñ barzh po ur lon propr ba'n Nanc, traou gouest da cherr kirri ha beñ sur basseo kalz dour ba'r stêr-Ellez !!

Ar re-mañ lar debowe n'eus ket bet gall kaoud na lon fesson e-bed na nitra e-bed da stag deuh ar c'harr ba'n Nanc hat, me n'ouzon ket dig-hañw é gwir 'ha.

- Neuhe oa aet ar sant da wel mestr ar Rusquec 'e ?

Ah ya, benn neuhe oa-hañw aet etrameg ar Rusquec, ha fei ! Hag pé oa-hañw digoueet ba'r Rusquec, fei oa bet digemeret mad a-walc'h ga Gewr bras heñ. Hag Gewr bras na rôet un tamm douar dehoñ da sevel an ilis ba'n traoñ, ba an traoñ deuh e maner deu, ha fei ba lec'h 'ma an ilis bremañ kwa. Rôet un tamm douar dehoñ, ha rôet dow eujen dehoñ 'e 'vid o'r e cherrïou, hag e-se oa ket bet fall d'ar sant 'nehoñ.

Set' komañs ar sant neuhe d'ober e damm ti ha d'ober e zamm ilis 'e kwa, hag e la ree toud e cherrïou ga an eujenou oa rôet dehoñ ga segneur ar Rusquec, ma peus c'hoant kwa heñ. Hag heñzh, ar sant didoñ ! N'ouzon ket pe-sort sistem den oa-hañw, ma'hat oa-hañw un tammig, n'ouon ket pe-sort sistem 'e, pegur un devezh oa an toer é echuiñ lak an dôenn war an ilis, ha heñw lare d'an toer oa krog lak an dôenn war an ilis, lar a ree dehoñ :

- Med gast ! Lar, med c'hwi labour'h ket goll vad 'ha ! Labour'h ket goll founnus ! Kentoc'h faot din lared, ne labour'h ket goll founnus hat gast !
- Med ! Lar an toer dehoñ, peus kime gwel, me zo ma-hun' é labour war an dôenn ! Kar doc'h chouk ahan'n un tamm mennag matrehe vin-me founnissoc'h !
- Ah just é 'ha ! Lar ar sant, petra rin doc'h a-walc'h ?
- Beñ, lar an toer, peus kime 'n-om lak d'o'r ibiliou !

Pegur gwechall vise stag, oh matrehe c'hwi n'ouoh ket an dra-he 'han'h, vise stag ar mein-glas deus ar charpant ga ibiliou-koat. Set' vie daw ober an ibiliou 'e. Set' 'n-om lakaet ar sant d'o'r ibiliou 'e, ha rôet un tamm hach vi'n dehoñ.

- Gast ! Lar-heñw, ya med daw é din klask ur mell koat bannag d'o'r an ibiliou ha mod-all me zo hond da zall ma hach toud !
- Oh ! Med lar an toer dehoñ, sert'namant pass ! Med peus kime o'r an dra-he war ho tok hag é mehmod ! Lar.
- Ah ! Gast ya 'ha ! Lar ar sant.

Ha ar sant tap e dok, paotr-powr, ha komañs da faout ibiliou war-horre e dok. An toer a lare :

- Me gav-me hemañ beg fin a-walc'h 'nehoñ sur a-walc'h, ha ma'hat benn-berr an toko vo disac'het toud !

Deut nos, paotr-powr, ha echou an ibiliou ga'r sant. Heñw tap e dok en-dro, lak 'nehoñ war e benn !

- Opala ! Lar an toer, ah amañ zo un den, drame n'é ket un den normal 'nehoñ, ohoho deuh hemañ é daw diwall drame zo un den surnaturel sur a-walc'h !

Set', paotr-powr, aet an toer kuit 'e ha komañs da gont traou ar mo-se, hag ar sant oa komañs d'o'r mehmod 'vel ba Berrien en-dro, d'o'r e zammou presegennou, da gan e gantikou, ha komañs toud ar baotred d'ond en-dro. Ar merc'hed oa 'e, ha komañs da goñvertissañ 'nehe ene toud. Med benn-neuhe, neuhe oa sa'et droug ba rear ar Gewr bras 'e ! Pegur ar re-he oa toud merourien da Gewr, hag Gewr lare d'e joñj :

- « Med ma'h eint toud da heul ar sant, ma faot dehe chom da chilaou heñzh kanañ ha c'hoari e jeu ahe, med neuhe ma douarou jomo da labourad ! Ha piw a bêo aha'on ?! Lar-heñw »

Set' benn ar fin oa ket an traou dreist kin 'tre Gewr hag ar sant neuhe heñ ! En mod e-bed ! Hag un devezh neuhe, Gewr a lare d'e joñj :

- Ma ! Lar-heñw, ar liprañ tra meus d'o'r 'vid 'n-om zebarass deuh an den-te : la'o 'nehoñ. Me zo hond deuh an nos, un nos bannag, ha benn 'ho heñzh kousk tal e ilis ahe, me zo hond ha un taol horzh war e benn, ha benn neuhe heñzh 'ho mad e gont gantoñ ! N'ho ket kleet deuh rimodellou ar mo-se kin dre ahe !

Deut an nos hat, paotr-powr, neb loar na nitra. Aet ar Gewr, tap e horzh vras, ha hond da la'o ar sant ! Hag sa'et an horzh a-hus d'an ilis, a-hus d'ar sant, ha ma'hat powr-kaezh, sur na lak e droad war ur maen boull bannag pegur na risklet, pé oa hond da skoiñ, ha koueet ar Gewr bras neuhe war an ilis lipr ! Hag an tour deuh an ilis oa lemm d'an ampoent-te ! An tour deu an ilis oa aet ba e bouellou dehoñ, hag disvouellet anehoñ ma peus c'hoant kwa. A-serr frek ha difrek Gewr bras na gall dond kuit, med tour an ilis, ar flech deus outi oa torret, ha blame se tour Sant-Herbod debowe zo karre pegur ar penn all zo bet kass kuit ga Gewr kwa. Ha Gewr na gall o'r un nebeud pachou bras, pegur bras oa-hañw, un nebeud pachou, ha aet da vervel war beg un tamm mene oa ba ene en-dro. Hag, ma Doue, ken bras vall 'vel oa-hañw, ar merourien na laret :

- Beñ ur mod bannag é d'o'r un tamm be bannag dehoñ.

Set' oa toullet war'nehoñ ba lec'h oa-hañw koueet ! Set oa toullet hañw ba lec'h oa-hañw koueet kwa heñ. Hag ar re-mañ lar, lod lar voa ket voien da doull, d'o'r un toull bras a-walc'h dehoñ, set' oa-hañw lak tre naw bleg ba'n toull. Med me meus kleet ar mod-all, un' kozh 'e deus kost Saint-Clair a lare din ur wech :

- N'é ket ar mo-se é, lare-heñw, n'é ket, pegur ar merourien na gwraet un toull dehoñ ha' ree seizh troatad hed, ha oa renk o'r seizh kwech seizh tamm deus korv Gewr benn lak anehoñ ba'n toull !

'Ha ! Me n'ounn ket pe-heñi, ha ba pelec'h 'ma ar wirione... Bremañ n'on ket 'vid lar doc'h kwa heñ, med ar merourien lare d'e soñj :

- Gast ! Ma ta heñzh maes en-dro ! Lar, n'on ket pe-sort sistem den oa heñzh, gwelloc'h é domp plantañ ur bern mein war'nehoñ ! Ar mo-se pé 'ho ba'n toull renko chom barzh !

Ablame se debowe neuhe ba Beg Gewr, ba parres Sant-Herbod 'e, zo ur benbern mein bras kwa 'vid ampech 'nehañ d'ond maes en-dro.

Mersi bras da ma zad 'vid e damm chikour war-dro an trañskripsïon

Kabiten Kozh hag ar Sakrist

2010-08-10T22:16:00.018+01:00

Trañskripsïon bet divanket d'an 22 a vis-here 2011

Sed amañ ur rismodell bet kontet gad ur paotr kozh-kozh deus Lokmarïa-Berrien, bet añrejistret ga tud Kazetenn ar Menez en 1981. Laket é bet dre skrid genin.

Ya, ba Lokmarïa oa « Kabiten kozh », Kabiten oa hano ar person, oa erro ene. Hag amañ oa un' goude ar bresel, neu'n oa un' hag a vije gwraet Yves Boucher deus ountoñ, ha oa deut 'vel sakrist. Raog oa sakrist e-bed, med ar c'habiten a ree toud, ar person ree toud pezh vise d'o'r : diskarg e win, pé vise 'h aferenniñ a ive 'nehoñ, ha toud toud a ree !

Setou un devezh, pegur ar Boucher heñ na disket ivañ gwin ba'n trañchïou ma'hat ha hezh 'med mew vije, mew vije kajimant bemde, hag an otro person lare dehoñ :

- Daonet Yves ! C'hwi n'oc'h ket bet kowess pell zo hat !

- Ah nann 'ha ! Otro person, set' oan choñj en dra-he an de-all, ha oan choñj, e lar, penaos oa erro poent din mond da gowess ! A lare.

- Ah ya ! Erro é poent da zond da gowess ha da gomunïañ, lare.

- Ya mond a rin ! Benn arc'hoazh eh in otro person !

- Mad, mad, mad, mad, mad, lar ar person dehoñ.

Sell aet Yves da gowess ha da gomunïañ. Da gowess oa aet da zigentañ kwa. Ha Yves, pegur vije mew, a gave dehoñ 'h ê ar person da gaoud e wreg, ha Yves na gwraet un alc'hwo, gwin ar person oa ba un tamm kabanenn bi'n, war an hent a'h ê di Huelgoat, hag a vie e win ene, ha na gwraet an alc'hwo da zigor an nor war ar gwin, hag a'h ê da ivañ gwin ar person, set' ar mo-se vie vorzhet dehoñ bi mew kwa ! Set' ar person neu'n, oa aet Yves ba'r gador-gowess, pugur vije un' pep tu, ur plass oa bep tu kwa neu'n 'vel ar c'hadoriou-kowess ba toud ba an ilisou toud neuhe. Hag ar person vije ba'r c'hreis. Sell ar person a houlle diga Yves :

- Piw a'h a da win ar person pa vé ket ar person ba'r yêr ?

- Ah ! Lar ar sakrist, amañ vé ket kleet takenn e-bed 'ha, vé ket kleet un dakenn 'ha !

- Piw a'h a da win ar person pé vé ket ar person ba'r yêr ?! A houlle, ar person oa uhelleet neu'n da gaosèl dehoñ pegur glee ket.

- Oh nann ! Vé kleet sort e-bed ! Otro person, amañ vé kleet sort e-bed.

- Ma peus c'hoant cheñchefemp plass, lar, da weled...

- Ah ya ! Gwelloc'h é demp, lar, matreen a-walc'h, a lar, ar mo-se 'n-om rentefeh kont hoh-hun', lar Yves d'ar person. Matrehe c'hwi gleo, lar, med me glean takenn e-bed amañ ! Lar...

Hag ar person plass Yves, hag Yves ba'r c'hreis plass ar person neu'n. Sell Yves goull diga'r person :

- Piw a'h a da wreg ar sakrist pé vé ket ar sakrist ba'r yêr 'e ?!

- Ah nann 'ha ! Yves, amañ vé ket kleet, amañ vé ket kleet sort e-bed 'ha...

Mersi bras da ma mamm 'vid he zamm chikour war-dro an trañskripsïon

Tri Mab ar Roue

2010-08-05T21:19:00.008+01:00

Tri Mab ar Roue

Sed amañ ur gontadenn mod kozh un tamm bet kontet ga'd ur plac'h deus Lokereg, ha bet añrejistret ga tud Kazetenn ar Menez en 1981, ha laket dre skrid genin.

Ar rimodell-mañ zo bet kontet din ga ur vowes kozh bremañ zo daou-uigent vla 'so. Ar vowes-te oa 'honid hî boued 'n-ur welc'hañ 'n dilhad e ti 'n dud, hag a nîe gwlan. Setu teue d'an nosvechoù, ur wech du-mañ, ur wech-all 'n un ti-all ba ar gêr, ha vise kontet domp rimodelloù. Med 'bowe zo daou-uigent vla 'so.

Ar rimodell-mañ é rimodell ar roue Lesquélen, matresse zo kant vla, matresse daou c'hant vla, oa-hañw o chom ba Lesquélen. Ur roue penvidig hag an 'na tri baotr, ha eürus a oant, na vê nintra a vanke dehe, med ar wreg oa deut da vervel, ha goude oa chomet an tri baotr ga'r roue, set' vanke un dra mennaket dehoñ, servichourien 'neuign med sertenamant na ramplasseint ket ar wreg. Set' ha 'na bet poan-spered ha oa-hañw chomet klañw. Ha oa-hañw ken klañw all ar medissin 'na laret na oa ket voien da bareo 'nehoñ, renket kaoud ur boked pimpilhennoù, hag ar boked pimpilhennoù den e-bed ouie pelec'h oa. Hag ar medissin lare :

- Ma pe ket 'nehoñ dizale, oblijet on da lar doc'h, lar, ho puhe zo kontet

- Ma, lar ar paotr brassañ, me 'h ay da glask 'nehoñ tad!

- Ha me 'e! a lar an eil deuh ar baotred.

Boñ, lare, o trist oa ar roue 'wel e bugale 'hond er rout pegur ouie ket hag-eñw visent deut en-dro.

- Tapet an daou chô wellañ a so ba ar c'hraou ha mond neuhe, lar-hañ.

Hag ar paotr bihannañ oa chomet assam'es gantoñ. Set' voant partïet un devezh, o ouient ket treusseg pelec'h, un' oa êt treusseg ur penn, 'n heñi all treusseg ur penn all. Ur c'hrogad mat oaint bet oc'h o'r o zro, hag a roue 'h ê fall-oc'h-fall.

'Benn ar fin, un devezh oa kle'et, o pell a-raog oant digoueet bar'h ar c'hour, trous ur chô. Ar paotr brassañ oa 'tond d'ar gêr, ka'et ar boked pimpilhennoù. An tad oa fougeet-toud, ha douzhtu 'na gwelet ar boked pimpilhennoù, oa ket bet daw dehoñ na îviñ na debr deuh ountoñ, oa pareet. Sant' a rê lar ê gwelloc'h, teue nerzh dehoñ. Med a-raog partïal ar roue 'na laret :

- An heñi a zigessefe din ar boked pimpilhennoù, pé 'n heñi brassañ pé 'n heñi all deu' ma vhaotred, 'no ur maner mignoc'h ha daou sac'had aour.

Set' ar paotr brassañ 'vel-just, pegur 'na digesset ar boked pimpilhennoù, 'na droad da gaoud an dra-he mignoc'h 'vid ar re-all. Set' voa pareet an tad. Med oa-hañw ket eürus pegur 'voa ket rantreet ar paotr-all.

- Oblijet oc'h, lar-heñw d'ar paotr bihan, an heñi bihannañ, d'hond da wel' pelec'h é chomet ho preur. 'Vevin ket aes, na varvin ket eürus ma n'ouzon ket petra zo digoueet ga ma vhaotr.

Ar paotr brassañ, pegur 'na bet kalz arc'hant, kalz aour, ha bet oa partïet. Ha den e-bed ouie pelec'h oa-hañw aet. Set' ar paotr pi'n a lar :

- Mad ma zad, mond a ran war roujoù ma breur, matresse 'mo chañs kavoud 'nehoñ.

Set' voa-hañw aet, o pell oa-hañw aet, pell oa-hañw aet, kàer en 'na mond, kàer en 'na mond, 'wele den e-bed.

'Benn ar fin 'n-ur ziskenn war un hent bi'n, ene oa reier ha toulloù : un hent digompes, oa ene ur paotr bihan krog c'hwitellad 'n-ur ziwal e zeñved. Hag ar paotr ar roue neuhe, pegur 'na kle'et un dra mennaket a blije dehoñ ha dehoñ de lak' anehoñ war an hent deus î vreur oa arretet. Ha pé oa-hañw arretet ha an heñi bihan oa krog c'hwitellad ahe, c'hwitell' ba ur c'hwitellig-askorn. Ar c'hwitellig-askorn lare, pé vise c'hweet barzh :

- « Ha c'hwi paotrig bihan, deus etre ho taouzorn, ur c'hwitellig-askorn, adame da'm breur bras, 'n heñi ma lazet, ur boked pimpilhennoù ell da'm zad ha 'ma kavet. »

- Oo, lar paotr ar roue, petra sinifi traoù-mañ ? 'na laret. Med c'hwi zo kontant matresse da werzhañ ar c'hwitell-te din-me ?

- Oh rañw ket! Lar-heñw, ha 'werzhin ket 'nehoñ doc'h. Oh me zo paour, lar-heñ, ha me 'meus c'hoant da zalc'h he'zh ma 'neus talvoudegezh.

- O matresse ma rein doc'h aour 'vintoñ vo reet 'nehoñ din...

- Oo n'ouzon ket. Ma refeh tra-walc'h din, matresse, lar...

- Ma rean pemp pezh aour dehoñ matresse refeh 'nehoñ din

- Oy pemp ? Lar-heñw. Oy ma mamm 'ho kontant neuhe, lar. A ya 'hat neuhe rein 'nehoñ doc'h, lar.

- Matresse 'meus droad da c'hwitellad barzh 'e neuhe ? Lar.

- Ma 'peus c'hoant, lar-heñw, pegur é doc'h ma reet pemp pezh aour din

Set' oa 'kontañ : un', daou, tri, pe'r, pemp pezh aour. Oh neuhe 'n heñi b'in oa fougeet, 'na ket bet gwelet an dra-he gwech e-bed. Hag set' ar paotr ar roue oa komañset c'hwitellad :

- « Ha c'hwi ma breur bihan, deus etre ho taouzorn, ur c'hwitellig-askorn, adame da'm breur bras, 'n hini ma lazet, ur boked pimpilhennoù ell da'm zad ha 'ma kavet »

- O, lar-heñw, he'zh é an tamm deus eskern ma breur, lar, kasimant-sur ma breur bras 'neus lahet ma breur, lar. Med pelec'h 'peus ka'et an tamm eskern 'ta, lar-heñw ?

- O ba'n traoñ, lar-heñw, 'peus kime dond ha diskenn genin ha me a zisko doc'h. Ba'r park heî, a lar.

O set' an heñi bi'n a'h ê kalz founissoc'h 'vid paotr ar roue, pegur he'zh oa digourdi ha boas deus an toulloù ha deus ar reier.

- Ha neuhe 'meus ka'et 'nehe 'hî-se, 'peus kime sell, ha gwel a res zo kalz eskern ahe c'hoazh.

Hag ar paotr ar roue, neuhe, a'h ê war e benn-daoulin, ha neuhe renke toud an eskern oa ene, med seped ar c'hwitellig-askorn oa gantoñ...

- O, lar-heñw, he'zh é eskern ma breur, lar-hañ. Kasimant-sur, heñw lar, sur-tre memes, lar-heñw...

Dour teue war e zaoulagad, hag ar paotr pi'n lared dehoñ :

- Med dam betra 'maoc'h é houelañ ?

- Re-hir vefe da gontañ doc'h ma faotrig bihan. Bremañ 'h an da lesken 'han'h, ha digass ar c'hwitell genin, med matresse teuin 'n-dro, lar-heñw, ha matresse 'welin 'han'h.

Ha set' voa aet ar paotr bihannañ neuhe d'ar gêr. Ha pé oa 'tond ba'r c'hour, an tad oa fougeet pegur pareet oa-hañw hag matresse heñw zo ur c'heloù mad da zivis din. Aa memestra, pé oa digoueet fass d'î dad, oa komañs da ouelañ.

- Aa ma breur teuy ket kîn en-dro, lar, 'peus kime c'hwitellad ma zad ba he'zh, lar, ha 'welefoh petra lar ha matresse joñjefoh pezh 'meus choñjet.

- Petra é an dra-he ? Lar-heñw, un tamm askorn, lar, ha n'é ket kalz tra kement-se ?

- Yao, laron doc'h ma zad, c'hwitellet barzh da wel.

- « Ha c'hwi ma zad karet, deus etre ho taouzorn, ur c'hwitellig-askorn, adam da'm breur bras, 'n hini 'ma lazet, ur boked pimpilhennoù ell deuh ma zad 'ma kavet »

- Hañ! Lar ar roue... a ya, lar-heñw, ma baotr bras 'neus lahet ma vaotr all. Pegur 'neus lahet rank be' lahet 'e, 'na laret. An dra-he n'eus ket nintra e-bed da bardono, a lar.

- Med pessort mod ma zad, pegur n'ouzomp ket ba pelec'h 'mañ. N'eus ket rôet e geloù n'oûnn ket ped bla 'so. Med memestra, lar-heñw, mond a rin da wel, 'na laret. Matresse 'mo ar chañs da gavoud 'nehoñ 'n un tu mennaket.

Set' oa-hañw partïet ar paotr bihannañ. Aet oa-hañw pell, pell, pell... diskourachet hañw... ha 'benn ar fin oa deut sec'hed dehoñ ha oa-hañw aet ba ur plass ha oar é werzhañ bïer. Ha trous a oa, trous a oa, laket oa penn un' mennaket da barïañ.

- Petra zo ahe ? lar-heñw, ma 'neus ket kement-se a drous.

- A! Amañ zo laket penn paotr ar roue 'gwerzh, lar-heñw, pegur ne baev ket î gle hag 'ho krouget damaït.

- Piw é he'zh neuhe ? Lar-heñw.

Pé oa-hañw aet da wel ba'r sal ene oa e vreur vrassañ. He'zh 'na gwraet kemend-all ar foar, kemend-all traoù divalo, 'na dispignet toud e arc'hant ha toud e fortun ha bremañ n'eus nintra da baeo kîn. Set' voant 'hond da grougañ 'nehoñ.

- Matresse, a lar ar paotr bihannañ, ma baeon ar pezh a glev, matresse n'ho ket krouget.

- Ma baeet ar pezh a glev neuhe 'no droad d'hond assam'es ganoc'h.

- He'zh é ma breur, lar-hañ.

Set' 'na paeet ar pezh a glee e vreur bras ha 'na digesset 'nehoñ gantoñ d'ond war e chô d'ar gêr.

Pé oa-hañw deut d'ar gêr, hañw oa war e benn-daoulin dirag î zad :

- Pardon ma zad, me 'meus lahet ma breur, c'hwi a ray deuh oudon ar pezh 'peus c'hoant.

- Ya, dïaes é din be' barner war ma vhaotr, med pegur 'peus lahet rankefeh be' lahet 'e. An dra-he é ar justiss.

- O ma zad, lesk aha'on bew, me a ray toud ar pezh 'po c'hoant, toud ar pezh garefet.

- A nann, lar-heñw, ar justiss é ar justiss. Kaosèet 'meus deuh ar chervichourien hag eint prest da gwilhotinañ 'han'h.

Oo gouelad a oa deus 'n dro toud, ar paotr bihannañ ouele, an tad ouele, hag ar paotr brassañ rê 'e, hag ar barner rê 'e. Med oblijet oa d'o'r pegur, lar-heñw a' mo'-se :

- Ma 'h añw d'ar bed-all ha na ranken ket justiss me 'n heñi 'ho faotif, me 'n heñi 'ho jujet ba'r bed-all.

Set' oa deut an devezh, oa daw troc'hañ koûg ar paotr, ar paotr brassañ. 'N traoù oa trist-toud. Neve-amzer oa hag ar gwe memes a ouele, gan' o delioù koueet deuh oute mem mod 'vel un daoulagad. Med deut oa an devezh bras, hag heñ oa oblijet troc'h koûg paotr ar roue. Toud an dud oa 'pediñ 'vitoñ, pegur d'ar mare-se an dud grede ba'n otroù Doue, bremañ na rant ket kement kîn, ken oa koueet penn ar paotr ar roue war an douar, oa komañset toud ar lapoussed da ganañ, ha toud an traoù da jeñch pegur ar justiss oa gwraet.

Set' ahe rimodell ar roue Lesquélen. Lesquélen zo atô ba Lokereg, 'n heñi 'neus c'hoant d'ond da wel pelec'h oa, ba kornad Brasparzh.

Mersi bras da ma mamm 'vid he zamm chikour war-dro an trañskripsïon

Kamarad Ta-Kozh

2010-08-04T16:49:00.007+01:00

Trañskripsïon bet divanket d'ar 15 a vis-here 2011

Sed amañ ur rismodellig fentus bet kontet gad ur paotr deus Plone, ha bet añrejistret ga tud Kazetenn ar Menez en 1981. Laket dre skrid genin.

Ah ya ! Ur wech voa ar vamm-gozh, ar re-all oa aet d'ar park labourad, set' ar vamm-gozh voa prepariñ lein : kignañ val-douar d'ober lein. Set' voa he faotr bihen assames gati c'hoa'i kanetenn war ar lor-zi. Ha benn ar fin ar paotr bihen mechañs, pegur aet da zespugn e ganetennou toud, hag e vamm-gozh voa krog kignañ val-douar ahe, rampet toud war ar gador ene :

- Oy mamm-gozh ! Lar-heñw, petra zo ahe ganoc'h etre ho tivisker ??
- Ah ! Ma faotrig bihen ! Lar-hei, hezh é kamarad ta-kozh. Hezh neus bet miser !
- Ya, hir é e varw hat ! Lar-heñw, ya med, ha petra vé rôet dehoñ da zeb neuhe ??
- Oh hezh zo kozh ! A lar-hei, ha hir é e varw ! Lar-hei...
- Ya ! Med petra vé rôet dehoñ da zeb ?! Lar ar paotr bihen ahe...
- Oy ! Hezh vé rôet ur vazh-youd dehoñ da lipad ! Lar-hei...

Mersi bras da ma mamm 'vid he zamm chikour war-dro an trañskripsïon

Diskontal deuh an Dirouedenn

2010-08-02T20:46:00.007+01:00

Trañskripsïon bet divanket d'ar 15 a vis-here 2011

Sed amañ un tamm kaos gad ur plac'h, bet añrejistret ga tud Kazetenn ar Menez en 1981, ha laket dre skrid amañ genin.

Ah beñ gwech-ell ar re gozh ouie diskontal deus an dra-he, mamm ouie 'h o'r neuhe. Ha set' tàe an dud deus tro-àr-dro da weled anehi ahe pegur na bet tap ar vrud la ouie 'h o'r, set' an dud teue da weled 'nehi deus tro-war-dro. Ar re dise dirouedennou : lod nise war o divicher, lod nise war o diwvrec'h, ba o fass pe war o hoûg... Ha setu pé teuient neuhe gomañseient neuhe : droñseient o mañch ma vise war o brec'h, petrame ma vise war o har droñseint o vragou, gar o bragou... Set' a gomañse-hi diskontal mamm, hag da zigentañ gomañse-hi skeupad, ha ga he bes-meud ree-hi un dro, ha lar ree :

- Derbed, derbed, tec'h, tec'h, n'é ket amañ 'ma ho plass, na ba ase na ba nimblec'h. Tre 'n naw stêr, naw feutenn gwad, kerh da gerc'h plass, lesk plass kentañ me-kar, kerh alenn ha hello o'r pipr !

Ha set' ree-hi an dra-he naù gùech, ha goude-se skeupe-hi deusoute en-dro 'darre, set' teue ket an dud en-dro kin, set' mechañs vient bet pareet ahe.

- Ga petra dape an dud derouedenn ?

Oh ga'r loned sertenemant, ha ga'r loueou ha neuhe ga'r saout, pigur gwechall an dud 'h ê tost d'ar loned en-ur horro 'nehe, ha neu'n 'n-ur vroussad 'nehe, pigur vie daw broussad ar loned raog 'h eint maes beb mitin. Pigur 'h eint war an hent-pras, ha vient ket propr, ma vise plous ha foenn war o c'hein, pegur neuhe gouie, pegur 'h ê ma zad ga'r re-ell da daol plous ha foenn dehe ba o restilli, gouie war o c'hein. Set' ree ket prop sertenamant gùel an dra-he warn'he, set' vise tap ar skrivell gantoñ hag ar brouss, ha vie gwraet an dra-he gil-dorn neuhe, hag ràet vise braw, ar re-he a ree un tamm mat magadurezh da wel 'n-ur hond war an hent neuhe. Med ma vient ket bet brouss ar re-se sertenamant ha oaint ket braw mod e-bed da weled 'nehe ahe.

- Med 'vi' un derwedenn, daw vise reiñ un tamm arc'hant d'ar plac'h ?

Nann, mamm a rê an dra-se war an alusen neuhe, pigur tàe an dud da wel 'nehi, kontant ma vient pareet c'hoazh ahe !

- Pe-sort mod oa hano ar plac'h ?

Oh hano ar plac'h, mamm ree an dra-he, Chann ar C'hochenneg vise gwraet deus outi, « damp da wel Chann ar C'hochenneg, houzh a oar diskontal », set' tàe tud da wel 'nehi deus tro-àr-dro.

Mersi bras da ma mamm ha da ma zad 'vid o zamm chikour war-dro an trañskripsïon

Ar Vouch

2010-07-31T19:21:00.018+01:00

Trañskripsïon bet divanket d'ar 15 a vis-here 2011

Sed amañ ur gontadenn gad ur paotr deus Quinoualc'h, ha bet añrejistret ga tud Kazetenn ar Menez en 1981.

Aet a oand da wel un tontoñ da Sant-Riwal, pegur pell a-walc'h oa laret din mond, ha benn ar fin ma joñjet mond, ha oand aet war ma sroad. Ur pennad-hent mat a ma ! Kar me n'onn ket pegehid ma deuh Boneur, med Boneur ahann zo ur pennad-hent mat deja. Neuhe oan é chom Quinoualc'h, n'é ket ba amañ oan neuhe ba'r gêr-mañ, neuhe oan é chom Quinoualc'h. Hag pa oand aet :

- Oh deut out da lar din...

Ya, pegur tontoñ oa din :

- Pell zo oah laret din mond da wel ahan'h, set' on deut benn ar fin, med poan zo bet tond, laran, ya ur boutou bihen oa ganen, ur boutou-lèr neve, ha oaint bihen un tamm hag a ree poan da'm zreid. Set', hag an heñchou zo rust, n'oc'h ket 'vid taol ho poutou kar ar vein zo kaled !

- Ya ya, ma ! Med petra zebes bremañ neuhe ?

- Oh sort e-bed, meus ket sort, meus ket naon ! Laran.

- Weo ! Benn bremañ, a lar, oc'h deut deuh Berrien tre amañ ! A lar, deuh Quinoualc'h tre da veteg Sant-Riwal, oh weo ! Benn bremañ heus un tamm naon, un tamm gout da zibiñ !

- Ya, med ma ket poent d'ar pred c'hoazh.

- Eo, eo, lar, damaï ema prest, na laret, damaï ema prest ar pred.

Set' ma laret dehoñ a-walc'h :

- Ur bann'h chistr evin da dorr ma sec'hed, un tamm sec'hed a meus 'ha.

- Boñ, vo rôet ur bann'h chistr dit-te 'ha.

Set' rôet ar bann'h chistr din neuhe, ha oamp aseet da gont ar gaos ene neuhe, hag oa é lared din med penaos, me houlle digantoñ ma 'n-im gontante ree amañ hi-mañ, pegur a-raog oa ket ene, a-raog oa ba'h Kerber, Saint-Pierre-Quilbignon.

- Set' hat, n'é ket heñvel ! Lar, Kerber ha Sant-Riwal a zo un difer's etresse, kar amañ a larer : « Sant-Riwal n'eus nemed làerien ha tud fall ! »

- Oh n'eint ket falloc'h 'vid ar re all é ! E laran dehoñ.

- Eo eo ! Lar, da ziwoul a peus ! Lar, kar damaït pé vi hond d'ar gêr ! A lar-hañ, 'ho da ziwoul ! A Lar.

- Perag ? E laran dehoñ.

- Eo eo ! Ur vouch zo ene, a lar-hañ, ha ma selles war da lerc'h ! A teuy war da lerc'h ! A lar, da veteg ken a vi erruet d'i ti !

- Oh, an dra-he n'é ket gwir !

- Gwir é !!! Lar.

Ma ! Set' p'oa deut an eur d'hond kuit ma laret « kenô » dehoñ 'e, ha yô neuhe ! Hag bremañ ma'hat a oa un' hag a oa deuh ma zud, ha oa bet, me n'onn ket pelec'h oa bet 'ha, med war hent Sant-Riwal neoa passeet hañw diantaw, ha oa ur wetur gantoñ ha oa e-hun'. Set me joñje din :

- Damaïg lako 'ha'on barzh hat...

Ne 'ho ket ! Heñ zo partïet ! Deut da beteg ar Groaz-Torret oa hezh ene papred ! Ha nie gwraet pe'r gilometr diantaw, pevar galed eo ! Ha oa hezh ene evañ bannac'hou ba'n ostaliri... Ma ! Bremañ, daon joñjen, ha me selled war ma lerc'h : oh welen en-dro ar vouch é tond ! Ya, med ma zontr neoa laret din a vije kement tan toud en-dro d'ar vouch, med me ma ket gwelet heñ 'ha, daw din lared, ma ket gwelet ! Set me yô adarre ! Ma ! Tapet nioe, hezh oa kenter da'm zad hag nioe passeet...

- Ma ! Lar, ma mije gouiet lar a oah à tond, lar, ma laket 'han'h ba ma gwetur mestra !

- Oh ya, med barreg oan d'ond ! Laran dehoñ, med kamm a oan 'ha ! Poan ma ba ma zreid...

Set', ma ! 'N-im ga'et ba Boneur, hezh zo aet d'an ostaliri 'darre.

- Ma ! Trist é, laran. Ma ! Hezh a ev bannac'hou ahe 'darre...

Set', bremañ neuhe, ur wech dre vare a sellen war ma lerc'h, ha vije hoñzh 'taw : ar vouch tond tost din. Ma ! Gwir é a meus owen ! A joñjen deuhouin ma-hun' i'e. Ma ! Bremañ oa un' hag e vije oc'h ober troiou, tespugn pilhou ha traou : Fañch ar pilhouèr a vie gwraet deus heñzh, a houzes a-walc'h, ba Roc'h ar Hézec.

- Ma ! Joñjen, ha ma 'h efen da ziskuizhañ...

Kar skuizh oan deja ! Med neuhe, joñjen, ar re-he a laro din chom da lojañ, erro oa an abard'her, ma 'h an-me ba'h an ti ahe damaït 'ho laret din chom da lojañ. Set nec'het ba'r gêr ha ganin surtoud oa kem ma mamm ba'r gêr ganin, set' hoñzh vije bet nec'het genin 'ha. Set' n'on ket trôet ba'h an ti, yô hag adarre ! Ma ! Passeet nioe, ha hezh amañ neuhe ! Passeet ar Roc'h ar Hézec adarre hag hezh a'h ae da Vot-Vian. Bremañ ma'hat n'eo ket selled ma ree : fouet e varc'h ha yô ! Med erro abard'he mat deja, hag a welen hoñzh war ma lerc'h ! Set' pa oan deut da Voneur me joñje :

- Daoust hag-añw ma hechen ba'h an ilis ahe hi-se, daoust hag-añw a teufe i'e ?

Med ene n'eus kloc'h na sort e-bed ! Ar c'hloc'h oa en-istribilh ba'h ar weenn ene, ba'h kreis 'tre dow vrank. Set' pelec'h teuin ahe da son ar c'hloc'h ma 'n-im gavfe béc'h war'ha'on ?!

Ha me yô ! Hag er rout da beteg ar Fouilhe ! Set' ilis ar Fouilhe aneen mad 'ha, ha me a-dre an nor-dal ba'h an ilis, hag un nor vihen oa ba'r c'host all neuhe, pugur ar vouch oa jomet ba'h tal an nor, tal an nor-dal. Damaïg 'ha, joñjen, d'hond war an hent d'hond da Ginoualc'h a so ur sort pleg krenn, hoñzh na welo ket 'ha'on-me ma'hat, ha me dre an nor vihen. Ya med, oan ket deut añves war an hent ha me oc'h ober ur sell war ma lerc'h ha oa hoñzh ene adarre ! Ha benn-neuhe oa roujet mat deja. Fei ! Joñjen, me zo poent din 'ha, deut a oan da grenañ ! Tomm a oa din ! Poan ma ba ma zreid ! Ha yao papred !

Set' p'oan deut en Dour-Meur neuhe, me joñje : « Daoust ha me meus bet kleet lared, pugur deut da beteg ar riñvier na teuy ket avañsetoc'h. » Ya, med amañ oa aet an dud da lar se.

Passeet oa ar riñvier gati hag e teue war ma lerc'h 'taw. Pa oan neuhe 'n-em ga'et, benn-neuhe hat ... oand aet... echu a-walc'h din, ken skuizh 'veld a oand. N'é ket ablame ma kalz owen 'ha pegur ur vouch reche ket droug din michañs, ma ket kalz owen ahe. Set p'oand aet, aet ba'h an ti :

- Oh daon ! Lare, te zo berr war'han't, na laret mamm din.

- Ya ! A laran dehi. Ahe zo deut ur vouch war ma lerc'h deuh tre deuh Yun-Ele !

- Ah ! Bet meus bet kleet lar teu ur vouch war-lerc'h an dud pé sellent war o lerc'h ! Lar.

- Me oa aet d'ober ! Laran dehi, oa ket gleet din be gwraet hag é deut tre da beteg toull an nor ahe !

- Ma ket ba toull an nor 'velkent...

- Oh tre beked toull an nor é deut ! Laran dehi.

Med p'oa aet mamm da weled oa ket ene kén.

Mersi bras da ma mamm ha da ma zad 'vid o zamm chikour war-dro an trañskripsïon

An Den Just

2010-07-30T15:12:00.025+01:00

Trañskripsïon bet divanket d'ar 15 a vis-here 2011

Sed amañ ur gontadenn gad ur plac'h deuh Berrien, bet añrejistret ga tud Kazetenn ar Menez en 1981 (lamet é bet an tammou musik a droc'he an istor, speget an tammou istoriou en-dro, ha hadkempennet ganen-me, be oa 'nehi war teir gazetenn disheñvel (1, 2 & 3) Dram a-se teu ar son da jeñch a-wechou).

Be e oa ur wech un' hag a na bet p'arzeg a vugale, hag ar wreg a ouile ha lare :

- Ka'et meus ur bàerones, a lare, med ne gavon pàeron e-bed, a lare-hi.
- Oh, lare he gwas dehi, erru 'ho red tro-war-dro 'hann zo bet màerones toud, a lare, med gavon pàeron e-bed, lare dehi. Res ket vilou, lare he gwas dehi, warc'hoazh me lako un tamm bara deuh ma chouk, a lare, ha bara 'ho barzh, hag a'h ay da glask un den just da bàeron, a lar-añ, da'm vaotr, pegur ar b'arzegved a oa oa ur paotr ha' oa.

Ma, hañw oa aet, ahe, d'an de war-lerc'h, sa'et abred deuh ar mintin, ha yô an de war-lerc'h ! Ha na ket gwel den e-bed war e hent, med tro unneg eur bennaket, ha na ka'et un' :

- Te, a lar, zo préss war'han't.
- Ya, a lar-hañ, me, a lar, a zo préss war'ha'on pegur maon klask ur pàeron, a lar-hañ, da'm vaotr ha meus p'arzeg a vugale, a lar-hañ.
- Ma, me 'ho heñzh neuhe lar, me 'h æy da bàeron d'i paotr, a lar.
- Piw out-te neuhe ? A houlle himañ.
- Me é Sant-Per, a lar-hañ, ha ganen-me ma alc'hwo ar barados, a lar, ha mi zigoro an nor, a lar-hañ, ma sent da baotr deuhougn, a lar-hañ, 'ho eürus.
- Aah, lar-hañ, meus ket eomm ! A lar-hañ, deuc'hwi da bàeron, a lar, da'm vaotr ! Te, a lar, zigor an nor d'ar re a blij dit hag ar re a blijent ket, a lar, a vé lesket da vale... Kenô ! Lar.

Ha set' heñw en hent adarre. Ma, erro an nos dija benn oa en-om ga'et gad un' na laret dehoñ :

- Te, ma vaotr, zo préss war'han't hat, petram préss zo war'han't, a lar-hañ.

Ha hezh :

- Me, a lar-heñ, a zo klask ur pàeron, un den just da bàeron da'm vaotr ! A lar.
- Ah me é hezh ! A lar.
- Piw out-te neuhe ?! Lar.
- Me, a lar-hañ, ma ano zo, é an diaoul, a lar-hañ, hag a meus owr hag arc'hant forzh pegemed, ma ra 'veld a larin-me dehoñ 'ho eürus ! A lar.
- Oh, lar-heñ, meus ket eomm deuc'hwi ! Te gemer ar re blij dit, a lar-hañ, hag ar re na blijent ket a vé lesket 'nehe da vale ! Lar-heñ.
- Ma... Eürus vije bet ganen-me koulskoude, a lar-hañ, me oa kontant d'hond da bàeron...
- Ah nann, nann, a lar-hañ, 'meus ket emm deuc'hwi ! Kenô ! A lar dehoñ.

Ma, deut oa an nos neuhe, hag hañw ha lared :

- Bremañ renkon mond da gousked, a lar.

Hag oa aet ba'r c'hoat ene ha na debret un tamm bara ha 'n-om laket da gousked.

An de war-lerc'h vintin p'oa divunet, oh lar :

- Daoust hag-eñw daon gavein den e-bed da bàeron da'm vaotr ?! A lar-hañ.

Ha' wel un' oa divunet tro ped'ir deuh ar mintin, abred 'ha, hag a wel un' erro ene, ur valc'h gantoñ war e skoa, hag a lare dehoñ :

- Te, a lar, zo préss war'han't, a lar.
- Ya ! Lar-hañ. Me meus ur gwall devezh fenos ! A lar.
- Piw out-te neuhe ? A lar, ma zo kement-se...
- Me, a lar-hoñ, zo klask ur pàeron da'm vaotr ! A lar.
- Ma ! A lar, me zo kontant mond da bàeron d'i paotr.
- Piw out-te neuhe ? A lar.
- Me é an Ankou ! A lar-hañ, ha dindan ma valz ma goueant toud ! A lar : powr ha penvidig ! Roue ha rouanes ! A lar, beleien ha seuresed ! A lar-hañ dehoñ... me n'espernan den e-bed ! Bras-ha-bihan ! A lar-hañ, me teu a-benn deuh oute toud !
- Ah ya ! Lar, te é un den just ! A lar, te 'ho pàeron da'm vaotr !

Hag hañw neuhe 'h a en-dro ssames gad himañ ma'hat, ha yô da bàeron d'ar paotr ! An Ankou, hag a na rôet dehoñ ur yalc'had-arc'hant ahe da vagañ ar paotr beteg e seizh la :

- Bremañ a rafeh dehoñ da zibriñ, a lar-hañ, hag a wiskefeh anehoñ gad an arc'hant a rôan dec'h, ha da seizh la de evid de ! A lare-hañ, me teuy da weled anehoñ.

Da seizh la 'ha oa deut da weled ar paotr, oa ket bet é weled i filhor a-raog c'hoazh, hag a houlle :

- Penaos, a lar-hañ, ha ma filhor pelec'h 'ma ?! Ah amañ 'ma, a lar.

Ha pa na gwelet e filhor hat :

- Oh, lar, bras é 'ha, bras é, kontan on. Mad oc'h bet dac'h ontoñ, a lar-hañ, deuh ar yalc'had-arc'hant a meus rôet dec'h. Bremañ 'h an da reiñ ur yalc'had all dec'h beteg e zeg la, a lar, ha d'e zeg la me teuy adarre da weled anehoñ, a lare.

Ha da zeg la, de evid de, oa deut adarre da weled e filhor.

- Ah kresket é ! 'h a da lar, rôet a peus un tamm diskadurezh dehoñ ?
- Oh ya, 'h a da lar. Bet neus e sertifikad !
- Oh ya, mad é neuhe 'ha, ma 'neus bet, benn e zeg la, e sertifikad. Mond a ran da reiñ ur yalc'had all dec'h, a lar, da vagañ 'nehoñ beteg e bemzeg la. Ha da bemzeg la me teuy da gerc'had anehoñ, a lare-hañ.

Ma, rôet oa ur yalc'had all dehoñ. Ha d'i bemzeg la, de evid de, oa deut just, benn-neuhe oa ur paotr yowank koant deuh ontoñ, ha bet e vrevè.

- Oh, a lar, kontan on, 'h a da lar, bremañ, a lar-hañ, 'h a ganen-me ha me zisko 'nehoñ da ve ur medissin, a lar.

Hag ur paotr braw oa 'e, ha set' 'h ê bemde 'ha ga e donton benn be medissin, hag a'h ênt da glask yeot d'ar c'hoat bemde, hag a lare :

- P'ho un den klañw da vervel, a lar-hañ, ha weli 'ha'on barzh penn nec'h ar gwele, a lar-hañ. Ha pa weli 'ha'on, a lare an Ankou, barzh penn nec'h ar gwele, a lar, 'po kime lared : « Re diveet oc'h deut da glask aha'on, n'on ket 'vid pareiañ 'han'h. » Med pa vin barzh penn an traoñ ar gwele, a lar-hañ, a weli 'hao'n penn traoñ ar gwele 'po kime lared dehe o'r tijan diwar ar yeot peus ka'et ahe his-se. Neuhe, a lar-hañ, a bareo.

Set, laret oa neuhe 'ha, tri bla oa bet tiskiñ gantoñ. Ha, da tri bla neuhe 'ha, an dud a lare :

- Oh ahe zo ur medissin yowank !

Pegur ar re-he welent ket an Ankou, med hemañ a wele ! Hag pareiañ a rê an dud hat, pareiañ a rê kalz ! Med da lod a lare « n'on ket 'vid o'r, lar, re diveet oc'h deut da glask aha'on. »

Mad, oa ket bet 'vid pareiañ an dud toud 'e, med merc'h ar mêr oa ene ha' oa penvidig, hag a lare dehoñ :

- Bet oa medissined tro-war-dro 'hann é weled anehi, hag a bareie ket !

Hag ar mêr na laret dehoñ, pegur na kemed ur bennhêres :

- Ma bareies ma merc'h din, a lare, me rey un ti kàer dit ha meus arc'hant !

Penvidig oa ar mêr, hag hañw oa chomet da joñjal. Ha bewech pé 'h ê ha be vije an Ankou penn an nec'h ar gwele. « Ma, lar, da vervel ema... » a joñje.

Ar paotr yowank, ar medissin na laret « ma vé cheñchet penn d'ar gwele, matresse hallin pareiañ 'nehi, » ha oa cheñchet penn d'ar gwele. Hag a na gwelet an Ankou hond-hoñ kuit, gad ur sell depitus, hag a lare-hañ :

- Ma ! A lar-hañ (an Ankou donc p'oa aet d'ar gêr) cheñchet peus penn d'ar gwele, a lar, torret peus ar lesenn a ma laret dit ! A lar, med ur wech a barnïn ahan't ! Med diw wech vin ket pitiet ! Na laret.

Med hem' a joñje « oh matresse vin parnïet c'hoazh gantoñ... » matresse... droug a-walc'h oa ba'h an Ankou, hag a lare dehoñ :

- Res ket an dra-he kén ! A lare-hañ.

Ma ! Kontinuiñ a ree da bareiañ an dud 'ha, brud vad na tapet, gonid a ree arc'hant. Med merc'h a roue oa digoueet dehi, benn ur bla goude, be klañw, ha oa bet ar vedissined tro-war-dro ahana ha be weled anehi. Ha pé oa aet him' neuhe ha na gwelet an Ankou deuh ar penn an nec'h...

- Ma ! Da vervel ema, 'h a da joñjal. N'onn ket penaos a refen... Ha koulskoude, a lare-hañ, ma cheñchefen penn d'ar gwele matresse barefen anehi...

Hag neuhe ar roue na laret a reche e verc'h da zimeiñ d'an hini a bareche 'nehi.

- Mo ket eomm da ve medissin kén ma mé merc'h ar roue, a joñj-hañ. Ne gred ket din be nec'het ga ma vàeron 'ha...

Med e bàeron na gwraet ur sell abominabl deuh ontoñ hag a na laret dehoñ neuhe goude :

- Te ! A lar-hañ, ha ma laret dit « maleur 'ho evidout » a lar-hañ, ma cheñcheches mod d'an traou bremañ ! A lar-hañ.

Dimeet oa 'ha, dimeet oa, pareet a na anehi ha dimeet oa da verc'h ar roue, pugur ar roue na laret nije rôet i verc'h hag e zanne deuh ar re a bareche 'nehi, neuhe :

- Tampir ! A joñje, me mo bremañ ga danne merc'h ar roue hat, me n'ho ket red din chom medissin kén !

Med goude, pé oaint eureujet neuhe, oa bet bal hag an Ankou na gelvet himañ d'ond d'i gaoud, hag a lare dehoñ :

- Ma merc'hes chomo da zañsal ahe ha te teuy ganen-me bremañ ! A lar-hañ. Ha 'h an da lared un dra dit, a lar.

Ha na laket 'nehoñ barzh en ur gambr bihen, hag a lare dehoñ :

- Sell ! Houmañ oa da houlowenn, a lar dehoñ, gweled a res pegen uhel a oa, ma pije sentet deuhougn a pije destumet kement a zanne eveld a na ar roue i-hun' ! A lar-hañ, hag houmañ é hini da wreg ! A lar-hañ : E wreg oa ijil ijil ijil ar goulou !!!

- Oh ! Lar-hañw his-se, me zo hond da lakad ur bann'h ïoul deuh ma hini ba'h hini ma gwreg ! A lar-hañ, ablamor demp da ve bet eürus ur pennadig hon-dow...

Med pé oa à hond da lakad ïoul barzh ar goulou, lak an hanter deuh e hini barzh goulou e wreg, oa marvet an diw houlowenn ! Hag hañw oa marw ene dirag e bàeron neuhe, hag heï a oa marvet ba'r bal neuhe ! Oa fatiket a-greis-toud, hag aseet ha marwet ! Set' oa laret :

« Marvet merc'h ar roue ha marw ar medissin » oa laret...

Mersi bras da ma mamm ha da tud ar forom "brezhoneg ar bobl" 'vid o zamm chikour war-dro an trañskripsïon

Ar Vretoned hag ar Proïbissïon

2010-07-24T18:08:00.022+01:00

Trañskripsïon bet divanket d'ar 15 a vis-here 2011

Sed amañ un tamm buhe ket bontet gad ur plac'h deus ar C'hastell-Ne', ha bet añrejistret ga tud Kazetenn ar Menez en 1981, ha bet laket dre skrid genin.

- Ha c'hwi zo bet ba'n Amerik, matresse peus aneet ar proïbissïon ?

Ah ya ya, aneet meus ar proïbissïon, laret ar régime sec deuh outoñ demp, pegur ene vise gwraet, nin oa e brezhoneg ene hag e vise kime an dra-he ganomp lar « amañ 'ma ar régime sec », med ga'r régime sec nin noa toud an traou 'vid ar mare kwa, pegur vise gwraet Pernod, vise gwraet likeur deus toud kwa pegur vise ka'et, ba New-York oa ur farmassi, ha vise ka'et des produits 'vid roiñ gout, 'vid roiñ gout d'ar lambig, ha ga'r lambig vise gwraet tou'n traou kwa. Ar likeuriou ha tou'n traou vie gwraet ga'r lambig. Hag ar gwin vise mad 'e, pegur vise gwraet ar gwin ga rejin ha' gemeremp ga'r marc'hadour mod-se, rejin tond deus... tespugn 'nehe kwa heñ. Ha visemp nin é flastrañ ar re-he ga hon doworn, toud ba bakejou bras-bras-bras ar mod-se kwa heñ. Ha set' vient lesket ba'r bakejou neuhe un nebeud devechou, eizhte bennaket pe un dra bennaket, ken vise deut ar rejin war ar gorre, hag ar rejin teue war ar gorre, toud neuhe, pe vise ar ju, ar gwin ba-dindan kwa. Ha set' ar gwin neuhe vise tennet maes deus ar baked neuhe ha vise laket ba'r varrikenn, ahe vie gwin mad neuhe ken-ha-kén kwa. Set' reemp gwin, hag reemp boesson, hag a reemp klianted ma-karet-hu kwa, pegur vise klianted kwa, ar bretoned ar re-he a gave mad o banne gwin.

Hag ur wech neuhe oan hond da lar doc'h, kar bremañ-touchant laren, oa digoueet an de kentañ ar bla, oa digoueet trous ba du-mañ kwa, pegur oamp tost d'an hent, ha tost de la gendarmerie, hag e oa digoueet neuhe ar jañdarmed da souhetañ ar blavezh mad domp, deut benn div eur deuh ar mintin kwa, oa trous ganomp ba'n ti 'e, 'vel é ga'r bretoned partoud kwa, ga'r bretoned vé trous gate partoud. Ha set' heñw houlle p'oa-hañw deut ba'n ti neuhe piw oa ar patroñ. Oh ma laret, me é mar'hat ar patroñ amañ hi-mañ. Ha set' heñw houlle deganin-me mond ba'r c'hraou neuhe da wel petra oa ba'r c'hraou kwa, pegur ouie a-walc'h lar oa ar boesson, med okupet oa pé oa deut hegn ba'n ti, memestra ar re-he ouie a-walc'h la oa ar boesson. Ha set' me voa rôet dehe, goullet degante hag-eñw nisent bet beb a vanne lambig, whisky vise gwraet deuh ontoñ d'ar mare-te, deus ar lambig vise gwraet whisky d'ar mare-te. Ha set' noaint kemeret bep a werennad ahe, ha oaint deut assames genin ba'r c'hraou memestra da weled hag-añw nient ket ka'et un dra mennaket kwa. Neugn ket ka'et 'nehoñ pegur oa kuet ganimp ba-tousk ar glow, ba-dindan ar glow a vise ganin 'vid ober tan, ar chauffage central oa gwraet 'vid chofañ ga glow. Ha set' ba ur piess all neuhe ba'r c'hoste, ene oa ar boutailhou bras neu'n ma karet-hu, ar re oa ar lambig mad ba enne. Set' hegn na gwelet ar re-he kwa, ha ma laret, petra ran ? Mond d'ar prijon petram roiñ un' deuh ar re-mañ d'ar re-he kwa ? Set' me houlle digate, me ouie a-walc'h la'r re-he ga'e mad o banne, pegur ar re-he oa italianed kasimant toud kwa, ga ur chapo, beg-e-dok gate ma karet-hu, beg-e-dok vise gwraet deus ar jañdarm gwech-all. Ha setu me lare dehe ma ree plijadur dehe kemer un' : kass ur galoñ gate kwa, ur galoñ lambig kwa, ha set' neugn kasset ur galoñ lambig gate, hag ar re-he na lesket 'na'mp trankil goude-se, neugn ket gwraet prosses e-bed dimp neu'n, ha goude-se oamp deut kamaraded neu'n ma karet-hu kwa, teuient neuhe da evañ beb a vann'h.

- Da biw vise gwerzhet ar boesson kwa, kime da'r bretoned ?

Oh ya, kime d'ar vretoned, ya ya da'r vretoned. Ah yao, be oa un' du ha' teue, heñw oa o labourad ba'n usin, oyow, ha heñw ha labour ba'n usin a oa just e… nin oa ba ur ru, hag nin oa hor zïer amañ, ar re-he oa tïer ha' oa toud d'an usin kwa... un usin sei, un usin sei ba Lodi vise gwraet deus an dra-he ba'n New-Jersey. Hag nin oa ba'n tu-mañ hag an usin oa ba'n tu all, hag a voa un' du neuhe, ha heñw oa é labour neuhe war i vekanik dehoñ a-dreñw d'ar prenestr. Hag hezh oa deut neuhe mechañs da aneo 'na'mp ha me vise hond ha tond atô d'ober ma missionou, vise daw din sortïal bemde d'o'r ma missionou. Ha hezh oa deut da aneo 'na'mp mechañs dre ar prenestr ene. Ale, tout d'un coup, ouien dare ken oa deut an heñi du da beked du-mañ. Ha set' hezh a ouie a-walc'h kwa, ha set' me ma rôet ur banne lambig dehoñ 'e p'oa-hañw deut kwa, rôet ur banne lambig dehoñ.

- Ha na ka'et mad ?

Sur na ka'et mad 'nehoñ hat, ha hezh teue neuhe goude-se, opala me zo tapet a-benn na digasset ar re-all gantoñ kwa. Med ree ket, e-hun' teue hag e ive ur banne pe dow founnus mod-se ha yê kuit neuhe, ha yê d'an usin goude-se neuhe en-dro.

Med mod-all oaint bretoned deus toud ar... Me moa ur bern tud, powr-kaezh den, deus Plone, deus Koloreg, deus ar C'hastell-Ne' ma oa, deus Landelo ma oa... deus partoud, pegur bretoned oa dre ene, kar benn-neuhe oa ket kin kalz menajou kin hag oa oc'h ober an dra-he ene, pegur ar re-all oa aet toud da labour petrame oaint aet ahann pegur ar labour yê fall kwa. Ha ganomp-ni oa gwraet hor choñj da zond d'ar gêr a-walc'h 'e, med benn oa gwraet hor joñj oa daw domp gortos ur bla peu-prè 'vid ober toud hor faperiou, ober tou'n traou oa, ha dibarass deus toud ar stal kwa.

- Ha ga'r rejin neuhe ?

Ga'r marc'hadour legumaj. Ur marc'hadour legumaj a voa ene, ha ganin hezh a gaosèe ar frañse, hag nin e ree Nick deus hezh, Nick vise gwraet deuh ountoñ, ha hezh oa ur piémontais ha hezh ouie ar frañse. Ha set' Nick vise kasimant toud ar frañsijen ba ti hezh kwa. Ha set' pé vise deut ar mare neuhe d'ober ar gwin, neuhe vise laret dehoñ ober une commande domp neuhe, ha heñw ree une commande domp neuhe, n'ounn ket deus pelec'h hat teue ar rejin. Ha set' ouiemp dare neuhe ken teue ar gamïon neuhe da zigass domp ar rejin, kachedadou mod-se kwa, leizh ar gamïon kwa... rejin du kwa.

- Ya med ar rejin vise da zibiñ, vise ket d'ober gwin, petrame d'ober lambig, pegur daou sort rejin zo...

Yao, med hem' oa rejin bihen kentoc'h, mechañs vise deuh heñi d'ober gwin. Ah ya ne zebemp ket deuh ountoñ, med rejin mad d'ober gwin oa-hañw...

- Vise ket droad d'ober gwin...

Vise ket droad d'ober gwin med... Ya, n'ouzon ket, ha goulskoude visent, goulskoude pegur teuent ga'r c'hamioñ visent gwelet a-walc'h tond ma vise bet c'hoant kwa, pegur teuent da zigass 'nehe domp ga'r c'hamioñ. Nick, neuhe, a gomande 'nehe domp comme un marchand de légumes kwa, lec'h visent kerc'het ma legumaj hag é heñw a gomande 'nehe domp, neuhe a vise hanter-kant kachedad pe un dra mennaket mod-se kwa, pe mignoc'h ma vise emm. N'ounn ket ped barikennad vise gwraet kwa a-wechou. Ha goude-se nin a ree neuhe hezh ba'r gêr ba barikennou bras, des baquets, mell barikenn kemend-all voa war'nehi kwa vise d'ober, vise laket hezh ar rejin tremp neuhe goude toud, ha gwraet gwin ga'n dra-he goude-se, ha vie mad eviñ pur, pur kwa.

- Ha'n heñi vise tapet d'ober boesson mod-se, petra vise gwraet d'hañ ?

Rivinet kwa a vise, revinet kwa. Ene noa 'n-om dapet pegement da bêo ha goude d'ar prijon vise kasset kwa, benn...

- D'ar prijon ???

Ha d'ar prijon, ya... Ah ya, d'ar prijon vise kasset. Ha benn dond maes deuh ar prijon goude-se, ma poa arc'hant teueh maes kwa, neuhe vie daw pêo benn dond maes... Set', me... 'vid lared doc'h ar wirionez 'e, oa me ene fass 'vel vise bet ar jañdarmeri ba lec'h 'ma ti-Leclerc ahe ba'r penn all ahe, memes mod kwa, fass din ba'r penn-se ahe hi-se. D'ar lun, petramed pé vise bet ur fet bennaket, me ree neu'n seblant d'hond da bourmen ma bugwale da beked ar jañdarmeri kwa heñ, ha yên ga ma bugwale da veked ar jañdarmeri, hag alïes neuhe welen kwa un den bennaket fistoulet ar mod-se kwa, petramed un dow den bennaket fistoulet kwa heñ. Ale, ma laret, amañ zo un' da lakad ba'n toull 'darre kwa heñ. Ablame d'ar boesson c'hoazh. Ar re vise ka'et mew kwa.

- An heñi vise ka'et mew vise kasset d'an toull ?

An heñi vise ka'et mew vise kasset duzhtu d'an toull... ba kichenn du-mañ me oa tapet ur wech 'e. Oh n'é ket daw mond ker mew otro ha mew un tamm, ha oa-hañw un' deus ar C'hastell-Ne', marw é-hañw bremañ, ha oa-hañw ba du-mañ kwa éh eviñ, ha petra neus gwraet heñw ? Pugur ene noa ket droad da bissañ maes kwa, ba'n Amerik oa ket droad da bissañ maes, na de ve ka'et pissañ ba kost ar ru kwa. Ha hezh oa aet maes da bissañ ba'r jeu gilhou ba-dreñw an ti ene, ha set' just pé oa-heñw krog pissañ oa digoueet ar poliss war'nehoñ kwa : Ale kasset ma c'hliant d'ar prijon ! Ha choñj mad moa, pegur oa-hañw ket deut en-dro ba'n ti, pe aet oa-hañw da'r gêr, petrame aet oa-hañw d'ar prijon. Ha set' d'ar lun-vitin neuhe, ha set' me oa deut hardi mechañs kwa : pé vé daw d'an nen d'ond teu a-walc'h. Ha set' pé welen d'ar lun mod-se, pé ouien, me yê d'ar buro, hag a houlle dig-heñw vise ket breton e-bed ba'r prijon, ha lar-hi vie laret din, hano an heñi a vise neuhe kwa, ha set' vise laret din, pegemed vise neuhe tenn 'nehoñ maes deus ar prijon neuhe kwa. Ha set' kasimant atô vise 25$.

- Kér a oa...

Ah ya, kér a oa ya, 'vid un nosvezh ba'r prijon kwa ma visent mew. Ha me yê neuhe da denn ar re-he maes deuh ar prijon, ha da gass ar 25$, petrame mod-all hegn nise kollet o labour a-walc'h.

- An heñi vise tap da ev ur banne gwin kwa, kime ur banneig ha vise ket mew 'nehoñ kwa...

A vise ket laret nintra e-bed, nann, ba'n ti, nann, nann, 'vid evañ ur banne gwin ba'n ti, sañset oa ket droad da iviñ, oa ket droad da gaoud gwin, oa ket droad da gaoud gwin d'ar mare-te tamm e-bed kwa. Med bïer, nin a ree bïer 'e, hag ba'r bïer vise deja kemed deugreiou barzh, kemend alkol barzh 'vel ba'r gwin. Me ree bïer 'e, leun bïer 'e.

- Pe-sort mod vise gwraet bïer ?

Goude-se reen bïer, goude-se pad ar bresel amañ hi-mañ me meus bet gwraet bïer amañ hi-mañ 'e, ba'r Frañs 'e. Prenañ oubloñ, ga oubloñ, ha neuhe ar pezh a ve da lakad barzh mod-all kwa heñ, hag amañ pad ar bresel me ree amañ hi-mañ ga an tikejou gwin, vise kime un nebeud litrajou gwin 'n'amp, ha set' me ree hezh, me ree ar bïer, ha pé vise gwraet ar bïer ganin, me ajoute ar gwin barzh, ha set' hezh vise gwin ha hezh vise bïer, petilhañ un tamm kwa. Med vise blas ar gwin gantoñ, ha set' ma gwas a gave mad hezh un tamm blas ar gwin, ha mod-all pegur oa kime pe'r litr ar mis pe un dra mennaket ar mo-se hezh vise evet toud en un deivezh kwa, ha lec'h pé reen neuhe me ree bïer neuhe, meus ur pod ar hi-se atô, ugent litr neuhe reen assames kwa, ha ba'n Amerik reen mo-se kwa.

Mersi bras da ma mamm ha da ma zad 'vid o zamm chikour war-dro an trañskripsïon

Làeret an Andouilhenn ga'r C'hloier

2010-07-21T15:16:00.002+01:00

Trañskripsïon bet divanket d'ar 15 a vis-here 2011

Sed amañ ur rismodell bet kontet gad ur plac'h deus Sant-Wazeg, ha bet añrejistret ga tud Kazetenn ar Menez en 1981, ha laket dre skrid amañ genin.

Ha set' gwel a rañw ar c'hloier tond amañ, a-wechou oa ar c'hloier ar mo-se, hag heñw a'h ê d'ar prospital, ha heñw sante c'hwezh vad :

- Oh ! Lar-heñw, amañ zo un andouilhenn poahet ! Lar-heñw. Oh fei hat ! Me zebro ket andouilhenn bemde 'non ! Oh me zo hond da dap 'nehi hat ! Lar-heñw, an otro person zo ba'r jerdin, oueo ket 'nehoñ...

Ha heñw làerezh an andouilhenn ba'r prospital, med noa ket debret 'nehi 'nehoñ, oa-hañw ket aes gati 'nehoñ !

- Ha fei ! Lar-heñw, me meus làeret un andouilhenn zo war an otro person ! Ha gredon ket deb 'nehi 'non ! Daw din mond da govess !

Set' heñw da govess ga'n otro person justamant, ha heñw lar d'an otro person, pé noa laret toud e bec'hejou :

- Pec'hed all meus gwraet c'hoazh ! Lar-heñw, me meus làeret un andouilhenn zo war un den...
- Ah ! Lar an otro person dehoñ, neuhe é daw...
- Set' me zo hond da roiñ 'nehi doc'h ! Lar-heñw d'an otro person.
- Ah nann, nann, nann, nann !!! Lar an otro person dehoñ : ro 'nehi d'an heñi peus làeret, an heñi peus làeret 'nehi zo warnehoñ !
- Yeo ! Lar-heñw, med kinniget meus 'nehi dehoñ ha n'eus ket emm douti 'nehoñ...
- Ma ! Neuhe 'h ey doc'h !

Bragou Sur-Mesur

2010-07-21T12:39:00.012+01:00

Trañskripsïon bet divanket d'ar 15 a vis-here 2011

Sed amañ ur rismodell bet kontet gad ur paotr deus Plone ha bet añrejistret ga tud Kazetenn ar Menez en 1981 ha laket dre skrid genin.

Gwechall voa ur c'hemener oa ha' rae dilhad sur-mesur, hag ur mewel oa ga'r c'hemener, pegur bremañ vé ket kemener kin, med neuhe oa ! Setou an eskob noa c'hoant da gaoud ur bragou 'e ga'r c'hemener, pegur heñw voa ur c'hemener mad a oa, ha' rae dilhad mad, ha dilhad sur-mesur, re vraw. Setou oa gwraet e vragou d'an eskob 'e. Setou ar c'hemener voa ket aet da gaoud 'nehoñ da'r gêr, med ar mewel oa laret dehoñ mond, ha hent d'ar mewel ! Daw dehoñ mond da gass e vragou d'an eskob neuhe, med lar-heñw :

- Kaosèl braw da hezh, pegur goûd hou'h a-walc'h, hezh zo sakre, lar-heñw.

- Ah ya ya, lar ar mewel, ober rein !

Setou voa waet da gass ar bragou d'an eskob. Pé oa aet d'an eskopti voa ket digoret an nor dehoñ gad ar vatezh, ràe ket e goñje dehoñ d'ond da wel an eskob :

- Ah yeo yeo, lar-heñw ! Me é red mond ma-hun', me meus ur gomissïon !

- Me a rey ar gomissïon ! Lar ar vatezh.

- Ah nann, nann, nann, nann !! Lar, roin ket ! Me é red mond ma-hun' da gassed hezh d'an eskob ! Din-me zo laret ga'r patroñ, lar-heñw, mond da gassed hezh d'an eskob.

Set', benn ar fin, hañw oa laosk da basseal oa. Set' voa aet da wel an eskob neuhe :

- Ah boñjour.

Pé oa digoret an nor da hemañ neuhe :

- Boñjour eskob, lar-heñw.

- Boñjour, lar-heñw.

- Boñjour doc'h neuhe sakre eskob ! Lar-heñw. Me zo deut da zigass doc'h ur sakre bragou, me zo hond da lak en-dro d'i sakre rer ! Lar-heñw.

Am Medissin neus Reson

2010-07-20T19:15:00.012+01:00

Trañskripsïon bet divanket d'ar 15 a vis-here 2011

Sed amañ ur rismodell bet kontet gad ur paotr deus Leuhan, ha bet añrejistret ga tud Kazetenn ar Menez en 1981, ha laket dre skrid genin.

An devezh all oan waet da bourmen, ha moa kollet ma hent. Gast, me lar, daw vo din goull ba un tu benneket, ma laret, goull biou pelec'h mond. Me lar oan da arret ba un tammig ti bihen, tammig ti trist mo-se : teñval, prenessou bihen war e horre. Pé oan digoueet ba'n ti ùelen ket den e-bed da gomañs. Pé oan boes deus, benn-neu ùelen un tamm un gùele-klos ba korn an hoaled, ha oa un tamm vowes kozh du-se oa-hi o hrïal. Oh me lar :

- Med amañ é an traou tristig a-walc'h.
- Oh ya sur lar-hi, peus ket gùelet an otro hond maes ?
- Yao, me lar.
- Hezh é am medissin, lar-hi. Aah ma heñi kozh zo fall, fall-tre, am medissin neus laret din : marw !

Ha benn-neu me a glee ar vouezh tond deus an gùele-klos :

- Moun ket marw hat, lar an tammig bouezh bihen...
- Peuc'h ase !!! Lar an heñi gozh dehoñ, yao maoc'h marw ! Michañs am medissin oar gùelloc'h 'vidoc'h ! A lar...

Mersi bras da ma mamm ha da tud ar forom "brezhoneg ar bobl" 'vid o zamm chikour war-dro an trañskripsïon

Gwin Kozh ga'r Person Kozh

2010-07-18T19:10:00.022+01:00

Trañskripsïon bet divanket d'ar 15 a vis-here 2011

Sed amañ ur rismodell bet kontet gad ur paotr deus Skrigneg, ha bet añrejistret ga tud Kazetenn ar Menez en 1981.

Mond a ran da gontañ tro person Bolazeg dec'h, tro person Bolazeg, hag 'vid esplik mad dec'h, 'vid... dec'h da gompren mad petra zo kaos é ru ar barres-mañ é bramed a zo bet tud vad ba'zh enni 'vi' ar wech toud. Ha homañ zo ur gont kozh pegur eh oa pad ar bresel kentañ, ar p'arzeg/trivec'h kwa, oa bet ur blavezh, ur gooñvezh kaled-malerus ba'r blavezh seiteg ! Ar re gozh ahan'h, ar re zo koshoc'h 'viton-me un tamm bi'n 'e, deus choñj deus an dra-he c'hoazh : yin-malerus oa bet an amzer ! Ha ba Bolazeg a oa ur person kozh, paotr, malerus oa e damm doare, na sort e-bed : na da dommañ, na da ivañ, na da zibiñ ! Med powr-kaezh tud Skrigneg, ar re-mañ ru, ar re-mañ zo bet gwelloc'h 'vid ar re all dalc'hmad ! Memes deuh ar re wenn ! Yann Daoudon oa ! Ha Yann un devezh, 'n-ur basseal bourk Bolazeg, da zigentañ noa bet passeet ba'r bourk da kwrec'h, passeet ba'h an ilis, ha deut da ivañ i vann'h d'ar bourk d'an trow !

Ha p'oa 'n-om ga'et ba'r yêr, ha na laret d'i wreg :

- Ma ! Lare dehi, trist é ar beleg Bolazeg ! Ma n'omp ket da gass un dra bannaket dehoñ a varwo ga'r riw, ha ga'r naon ha ga'r sec'hed !
- Ma ! Yann gaezh, lare e wreg dehoñ, neuhe a renkon prepariñ un dra mennañket dit, ha lak ar laezh ba'h ar voutailh, ha bouchonet mat, sterd !

Preparet oa un tamm amann, un toullad viou pezh a oa, matrehe oa ken med pevar pe bemp, med pezh a oa oa laket toud ba'h un torch-nouet, ba'h un tamm torch gwenn, ha gwraet dow skloum war e hourre, hag un toullad hanochennou, troc'het braw ha faoutet mad ga Yann. Ha yô war-zug Bolazeg ! Daoust ha ma oa an erc'h war an douar ! Ha divalo an amzer ! Ha rust ar gooñ ! Ha pa oa 'n-om ga'et Bolazeg, a oa 'n-om ga'et dirag toull ar prospital, hag a oa ar beleg kozh ene, paotr, war toull e zor.

- Oh Yann ! Lar-heñ, n'oc'h ket deut da wel 'ha'on-me memestra... Oh n'é ket possubl ! Lar.
- Geo ! Otro person. Me zo deut da zigass un tamm koat dec'h da dommañ, hag ur banne laezh doc'h d'o'r ur soubenn benn-imberr !
- Oh Yann ! Mon den mad ! Deus en ti dizhtu ! Ha deut ga un amzer mod so ! Lar, ken tiw an erc'h war an douar 'vel eh é !
- Oh otro person, a lare Yann dehoñ, n'é ket tiw deuh m'é leden ahe...
- Nann, nann, nann, Yann, nann Yann... Deus en ti ! Deus en ti, a lar, hag a'h añw da baeo ur bann'h gwin dit, ur bann'h gwin kozh ! Ha hini mad ! A lar, deus ar sort peus ket evet pell zo !

Yann, matresse na ket bet evet bann'h e-bed c'hoazh ba e damm amzer, powr-kaezh den, oh c'hoazh sur a-walc'h na bet memestra, med ka'i-sur a-walc'h 'h on 'n-om dromplañ, med ingal zo. Pa oa deut ar poent a oa laket gwir braw war an daol, paotr, tammou gwir bi'n fin ahe da evañ gwin kozh kwa, gwin mad ! 'Vel a vé gwraet bremañ papred kwa, memes mod, n'eus ket bet cheñchamant e-bed dibwea. Hag ar powr-kaezh beleg kozh : ar paotr war e garabossou, dindan ar bufed ene, hag ha sortïal ur voutailh goûg voan. Ha poultret neu'n : ya un tamm bochad deuh hoñzh ene, paotr, hag un tamm torchañ dehi, hag an tir-bouchon barzh hoñzh, an distanker-boutailhou barzh enni, hag an traou da vale. Ha bep a vann'h da Yann ha daoñ ! Hag ar bouchon en-dro war ar voutailh, ha ba he vlass dindan ar bufed !

Ma ! Na laret Yann...

Yann na ket gwraet 'med ur stag war e hini, oa ket aet, na oa ket aet, na kemed ur lonkadenn deus onti kwa ! Ha pa na evet i vann'h gwin na laret d'ar beleg kozh :

- Oh ma ! Otro person, lar, laret poa din a pa gwin mad, lar : Gwir eo ! Gwin mad-malerus eo ! Lar, laret pa din-me oa gwin kozh, lar, med ma é kozh n'é ket gwall vras deus i oad...

Mersi bras da ma mamm, da ma zad, ha da tud ar forom "brezhoneg ar bobl" 'vid o zamm chikour war-dro an trañskripsïon

Musuliñ ur Bramm

2010-07-17T13:23:00.005+01:00

Trañskripsïon bet divanket d'ar 15 a vis-here 2011

Sed amañ ur rismodell bet kontet gad ur paotr deus Kerne-uhel, ha bet añrejistret ga tud Kazetenn ar Menez en 1981, laket é bet dre skrid genin.

Me a'h a da gontañ dec'h ur gontadenn. Raog ar bresel p'arzeg a oa ur person ba Poullaouen hag a'h ê da gousked ga e wreg. Hag un devezh 'n-ur hond ba he gwele na lesket ur bramm, set ar person lare dehi :

- C'hwi a vramm kreñw ! A lar.
- Ya ! Oa laret da himañ, meus ket bet ka'et bec'h din biskoazh da vrammad !
- Oh eo ! Lar, ma vefe bet voien da vusuliñ nerzh ur bramm, me oa sur la me zo re dec'h !
- Oh ya ! Dom a-se n'eus ket voien da vusuliñ ! A lar, panever da se ma gwraet ur bariadenn ganec'h !

Aet a oaint ba o gwele o-dow, med un hanter-eur goude-se, Marjannig lare dehoñ, d'ar person :

- N'oc'h ket 'vid kousked ? Lar-hei.
- Nann ! Me zo klask ur voien da vusuliñ ur bramm !
- N'é ket braw ober an dra-he ! Lar-hei, nann 'ha ! Lar-hi.

Med ur c'hard-eur all goude-se na ka'et ur voien i'e :

- Aet d'an traoñ Marjannig ! Digasset ganec'h ar pakad bleud deus ar gard-mañje ! Hag ur plad, hag ar regl zo ba ma buro !

Ha Marjannig d'an traoñ tigass toud ar materiel gati. Ar person lake bleud ba'r plad, passeal ar regl war ar bord blame da vusuliñ 'nehoñ just :

- Bon, pessort heñi 'ho ba digentañ 'ho ?
- C'hwi ! Otro person.

Hag ar person d'ond : leskel ur pezh bramm war ar pladad-bleud ha kasset an hanter-lod da vale !

- Daonet ! A lare Marjannig, n'é ket fall 'ha ! Med gorteit 'ta ! Hadkarget 'nehoñ ha aet da wel !

Karget oa ar plad, ha Marjannig d'ond : « frrrret !!! » hag ur pezh bramm barzh ha taolañ toud ar pladad-bleud da vale !

- Ah ! Med ahe n'é ket normal ! Lare ar person dehi. Red é dec'h duskeuz din ho strakéres ! A lar.

Marjannig hat, paotr-powr, na ket lesket pediñ 'nehi, hag pleget, troñset lostenn hi hiñvis :

- Oh ! n'é ket drol oc'h kement-se re din... C'hwi peus ur vusuilh dow denn !

Ar Moc'h Bihan

2010-07-15T17:33:00.006+01:00

Trañskripsïon bet divanket d'ar 15 a vis-here 2011

Sed amañ un istor bet kontet ga Jean-Marie Skragn, deus 'n Uhelgoat, da ur paotr, ha na bet laket an añrejistramant war ar forom "brezhoneg ar bobl". Med dibowe un nebeud amzer oa ket ar video ba niblec'h e-bed kin... Neuhe meus karget anehi war Youtube evid ma vefe chilaouabl ga tou'n dud 'velkeñt.

Pa oan-me yowank, gwechall, oa daw d'ar re yowank be digourdi a-benn en-em zibrouilh heñ. Me lar dec'h oa ket 'vel breumañ. Breumañ vé laret dehe « Debr ha debr ! » med pa oan-me oa ket mehmod, hañ. Ba du-mañ, un tamm ti bihen, ga ma zud ne oa kimed un tamm penn-ti, 'vel vé laret, diw pe deir beuc'h. Ur veuc'h… Ur wis kozh oa memestra. Ha bremañ… Nin oa ur bern bugale, hag alïes pugur ar maner oa un tamm pelloc'h : ar fakteur, pa teue n'ae ket tre da beked ar maner, hag a vije laret din-me : Lesken... Lesk, lesk ar c'helachou ba du-mañ, ha lar… Te 'h ay da gass… a vije laret din « Kae da gassed ar re-he d'ar maner. »

Ha pé 'h aen d'ar maner, alïes vie poent pred, ha vijent tud, tud ar maner, tud penvidig, tibiñ traou vad deuh an daol... hardi, friko patates ga ur bern kig warnoñ 'ha, oy mi tàe an dour war ma ginou pa welen an dra-se. Med, gwech ha gwech e-bed, vije laret din-me « aseal » da zibiñ un tamm. Oh nann. Kàer mije… vije ket laret din.

Hag un devezh neu'n me oa aet, me lar dehe :

- Ah, ba du-mañ zo c'hoar(v)ïet ur c'hoa'i an devechou-mañ 'ha.

- Ah ! Petra zo erru du-he neuhe ?

- Eh beñ, ar wis kozh neus bet moc'h bihan.

- Oh peta goude ? Ar wis kozh neus bet moc'h bi'n. Ha petra goude ?

- Ah ya, bet neus bet moc'h bihen. Med breumañ neuse se zo ur gudenn pegur...

- Ah ya ? Pe-seurt kudenn zo, neuhe ?

- Eh beñ, bet neus bet trizeg pimoc'h bihen, ha neus kimed dowzeg bronn.

Ha c'hwi oar a-walc'h, toud ar re zo bet telc'hen moc'h lar : ar moc'h bihan, ar re-he niz pep hini e vronn, an heñi a dap ar vronn a-raog, houzh vise an heñi gwellañ 'taw, hezh zelc'h houzh da bek(ed) ar fin, an heñi nie an heñi diveo, enni vie neubeutoc'h a laezh ha renke delc'hen 'nehi, an heñi nie heñi e-bed, tampir evintoñ, ha nie gwech e-bed !

Setu, me lar dehe :

- Ya, be zo bet trizeg pimoc'h bihen ha neus kimed dowzeg bronn...

- Oh ! Lar an dud neuhe, pe-seurt mod a ra an hini neus bronn e-bed neuhe 'ha da jom bew ?

- Eh, hinnezh a ra eveldin-me : Hennezh a renk karg e gof en-ur sell deu ar re all à tenañ, ha me amañ renk kargañ ma hini en-ur weled an dud o tibiñ ! Lar.

Spered ar Vatezh

2010-07-15T13:59:00.020+01:00

Trañskripsïon bet divanket d'an 19 a vis-kenver 2012

Sed amañ ur rismodell fentus a-walc'h bet kontet gad ur paotr deus Plone en 1981, ha bet añrejistret ga tud Kazetenn ar Menez. Laket é bet dre skrid genin. Michañs a blijo dec'h :)

Ba'h Sant-Riwal 'h oa ur vowes, oa ur barres powr, setou ar beleg oa ba ene, michañs an otro person voa ket goll benvidig anehoñ, ha renke kemer ur vatezh da reiñ un neubeutañ pê dehi ! Set' ar vatezh oa-hi ket digourdi-digourdi anehi, med memestra vie gwraet e damm keusteurenn d'an otro person gati. Setou, pé voa-hañw deut ur wech bennaket da glask e lein vanke ar pebr war an daol, ha vanke an holen war an daol, a-wechou all vie pebr, neuhe an devezh war-lerc'h :

- Ah Naïg ! Lar-heñw, meus añwn, lar-heñw, peus ket kalz spered kin ! Lar-heñw, kar mank a ra traou war an daol !

Hag un devezh all, un devezh war-lerc'h, petram devechou war-lerc'h voa-hañw deut en-dro da zeb e lein. Voa ket laket fourchetes e-béd dehoñ...

- Aah Naïg ! Ya ! Lar-heñw, meus añwn maoc'h hond, lar-heñw, kaoud tamm spered e-bed kin ! Kàer meus lar doc'h tap ur gountell din ! Daw tap ur fourchetes ! Daw é tap petramant pebr ! Tap an traou...

Setou benn ar fin, pegur voa aet skuizh hei chilou 'nehoñ lar an dra-he, pegur bemde vise mem mod ! Un dra mennaket a vanke dehoñ bep taol pé teue da zebiñ e bred.

Setou oa deut un' bennaket da glask boued, neuhe vise tud klask boued a-walc'h ! Vise ur c'hlochar bennaket oa deut, ha setou an otro person noa laret dehi a-raog :

- Pé teu un' mennaket barzh da glask un dra mennaket : roet un tamm bara dehoñ !

Setou voa rôet un tamm bara dehoñ ! Heñw oa neuhe, pé oa aet ba e-kichenn an tan barzh da tomm ba korn ar c'hogn, Naïg lar dehoñ :

- Deus da domm un tamm neuhe ma peus riw ! Lar-hei.

Med hem' a gave-hi voa gwisket treulig 'e ! Set' e vragou mechañs voa, matrehe voa boton e-bed deuh outoñ ! Gad e vragou houll-kac'h ! Lar Naïg dehoñ, med :

- Petra zo ganoc'h ahe ?!

- Ah ! Lar-heñw, hezh é ar spered ! Lar-heñw.

- Ah ya ?? Lar-hei... Ah fei ! Lar-hei, an otro person lar din lar me meus ket kalz spered kin ! Lar-hei... Neuhe vo daw din kemer un tamm ! Med pessort mod, lar-hei, vé gwerzhet hezh ??

- Oh ! Hezh vé gwraet bep sort mod ! Lar-heñw : ugent real, deg lur, pevarzeg lur, tregont lur pé vé toud ! Lar-heñw.

- Ah ! Lar-hei, me gemero 'vid deg lur bennag a-walc'h !

- Ah ya ? Med neuhe, lar-heñw, é daw domp mond 'hann d'o'r ! Lar-heñw, d'o'r an dra-he pegur ahe vé gwraet mod-all, lar-heñw, ha ni (en-e)m bojo di, ene, lar-heñw, ha goude me lako doc'h !

- Set laket din 'vid pevarzeg lur bennaket din ! Lar-hei.

Setou voa lakeet !

- Oh ! Lar-hei, mad é an traou ! Lar-hei, laket din 'vid tregont lur deuzhtu ! Lar-hei.

Setou voa laket dehi 'vid tregont lur deuzhtu !

Setou an devechou war-lerc'h neu'n, pegur voa, manke 'darre fourchetes d'an otro person an devechou war-lerc'h, ha manke ar gountell, oa ket laket kountell e-bed dehoñ :

- Ah Naïg... Lar-heñw, abominabl é bet ganoc'h ! Lar é doc'h ar si'n all ! Lar-heñw, peus tamm spered... Med me meus añwn peus ket !!

- Ah !!! Lar-hei, ekskus aha'on otro person ! Kar me meus mignoc'h spered ba ma rear 'vid peus ta ba ho penn ! Lar-hei, kar din-me voa laket tregont lur an devezh all !

Ar Person, ar c'hure, ar c'hloier, Yann hag e wreg

2010-07-12T19:08:00.014+01:00

Trañskripsïon bet divanket d'an 22 a vis-kenver 2012

Sed amañ ur rismodell bet kontet gad ur paotr en 1981, ha bet añrejistret ga tud Kazetenn ar Menez, laket é dre skrid genin.

Me 'h a da gontañ doc'h istor Yann 'vel meus bet kleet 'nehi. Me meus kleet hoñzh bremañ zo, forzh sur, un tregont bla so. Hag ma kaet 'nehi braw, set' ablame se debowe meus dalc'het soñj deus outi. Me 'h a da gont 'nehi lipr 'vel meus kleet 'nehi, ha ga'n anoiou zo barzh ha-toud : 'vel meus kleet 'nehi.

Ya, Yann zo kaos amañ gi-mañ, é Yann, oa laret din : Yann Fitaman, hag a oa laret din oa ur bouloñjer ba'r C'hloastr-Pleiben, med ahe n'ouzon ket dig-hañ é gwir, na pevare, med fei, din-me oa bet kontet ar mo-se.

Hag ar powr-kaezh Yann, tredidoñ, oa un ouvrïer mad a-walc'h, bouloñjer oa meus laret, med gast an traou 'h ae fall war ar maes hag ar bara, teue ket benn da werzh bara goll gér kin, hag ma Doue, amañ oa an traou o hond da fall gantoñ, lare 'n e soñj :

- « Boñ med neuhe é daw din cheñch micher, n'on ket gouest jom ar mo-se kwa heñ... »

Hag Yann na ur wreg, hag ur wreg terrupl, ur wreg braw-hardi, ha yowankoc'h evitou med ur plac'h tre heñ : oa ket kistïon dehi d'o'r betissou ga'r re all na nitra : ur plac'h-menaj. Hag un de'ezh oa Yann krog 'n-im jal :

- Oh, lar-heñw, ma gontinuv an traou ar mo-se vo daw din mond da glask boued, pegur dal k'ar boan din, n'on ket gouest, ha gwel a-walc'h a ret n'on ket a-walc'h 'vid kaoud bara, pessar mod é sa'et ar bugwale, ha merc'h powr, oh nin zo re vihen, ha....

Hag e wreg lare dehoñ :

- Gast Yann ! Lar, gwraet a-walc'h mie ur mod, lar, da zigass arc'hant doc'h, med n'ouzon ket dig-hañ veh kontant...
- Aah, lar papred ! Lar Yann.

Set houm' esplik dehoñ: « yeo yeo, ar mo-se ha me rey, ha me rey..., ... hag gi-se... ha be sur... nin no arc'hant. »

- Boñ, lar Yann, ma peus c'hoant...
- Ya ya, lar-hei, peus kime o'r mehmod 'vel a laron doc'h, ha dond en-dro benn 'berr da hanter-nos just, ha just-ha-just, a lar-hei, ha gwel refeh benn 'ho walc'h a arc'hant ba'n ti !

Boñ boñ, lar Yann, mad é, 'n-om akord an dow bried neuhe.

Set' Yann aet d'o'r un tamm troiad ba'r bistroiou ba bourc'h ar C'hloastr, ha lare :

- Ah ya brem' 'maon hond da breñañ bleud da Gastellin, ya d'an abarda'i vin ket ba'r gêr, daw din mond breñañ bleud de Gastellin, daw din, meus ket bleud kin...

Añfeñ rôet a rae da hoûd d'an dud 'ma oa o hond rout kwa.

Boñ, e wreg, houm' ouie deus petra oa é kaosèl, pé oa aet Yann kuit : e wreg d'ar prespital, ha lar..., digoueet ba'r prespital, hei houll ar person ha lar d'ar person :

- Gast otro person ! Pell zo m'oc'h krog o'r an dro din, ya med benn-berr memp tu ma peus c'hoant, pugur Yann zo aet da Gastellin de brenañ bleud, hag heñ n'ho ket ba'r gêr sur a-raog arc'hoazh, lar, nann nann, moien zo doc'h dond.
- Ah gast ! A lar ar person, ya 'vat ! Mond a rin ! Ya.
- Ya, ya, lar-hi, ha po kime be ba du-mañ benn nav eur just, heñ, benn neuhe vin prest, ha peus kimed digor d'an eur-se.
- Ya, ya, dakor, lar ar person dehi.

Boñ, war-lerc'h 'h ae-hi da wel ar c'hure, lar mehmod d'ar c'hure :

- Bon, po kime dond du-mañ 'e hag po kime be benn deg eur just, heñ ?
- Ya, ya, lar ar c'hure, ya ya mond a rin, mond a rin !

Hag ar c'hloier a-wechou vie krog d'o'r an dro dehi 'e...

- Gast ! Lar-hei, heñzh 'ho a-walc'h 'vi' tap anehoñ...

Hei ha goull ga'r c'hloier :

- Med peus ket c'hoant d'ond da wel 'ha'on benn 'berr ? A lar, pugur Yann 'ma ket ba'r gêr...
- Gast, yao 'vat ! Lar ar c'hloier.
- Ya, ya, beñ neñ peus kime dond du-mañ, ha benn unneg eur just, benn neuhe a vin prest, ha po kime just da unneg eur !
- Ya, ya, lar ar c'hloier, mond a rin !

Boñ, digoueet an nos, nav eur deus an nos : Daoñ !! daoñ !! war an dor, oa ar person tigoueo. Setu, ma Doue : un tamm kaos oa gwraet ga'r wreg, ur banne gwin mad oa chervichet dehañ, hag un tamm geizh oa gwraet dehoñ 'e... Ha tro deg eur 'méd kard neuhe, lar-hei d'ar person :

- Ma ! Lar, otro person, lar neuhe, bremañ ma peus c'hoant me zo hond da denn ma dilhad hag, bah c'hwi peus kime o'r mehmod hag, boñ, damaig vo gwelet kwa, petra ho gwraet...
- Ha « fei » a lar ar person...

Pé oa noazh-ran ar person, laret meus doc'h damaig oa laret d'ar c'hure digoueo benn deg eur. Person oa noazh-ran ha : Daoñ !! daoñ !! daoñ !! war an nor, benn neuhe oa ar c'hure tigoueo...

- Oh ma Doue, ma Doue, lare ar plac'h, petra petra laro Yann, 'ma Yann tigoueo ba'r gêr, petra laro Yann ? Damaig ma gavo 'ha'mp amañ gi-mañ beñ nin zo leñiet !
- Peuc'h, peuc'h, peuc'h, lare ar person, da belec'h 'h in de guv, da belec'h 'h in de guv ???
- Oh ma Doue, lar houm', lamp ba'r forn ahe gavo ket 'han'h !

Hag ar person ba'r forn, sarr an nor warnehoñ ha dao ! Echu an traou.

Med n'é ket Yann 'ma tigoueo pugur ar c'hure oa laret dehoñ be benn deg eur...

Komañs ar memes sirk ga'r c'hure : rôet gwin douss dehañ, gwraet un tamm amour mechañs, hag pé oa erru tost da unneg eur, hei lar d'ar c'hure mehmod :

- Boñ, lar, me zo hond da denn me dilhad, peus kime tenn ho re hag damaig vo gwelet kwa.
- Ha, fei hat paotr powr, lar ar c'hure !

Préss warnehoñ tenn e dilhad 'ha... Set', pé oa tennet e dilhad gantoñ, benn neuhe oa unneg eur peu-prè. Med ar c'hloier oa da zigoueo c'hoazh : Daoñ ! Daoñ ! Daoñ ! war an nor, set' houm' komañs mehmod :

- Oh ma Doue, erru é Yann da'r gêr, erru é Yann da'r gêr, damaig ma gavo 'ha'mp nin vo leñiet amañ gi-mañ !
- Peuc'h, peuc'h, peuc'h ! Lare ar c'hure, da belec'h 'h in da guv, da belec'h 'h in... ?
- Oh ma Doue ! Lar-houm', peus kime lamp ba'r forn, hag ahe gavo ket 'han'h...

Ale klak ! Hag ar c'hure ba'r forn da heul ar person. Ma Doue, deut ar c'hloier barzh pugur oa oc'h o'r d'e dro dehoñ da unneg eur 'e. Gwraet mehmod dehoñ, oh gast oa goll ga'r fortun oa-hi, gwraet mehmod dehoñ, hag pé na tommet 'nehoñ mad 'e – beñ neb o'r nitra heñ, ranket lared, laret ma a-raog oa-hi ur plac'h onest heñ – hei komañs o'r memes geizhou ga'r c'hloier, erru é hanter-nos 'méd kard, poent é din lak him' ba'r forn, hei lared :

- Hañ neuhe 'h an da denn ma dilhad, lar-hei, peus kime o'r mehmod...

Paotr powr, mil bréss war ar c'hloier tenn e dilhad 'e, ha pé oa noazh-ran : Daoñ ! Daoñ ! Daoñ !!! War an nor :

- Erru é Yann d'ar gêr ! Ma Doue ! Erru é Yann d'ar gêr ! Lare houm', oh ma Doue ! Ba pelec'h gavo 'ha'mp ?...
- Me vo goll dapet, lar ar c'hloier !
- Kerzh ba'r forn, ahe ne gavo ket ahan'h, lar...

Ale, tapet ar person, ar c'hure hag ar c'hloier ba'r forn.

Digoueet hanter-nos, boñ, Yann e oa tigoueo 'vel oa laret dehoñ tigoueo ga e wreg, heñ, hanter-nos just oa laret dehoñ, digoueet Yann. Med Yann, pegur ouie toud, pegur oa laret dehoñ ga e wreg : Yann komañs da huchal ba'n ti :

- Ale plac'h, lar, ah fei, ka'et meus bleud da brenañ, hag bremañ digass meus ur sac'had ganin iskenn hag, pegur benn arc'hoazh 'ma an oferenn-bred, eh beñ me 'h a d'o'r bara fresk 'vid arc'hoazh, me 'h a da lak toas gô, lar.

Beñ, mon vieux, an tri all a oa ba'r forn, me lar doc'h oaint komañs da vé jenet mat, lare d'o soñj :

- « Damaït teuy tomm domp amañ gi-mañ. »

Setu, mesket ha gwraet e doas ga Yann, laket da hô ha-toud, ha heñw lare d'e wreg :

- Ha boñ, bremañ 'h an da c'hweo an tan ba'r forn neuhe, lar.

Gast, benn neuhe skrijedenne ar re all ba'r forn neuhe. Setu paotr powr, Yann tigor e or war e forn, petra wel heñw tond maes : fass ru ar person...

- Opala, lar, med petra ar hast zo amañ gi-mañ ?! Lar-heñw.

Heñw tap krog ba e blew, dichech 'nehoñ maes ! Ma Doue, ar person oa noazh pugur oa aet noazh barzh, hag e dilhad oa chomet maes 'e...

- Ar mo-se vé gwraet !? Lar Yann, ah ya ?! Ha fidamdoue benn arc'hoazh toud parres ar C'hloastr gleo an dra-he ! Ha me lar doc'h amañ 'ho cheu ! Hag me zo hond da blantañ un tourne doc'h !
- Oh peuc'h, peuc'h, peuc'h lar ar person. Oh pass traou ar mo-se, pass traou ar mo-se... hopopop pass lar an dra-he d'an dud.
- Ha fei nitra ! Lar Yann. Petrame amañ gi-mañ renket riskañ deg mil lur (neuhe oa a-raog ar bresel pevarzeg kalz heñ, peus kime gwel pe-sort somm oa an dra-he) Petramant riñs deg mil lur din petramant benn arc'hoazh 'ma toud, hag an eskop iskenn, him' lar dehoñ.

Oh paotr powr, renket ar person, riñs e deg mil lur ba ene. Boñ lesk ar person dond d'ar gêr.

- Ale plac'h, bremañ 'h an da wel en-dro neuhe !

Heñw tigor or e forn en-dro, benn neuhe a oa ar c'hure tond maes ga e moustachou du hag e blew spufet ahe. Heñw krog ba blew ar c'hure, distaol 'nehoñ war ar lor-zi mehmod 'vel an heñi all, ha komañs d'o'r ar memes sirk 'e, ha komañs lar dehoñ :

- Toud an dud oueo hag me'h a d'en-om jal d'an eskop, hag ar mo-se ret, ha c'hwi tond da wel gwreg ar re all pé 'maint ket ba'r gêr !
- Oh peuc'h, peuc'h, peuc'h, nann nann nann lar-heñw. Me ray arc'hant doc'h, me ray arc'hant doc'h. Ar person zo pardonet, me ray 'e.
- Boñ, lar Yann dehoñ, beñ neuhe peus kime taol deg mil lur din 'vel ar person hag é mad !
- Ah ya, med lar ar c'hure, mo-se 'ma ket kont, lar-heñw, pugur peus kimed gwel, lar-heñw, me zo kime mevel ga'r person 'ha'on, bon ar person peus goullet deg mil gantoñ, me gav din ma rafen pemp mil lur doc'h, beñ an dra-he zo tro-walc'h...
- Ha fei 'ha, lar Yann, ya just é... n'oc'h kime mevel gantoñ, lar. Bon ale an hanter neuhe, pemp mil lur...

Set' pardonet ar c'hure, hag ar pemp mil lur neuhe, hag ar c'hure na bet droad d'hond kuit neuhe.

- Boñ, lar Yann, bremañ neuhe 'h añw, mechañs vin ket jenet ga den all e-bed kin !

Heñw tigor or e forn, ha benn neuhe oa ar c'hloier tond maes, trist 'vel ar seizh pezh marw...

- Ah med un' all oa c'hoazh, lare Yann, med didoñ ped dén zo amañ gi-mañ ? A lar

Heñw distaol mehmod ar c'hloier war ar lor-zi, ha lar d'ar c'hloier :

- Boñ, lar-heñ, koulz é doc'h riñsañ ho arc'hant deuzhtu 'vel neus gwraet ar re all, ar mo-se veh lesket dond d'ar gêr !
- Oh ya, med lar ar c'hloier, me meus ket arc'hant 'ha'on, gwel a-walc'h a ret powr-kaezh Yann me zo ken powr 'veldoc'h. An dow all é ar mestr din, lar, goûd a-walc'h 'hou'h, me meus bugwale da vagañ... (ha me a gi-se, ha me ar mo-se)... ha me n'on ket gouest, ken trist ma stad 'vel hoc'h heñi doc'h...
- Ma ya, gwir a-walc'h é, lare Yann... Yann na kavet mad a-walc'h heñ... Ya ya gwir a-walc'h é, a lar, med gast lar-heñw memestra : un dra mennaket a reñkeh chervij, lar-heñw.

Ha heñw tap ar c'hloier, led 'nehoñ war an daol, plantañ goulou roussin dehoñ ba e rer, pegur oa-hañw noazh, heñ, hag a lar d'ar c'hloier :

- Ha fei, ma Doue 'ha, lar-heñw, boñ beñ kehit vin krog lak an toas ba'r forn ha bremañ ar mo-se sklêrijenneh traou papred, ar mo-se mo ket kollet toud deus ouoc'h, lar.

Set' gwraet e forne de bara ga Yann neuhe. Med an devezh war-lerc'h didoñ, laret meus doc'h oa an oferenn-bred, a-raog an oferenn-bred, eh beñ oa an intramant kentañ klass c'hoazh ba parres ar C'hloastr. Ha komañs oa ar person ba kreis, war-lerc'h oa é kanañ ar libera, komañs ar person, heñ na keuñ d'e arc'hant, powr-kaezh den, komañs ar person da ganañ, med d'an ampoent-te ar person gane latin, hanter-galleg hanter-latin, ha komañs ar person da ganañ :

Chez Fitaman y a une belle fille
10 000 francs elle m'a pris

Pé oa echou da ganañ ga'r person neuhe, ar c'hure respont dehoñ :

Chez Fitaman y a une belle fille
5000 francs elle m'a pris

Med pé oa deut tro ar c'hloier da ganañ, gast henn' na ket rôet arc'hant 'nehoñ, oa ket gouest da lar an dra-he, set' benn ar fin, tond en soñj dehoñ, heñw komañs kanañ :

Moi je n'ai rien donné
Mais l'trou de mon cul, l'trou de mon cul, a servi de chandelier

Mersi bras da ma mamm ha da tud ar forom 'vid o zamm chikour war-dro an trañskripsïon

Kleub ba Plouïe

2010-07-12T11:38:00.006+01:00

Trañskripsïon bet divanket d'ar 15 a vis-here 2011

Sed amañ pessar oa bet sa'et ur c'hleub ba Plouïe, kontet é gad ur plac'h deus ar barres da tud deus Kazetenn ar Menez en 1981

Ba parres Plouïe zo un nebeud mat tud kozh ha oaint c'hoant da gaoud ur c'hleub, beñ evid 'n-om reünissañ, ha 'vid kaoud un tamm plijadur assames. Hag set' ma 'n-om adress d'ar mêr, hag ar mêr neus fournisset ar lokal, zo gwraet ur sal vraw domp ! Hag : taoliou, kadoriou, ha pezh oa emm ! Re vraw, ha set' brem' é komañset ar reünionou, ur bla so kosimant é komañset ar reünionou, hag a zo kalz eñskripsionou, en-om eñskriv an dud, set' zo bet passeal kant eñskripsioñ duzhtu ar bloavezh kentañ ! Ha goude-se neuhè oa laret lar vije gwraet ar reünionou diw wech ar mis, ur wech pep pemzekte d'ar yow, hag set' pep heñi ree ar pezh na c'hoant. Pé teu, lod vé c'hoa'i kartou, lod-all c'hoa'i domino, ha lod-all vé labourad : ar merc'hed, lod-all a ro ar c'hafe ; set' goude-se vé, bep heñi a ziskut 'vel né c'hoant, ha pé vé kestïon neuhè deuh ar c'hafe vé rôet : kafe, bara, krampouzh, amann ha koñfitur, gwin... añfeñ ur verenn mad hañ, tou'n dud zo kontant !

Sant-Per, Jesus, Sant-Kristof... hag ur boned

2010-04-01T18:56:00.007+01:00

Trañskripsïon bet divanket d'ar 15 a vis-here 2011

Sed amañ ur rismodell bet kontet din ga Denise ba Rostrenn. Sant-Kristof an-heni é "ar paot' pihen".

Ur wech oa ur paotr pihen ha' oè é fessed i saout ba'r prad, ha ba'r prad oa ur pezh riñvier ha' dremene, da dreujiñ ar prad. Ha oè erru Jesus da dremen, ha oè ket 'vid treujiñ ar riñvier, ha 'r paotr pihen a lare d'hañ :

- Ma peus c'hoant mi sikouro 'han'h da dreujañ 'nehi, peus kemed dond war ma diskoé, ma diskoa, ha mi dreujo ar riñvier ganac'h !

Ha oa waet... Jesus oè war diskoé ar paotr pihen. Ha pé a na treujet ar riñvier, eh beñ Jesus noè laret d'hañ :

- Brõm' peus kemed o'r ur veu, ha mi rey dac'h pezh peus c'hoant da gaoud !

Ha'r paotr pihen reflechisse... ha lare :

- Me vefe kontant da gaoud ur boned ! Ha pé chethen 'nehañ dreist da ma venn, ba lec'h goueo eh beñ vo droed da ajel, mo droed da ajel war ar boned !

- Ha fei ! Lar dahoñ, oh goullet un dra menneket gùelloc'h evi'-se memestra ! Goullet ar barados 'vit hou ine !

- Bara-douss, bara-douss... mi meus bara-douss a-walc'h ba'r gêr ! Mamm na laka tamm holen ba'r bara, ha vé kemed bara-douss ha bara-douss delc'hmad ! Mi n'houllan ket bara-douss ! Mi fanka ur boned din !

- Boñ ! Beñ fanka ur boned dac'h, ha beñ 'ho ràet ur boned dac'h !

Ha noa bet ur boned. Ha benn ur penned goude oè mar ar paotr pihen. Ha pé oa marw, pé oè erru ba toull an noñr er barados, Sant-Per houlle gantañ :

- Med... petra fanka dac'h ?!
- Me mie fanket din mond d'ar barados !
- Ah ya, med pé vise laret dac'h goull barados 'vit hou ine a lareh houlleh ket bara-douss ! Ho mamm ree bara-douss walc'h ba'r gêr gis-se...
- Oh... beñ lesk ahan'n memes...
- Ah nann, nann, nann ! Peus ket droad da gaoud barados !
- Ma ! Diskoiñ an noñr din ! Digor an noñr memestra ha' welin pessar mod 'mañ barzh neu'n, pé me meus ket droad d'hond barzh...

Ha pé oè digoret an noñr : Ar paotr pihen hastañ vonnus chetou i boned barzh ! Ha gis-se beñ heñ voè lesket 'nahoñ d'ond war e boned, ha chomet war e boned war-lerc'h ba'r barados.

Mersi bras da tud ar forom "brezhoneg ar bobl" 'vid o zamm chikour war-dro an trañskripsïon

Aet Santilan Ga'n Diaoul / Santilan Emporté Par Le Diable

2010-01-12T00:09:00.012Z

Trañskripsïon bet divanket d'ar 15 a vis-here 2011

Sed amañ un istor bet kontet din gant Denise deus Kergrist Moëlou é chom ba Rostrenn. Un istor kozh a-walc'h an-heni é, ha trist hardi... Cheñchet é bet an hanoiou gati 'vid nompass nec'hañ tud zo.

Ba Kergrist oè ur paotr yowank ha' oa ur c'hañfard, ha hezh oè gard war ar c'hoet ba Kergrist, heñ oè didan an noblissite, « garde forestier » 'vel vé laret in galleg. Ha hezh oè selibatèr, ha noè tapet ur plac'h yowank, deus Kergrist, d'ond da vatezh devetañ. Boñ chik oè-hi è, med powr oè, ha noè gwraet ur vestres deushei, prometet noè dehi vise demeet gantehi. Med pad tri bla mañ bet i vestres, ha erru da dougin deushañ. Ha pé ma erru da zougin, eh beñ neus lesket 'nehi da goueel, houlle ket deushei kin. Kar oa ket pinv'ig, ha neu'n neus anet un ell. Oh un' ha' oa pin'ig, tresset fall a oè med pin'ig oè, ha plij a ree 'nehi gantañ, ha setu oè demeet ga hoñzh. Ur « vrann du » vise gwraet deushei, kar brun oè-hi, du oè-hi, blew du ha liwet du oè, ha oa hañiet « ar vrann du... » Ha oè demeet ga hoñzh, ha lesket ar powr-kaezh plac'h yowank ba'r vezh ha ba'n dismegañs. Ha hoñzh, honn' noè displijedur, ha plij a ree hezh dehi, ha pé oè demeet gantañ oè prest-hi da vollo ga'n displijedur ha noè choñjet un nos, eh beñ « mi zo hond da lak an tan warnehe ! » ha oa weit ! Ha chouket an tan ba'n ti, ha ba'r c'hraou. Ar loned, ar saout veugle, ha'r re-mañ oè divunet kreis an nos ha oè an tan ba'n ti. Neugn bet touljust an amzer da sortio deus an ti, dond maes deus an ti, ha oè an tan ba'n ti !

Benn an de war-lerc'h, himañ noa choñjet duzhtu piw na gwraet se d'hañ pé oare a-walc'h re petra noa gwraet a-raog. Ha noa joñjet : « Louise » vise gwraet deus ar plac'h yowank koant-mañ, ha noè gelvet jañdermed, da vintin pé oaint savet. Ha dàet ar jañdermed, ha pé oaint erruet neugn goullet gantañ ma soupsone un den menneket.

- Oh ya, mi soupsona Louise ! (Meus ket choñj pe-sort Louise vise gwraet deushei, med Louise oa hi hano bopred.)

Ha setu noa ket soupsonet hañi e-bed hend-ell pegur noa ket mann e-bed da 'n-om reprochiñ hend-ell meshi. Ha'r jañdermed oa aet da gaoud Louise, pé oaint kerc'het da gaoud 'nehi, hi noè ket skoechet, laret noè :

- Ya, mi meus chouket an tan warn'he, kar laket neus 'ha'on ba'n disvegañs, roull neus 'ha'on ba'r... lous... meus ket keuñ boud laket an tan warn'he, kar lesket neus 'ha'on ba'r vezh ha on tougen ur bugel deushañ !

Setu, ar jañdermed noè tapet 'nehi neu'n, ha laket o menotou dehi, ha kass Louise gante da Rostrenn, menotet gis-se, noa digasset anehi da'r jañdarmiri da Rostrenn, ha oa chomet ase neu'n, oh c'hwerc'h mis a-peu-prè, ba'r jañdermiri. Ha neu'n oa bet kasset d'an tribunal, ha ba'n tribunal, himañ oè pinv'ig, ha oè ba didan an noblessite, ha'n noblessite jekoure ar re vise didanne, ma blijent dehe. Ha hezh vise ràet reson d'hañ, ha ràet tor d'ar powr-kaezh plac'h, ha c'hoazh goude oè malerus. Ha ur juj oa toud ha oè eneb dehi kwa kaos noa lak an tan, ha hih alvokad noè sa'et i vouezh pé wele pe-sort mod oa-hi ba'n disvegañs, ha pene trist oa, ha noa bet true deushei, ha noè laret dehoñ :

- C'hwi peus lesket ur plac'h yowank ba'n disvegañs, ha louset 'nehi, ha mañ malerus, goude poa prometet dehi boud demeet gantehi ! Med se dougo ket chañs dac'h !

Med bopred oè kondaonet ar plac'h yowank-mañ da pemp pla war'n-ugent ba'r galïou. Setu pé oè ràet ar sañtañs, hih alvokad noè laret d'hañ :

- C'hwi, paotr, vé ràet reson dac'h ba'r bed-mañ, an tribunal ra reson dac'h ba'r bed-mañ, med ba'r bed-ell, an Otraou Doue rey ket reson dac'h. Ase reket pêo pezh peus gwraet, kar c'hwi an-heñi é ar c'hriminel, n'é ket hi !

Bon, kass oè-hi d'ar galïou, ha noa bet hi bugel ba'r galïou, an heñi bihen oa ganet ba'r galïou. Ha neu'n, n'oaran ket, noa ket gallet-hi disoc'ho hi pemp pla war'n-ugent, benn an hañw oè mar. An heñi bihen oè laket ba an Assistance Publique.

Ha war-lerc'h neu'n, himañ tàe da joñj d'hañ deus pezh noè laret an alvokad d'hañ, ha oè ket trankil... Pad ar rest deus i amzer noè ket bet plijedur kin. Ha erru oè da vervel, med pé oè erru da vervel oa gwraet un interamant « première classe » gantañ, 'vel vise laret. Beka neu'n vise interamañchou, re bowr vise ket kalz a don 'vite, me re pinv'ig vise ur sakre tralala, ha laket an ornemañchou du ha'n traou ba'n ilis ! Ha 'vid himañ oè toud « première classe. » Pé oè disoc'het an interamant, pé oè weit an dud, pé oè dàet an dud maes an ilis, ar c'horbilhar oa ba toull an ilis hostes dond maes. Ha p'emañ dàet ar c'horf maes zo savet avel, med avel voll !! Ken noa bec'h an dud da chom en o sa ba'r vered kozh, ha tokaou ar baotred 'h ê ga'n avel, n'oaint ket 'vid delc'hen 'nehe war o venn, pé vise kawet tokaou ba izhpenn dow c'hant metr deus lec'h oaint. Ha oè ket kap an dud, ko(s)i walc'h, da chom en o saw, ha oè red dehe chom krog ba'r lec'h hag a oaint plesset benn chom en o sa !

Med oè ket interet heñ ba Kergrist, digasset oè da interiñ da Rostrenn. Ha het-ha-hed ga'n hent, heuliañ ar c'horbilhar, oa ket bet 'med avel voll het-ha-hed 'vel un ouragañ. Ha tud oè war bord hent Rostrenn a oa red dehe boud laket o divrec'h en-dro d'ar gùe da 'n-om delc'hen, betamant visent heilpennet ga'n avel ! Ah beñ, an dud noè laret :

- « Santilan » zo aet ga'n Diaoul !

Mersi bras da Sylvain Botrel ha tud ar forom "brezhoneg ar bobl" 'vid o zamm chikour war-dro an trañskripsïon

C'hoari Akordeoñ

2008-10-23T18:27:00.021+01:00

Trañskripsïon bet divanket d'ar 15 a vis-here 2011

Sed amañ penaos na bet komañset Yves Ar Gac, deus Skrigneg (gav din), c'hoari akordeoñ, añrejistret é bet ga tud Kazetenn Ar Menez e 1981, ha laket dre skrid genin

Ya, c'hoant pa da hoûd penoz ma komañset da c'hoa'i akordeoñ. Ur breur diñ, gav din, na bet un tamm akordeoñ bihen, n'ounn ket diga piw 'ha, ka'et anehoñ en un tu bennaket na oa ket re gér ma'hat, ha na digasset anehoñ gantoñ d'ar gêr, ha oa komañset da sonañ un tamm, med eñ na ket bet kontinu't. Ur breur all, ba neu'n yaouankoc'h, Pierre, eñ oa eizh la koshoc'h evidoun, ha heñ oa komañset da c'hoa'i neu'n med eñ na disket buan, set' oa krog d'hond d'o'r an eureujou. D'ar mare-se oa ket, pegur me oa barzh Kergloff kwa, o gan ba Kergloff, ha dre ene oa ket biniou na bombard d'ar mare-se. A-biou oa ur c'horn all ha' vije treujou-kaol, med dre zu-mañ oa ket. Un' all oa c'hoazh hag a c'hoarie an akordeoñ, med eñ oa pell-mat deus zu-mañ, eñ oa ba'r c'host-all d'ar barres. Setu ma breur oa krog da sonañ, beñ a-wechou oa krog d'en-om zibrouilh pé vije goull d'ond d'o'r an eureujou, hag an dra-hè na soveteet aha'mp, pegur ma mamm oa chom intames, ha oamp chomet pemp gati. Set' d'ar mare-se vise ket goneet kalz arc'hant diwar ar maes, set' pé oa krog da neu’n d'hond da sonañ, neuse vise pêet mad ar sonerien, ha 'h ae d'o'r an eureujou un tamm partoud : Poullaouen, da veked Uhelgoat amañ memes, deus Kergloff, Kareis, toud an dro dre ene. Set' me oa yowank d'ar mare-se, pé gallen tap krog ba'n akordeoñ, me ree kwa, med vien ket lesket da douch dehañ re kad owen mije torret anehañ. Med goude na bet un' neve ha oa lesk an heñi kozh neñ ; ha neuhè mije droad da son. Ar mo-se oan bet komañset, benn ma deg vloa bennaket, benn neu'n a sonen tammou, ha benn oan erru, da bemzeg la gav din, oa komañs an dud da houll aha'on d'ond d'o'r eureujou. Da bemzeg la oan bet 'h o'r muoc'h, keñtañ barzh Koloreg, med d'ar mare-se me c'hoarïe a-peu-prè kwa hañ. Med ga an diatonik oan c'hoa'i d’ar mare-se, ha ga an diatonik n'eus ket moien da son toniou tre 'vel vé c'hoant d'o'r, pegur n'eus ket toud ar gamm war an diatonik kwa, med memestra ma delc'het da son ga hezh ken oan aet d'o'r ma goñje. Ha pé oan aet d'ar rujumant ma ka'et ur c'hamarad just a-walc'h hag a sone bañjo, ha pé gleven hezh é son, me ziskenne da silou anehoñ. Un devezh oan hardisheet ha ma laret dehañ :

- Me c'hoari un tamm mem 'e, ga'n tamm akordeoñ bihen kwa, set' me n'ouon ket ar musik, a laran dehoñ, set' n'on ket 'vid c'hoa'i assames ganit kwa.

Ha na laret din :

- Ma keres heus ken méd dond da gaoud aha'on bemnos, ha me zisko ahan't da lenn ar musik.

Me gaven ket gwelloc'h kwa, ha set' teuen bemnos neu'n da gaoud anehañ, ha reemp, oh ya, matrehe un eur bemde a-peu-prè da zisken lenn ar musik. Med benn oan bet un heurtad, me oa krog d'en-om zibrouilh kwa. Ha set' deut da joñj diñ : Ha ma chañjefen m'akordeoñ ? Pegur ga hemañ-all oan ket gouest da c'hoa'i en-or lenn ar musik. Set' oan deut da Baris ! Neuhè oan barzh Toul ba'r rujumant, ha oan deut deus Toul da Baris en permissïon, ha ma preñet un akordeoñ barzh Paris, ha kass anehoñ neu'n d'ar rujumant. Med me gave berr ma amzer neuhè é c'hoa'i akordeoñ kwa, ha benn oa echu ma goñje me, benn-neu'n c'hoarien a-peu-prè, ha pé oan deut da'r gêr neu'n, d'ar mare-se vise ket gwraet dañsou brezhoneg kalz kin, oan bet ma'hat... (of, goude meus bet balo pad matrèhe tregont la bennaket goude) ha brem' ma'hat, brem' 'h a mad an traou 'darre kwa. Set' ar mo-se ma bet disket c'hoa'i akordeoñ, hag ar mo-se meus hadkomañset hardi dond bep ar mare assames gate da son, be 'ma : Lucien Lozac’h, Emile Foll, Tabastian Guern, ga François Corr amañ, set' memes wechou ga Le Docteur vé gwraet deus ontoñ deus Skrigneg ahè, hag Yvette... Set' pé zigoueemp assames vê plijadur, set' mé c'hoant d'ond kwa.

Mersi bras da ma ma mamm ha da Sylvain Botrel 'vid o zamm chikour war-dro an trañskripsïon

Un tamm despunad gerioù ba'r vro

2008-10-04T00:27:00.007+01:00

KWEK, KWAKA : [kwek], [kwa:ka] : Naze, foutu(e). (Plouïe, Uhelgoat + cf. J.Y.PLOURIN p.217 à Wekañ in « Initiation au Breton Familier et Argotique ») + KWEKA : Baiser (vulg.). (Plouïe)
- Ar radio zo kwek : La radio est naze. (Plouïe)
- Tapet n-eus he wek / he lod : Elle est foutue. (Uhelgoat)
- Kweket 'n-eus ‘nehi : Il l’a baisée. (Plouïe)
- Kwaket é ar post : Le poste est foutu. (Uhelgoat)

BRILABRAILH(ET) (cf. ? fr. Brinquebaler) : En vrac, en désordre (et fig.). (Plouïe, Uhelgoat)
- E stal zo brilabrailh : Son magasin est en désordre. (Plouïe)
- Un dén brilabrailhet : Un homme désordonné dans sa tête, ses mœurs. (Uhelgoat)

FLUSKET : [fflyskəd-t] : Fauché(e), sur la paille. (Plouie, Uhelgoad)
- Flusket (é)-heñw : Il est fauché (comme les blés), il a tout perdu. (Plouïe)
- Flusket 'm-eus ‘nehoñ : J’ai tout gagné (et l’autre n’a plus rien). (Uhelgoat)
(Ce mot était utilisé quand on jouait aux cartes, aux billes ..., on pariait, on perdait, et à la fin on se retrouvait sans le sou.)

ROULL TOUBOULLIG : [rul‘tubu:lig/k] Roulé-boulé. (Plouïe)
- Demp da c'hoa'i roull touboullig ! : Allons jouer au roulé-boulé !
(Se pratique sur un terrain en pente, croiser les pieds et se laisser rouler)

MEIER : [‘mεj:εr] : (cf. : Mewr). Vif, -ve, alerte, dégourdi(e), leste, agile. (Plouie, Uhelgoad)
- Pegen meier é deu’t ‘bowe 'n-eus laket e votoù-lèr ! : Qu’est-ce qu’il est devenu dégourdi depuis qu’il a mis ses chaussures. (Plouïe)
- Me oa meier ‘kehid oan yowank, pa vijen oc'h ober ba'r prajeier : J’étais leste dans ma jeunesse, quand j’étais en train de faire toute sorte de choses dans les prés. (Uhelgoat)

DIHOLIED : [di‘ho:ljəd] : Jeune branleur, pisseux (jusqu’à 12 - 13 ans), teigne, sale garnement, mal(e) élevé(e), qui ne fait que des conneries. (Plouïe, Uhelgoat)
- Pa 'm-ije freget ma zilhad, ma mamm lare diñ oan un diholied. : Quand je déchirais mes habits, ma mère me disait que j’étais un sale garnement. (Plouïe)

SKLOUM-LAGADENN : [skl’um‘laga:dən] : Nœud coulissant. (Plouïe + cf. F.Vallée)
- Pa vije stardet mat ‘r c'harrad foenn vije gwrêt ur skloum-lagadenn war beg ar vranell : Quand la charretée de foin était bien serrée, on faisait un nœud coulissant sur le bout du taquet. (Plouïe)

PENNKATOR(Z) : Qqn de bien dans sa tête, volage, folichon(ne), mais qui mélange tout (Plouïe)
- Houmañ zo pennkator : Celle-ci mélange tout.

PENN POTHOUARN : Qqn qui a une grosse tête. (Plouïe)

CHOP’-STRAKAL : [∫om‘∫tra:kəl] : Apéritif. (Plounevez du Faou)

HENT KOZH : Voie romaine. (Plouïe) HENT PRAS KOZH : idem. (Uhelgoat)
- ‘Vid mond d’ar marc'had ba Uhelgoat vije ranket kemer an hent-treus ‘vid mond ‘tre'eg Kenec’h Yaouank evid digoue'o war an hent kozh (‘vije gwrêt deus heñzh en brezhoneg, hag en galleg vije gwrêt « la voie romaine » deus outoñ) : Pour aller au marcher au Huelgoat, on devait prendre le chemin de traverse pour aller jusqu’à Quenec’h Yaouank, pour arriver sur la voie romaine.

HADVORSET : Remarié(e). (bro-Leon, cf. fr. Divorcer)
- O ! Hou'zh é hadvorset ! : Oh ! Celle-ci est remariée !

PROPARIEÑ : [pro‘parjẽ:] : Bon à rien. (Bet klevet ba Loguivy, cf. fr « propre à rien »)

SAC'HAD BUHE : Matrice. (Plouïe)

ALAKOL : En concubinage. (cf. fr. “à la colle”, bro-Leon)
- An daou-se zo alakol. Ces deux-là sont concubins.

TREUSIAD : [trø:∫əd] m. : Ajouter : Moment, instant / Part / Petit peu de. (Plouie, Uhelgoad)
- Un treuched hir pe un treuched berr : Un long moment ou un cour instant.
- ‘Pad un treuched oa bet oc'h o'r skol dèmp : Il nous a fait école pendant un moment.
- Un treuched-labour 'm-amp gwrêt : Nous avons fait une (bonne) part de travail.
- Un treuched-bale / fagod / troc'h foenn ... : Un petit peu de marche / de fagots / de coupe de foin ... .

HANOCHENN : Aussi : Gourdin (utilisé pour les humains et les chevaux). (Implijet stank ba Plouie, Uhelgoad)
- Damaïg ‘h in ga’n hanochenn war e lerc'h : Tout à l’heure je vais lui foutre un coup, il va prendre.
- Damaïg ‘h ay an hanochenn war da benn / da gein : Tout à l’heure tu vas te prendre un coup de gourdin sur la tête / sur le dos.
- Me 'm-a gwelet heñzh é haloupad, î vamm ga’d un hanochenn war î lerc'h, mar'hat 'n-a gwrêt un dra fall mannaket. Je l’avais vu en train de galoper, sa mère à ses trousses, sûrement avait-il fait quelque chose de mal.
- Tap' an hanochenn d’hond war e lerc'h ‘ta : Prends le gourdin pour venir le corriger.

DÏODET : Aussi : Attiré par qqn (amoureux), épris ; tomber amoureux
- Dïodet é gati : Il est attiré par elle.

HAG E-SE : Aussi : De toute façon, et puis quoi !?... (Plouïe)
- Pa gôjeemp an eil ga’ egile vije red dèmp kôjèl brezhoneg pugur na ouiemp ket galleg hag e-se ... : Quand nous parlions ensembles, nous devions parler breton puisque de toute façon nous ne connaissions pas le français ... .

LOC'H : Aussi : Ancien bras de mer devenu lac. (bro-Leon)

AVOULTRIÑ : Aussi : Commettre un adultère. (bro-Leon)

DISKUILH(AÑ) : [disky:λ] : Aussi : Ramasser (synonyme de dastum). (Saint Urbain)
Diskuilh patates ba’r park = despugn patates ba’r park.

YOD ARZILET : [ɟu‘darzi:lət/d] : Aussi : Bouillie d’avoine. (Plouie)

POULL STRAP : Aussi : Retenue d’eau sale où boivent les (vaches...) des fois.

GWIELENN : Aussi : Homme très souple (et par ext. : un athlète souple). (Plouïe) (cf. Gwialenn)
- O sell ‘ta, pe-seurt gwielenn é an dén-se, heñzh a bleg med na dorr ket : Ho, regarde cette homme souple, il plie mais ne casse pas.

SKALF : 1° Aussi : Intersection de deux branches sur un arbre. (Plouïe)
- Êt (é)-heñw da beked skalf ar wênn : Il a grimpé jusqu’à l’intersection des deux branches de l’arbre.
2° Aussi : Entrejambes (synonyme de "gaol"). (Plouïe)
- Êt é ba'n hî skalf : Il l’a baisée.

PATOUILHAD : [pa‘tuλəd] : Aussi : Patauger, flapoter (et donc par ext. : se salir (avec), se dégueulasser (avec)). (Plouïe + J.Y.Plourin Patouilhad p.152 in «Initiation au Breton Familier et Argotique »)
- Patouilhad a ra ga’n dour ha ga’r pri : Il patauge dans l’eau et la boue.

SKLOKA(L), SKLOCHA(L) : Ajouter : Avoir toujours un pied de travers et s’en plaindre constamment, (et par ext. : avoir des problèmes de santé), envie de couver (poules). (Plouie, Uhelgoat)
- Sklok’ a ra : Il a des problèmes de santé quasi-perpétuels.
- 'N-ur skloka ‘h a an dud pell : Toujours malade, jamais mourir.
- Ar yar, houm’ zo sklochet : La poule a envie de couver.

MOUDENN : 1° [mu:dən] : Aussi : Sexe féminin (hum.). (Plouïe)
- Lak an dorn dehi war he moudenn : Fout lui la main à l'entrejambe
2° [mu:dən‘t‘uw:əx] : Moudenn-towarc'h : Aussi : Rectangle de tourbe. (À préciser pour éviter la confusion avec 1°). (Plouïe, Uhelgoat)
- Êt é da denn moudig da Brennilis : Il est parti arracher de la tourbe à Brennilis.

KEUNEUDENN (f.) : Aussi : Quenouille (Plouïe, Uhelgoat), (et fig.) fille frivole, commère, vicieuse. (Uhelgoat)
- Hou'zh zo ur geuneudenn : Celle-ci est une vicieuse (Uhelgoat).

KASTRENN : Aussi : Pénis. (Plouïe)

KASTRENNAD : Aussi : Coup de queue (de pénis ...). (Plouïe)
- Ro ur gastrennad [ga‘strε:nεd] dehi ! : Fout lui un coup de queue !.

INKAN(AD) et INKARN : [(h)iŋka:(r)n] inkarn hag inkan konfontet alïez a-walh : Aussi : ("inkan" normalamant Piocher (marcher mal, un défaut de marche pour un cheval ou une jument, les sabots tournés vers l’intérieur) / ("inkarn" normalamant Étirer la laine pour qu’elle soit prête à être effilée par la suite (carder). (Plouïe)
- Inka(r)n a ra ar jô en-ur vale : Le cheval va l'amble.
- Inkarnet ‘vije ar gwlan ga’r merc'hed : C'étaient les femmes qui cardaient.
- Bale fall, hinka(r)n’ a ra : Il marche mal, il pioche.

LASS : Aussi : Collet. (Plouïe)
- Brem’ ‘h amp da lak ar lass ba'r garifoul-lapin : Maintenant on va mettre le collet dans le passage à lapin.

DISKLIPAÑ : Aussi : Expliquer (par ext.) / parler. (Plouie)
- Ah ! n’é ket gouest da zisklipañ an dra-he !... : Ah ! il n’est pas capable d’expliquer cette chose-là !.... .
- Disklip’ mad a ra = kôjèl a ra distag

BIGNES : m. -enn -ou : Aussi : Galette. (bro-Leon)

Â : Aussi : Câlin (pour les petits enfants). (Plouïe) ÂIG : Petit câlin (plus chaleureux). (Plouïe)
- Ro un â dehoñ. : Fait lui un câlin.
- Ro un âig dehoñ ‘ta : Fait lui donc un petit calin.

TALFASTED, TALAFASSAÑ : [ta‘lfa:stεd], [ta‘lafa:sə] : Aussi : Bâcler (cf. talfasa). (Plouïe, Uhelgoat)
- N’eus ke’ gwrêt ‘méd talfasted e labour : Il n’a fait que bâcler son travail. (Plouïe)
- ‘Blame ‘betra 'h-eus lâret d’un talafasser d’ond d’o'r da labour dit ?! : Mais pourquoi as-tu demandé à ce bricoleur du dimanche de venir faire ton travail ?!. (Uhelgoat)

YEDAL : [jé:dəl] : Aussi 1° : Surveiller, être à l’affût. (Plouïe) (+ cf Gedal)
- Yédal ar yér da ‘hont da zo’iñ : Surveiller les poules pour savoir où elles vont aller pondre
Aussi 2° : Écouter et tout savoir à propos des gens sans être vu ni entendu, et faire semblant de ne rien savoir. (Plouïe)
- Hem’ fell dehoñ gou'd toud heb lâr nintra, hem’ zo o yédal an dud. Celui-ci, il lui faut tout savoir sans rien dire, il écoute les gens sans que l’on sache qu’il le fait.

KENT-SE : [ke’sə] : Aussi : Aussi bien. (Poullaouen)
- Kent-se lahet ma vijen bet, 'm-ichen ket bet gouiet : Aussi bien je me serais tué que je ne l’aurais pas su.

DREIN-AVALOÙ : 1° Porte greffe 2° Pommier sauvage

DREIN-PÉR : 1° Porte greffe 2° Poirier sauvage

PENN-KLOK(ES) : [pɛn'klòk] (fig.) Tête de pioche, individu obtus, têtu (Uhelgoat, Plouïe, Berrien)

KAMPI(LH)ARD : [kãm'piλard] Lascar, coquin, individu louche... (Uhelgoat, Plouïe, Berrien)
Ba bourk Uhelgoat 'm-eump gwelet ur vandennad kampilharded, Au bourg d'Huelgoat, nous avons vu une bande de lascars.

PALAS(TR) : ['pa:las] Fat, crâneur / + (autrefois) une pattée chaude (du son) mise dans un linge que l'on appliquait sur le torse de qqn qui avait une toux. (Uhelgoat, Plouïe, Berrien)
Pebezh palas' é an dén-se ! Qu'est-ce qu'il est fat cet homme-là !
Soñj 'm-eus pé oamp é labourad ur wech mannaket, é tespugn patates, oa deut un dén da sell deus outom, e zoworn ba'n î hodelloù, héb lared komz e-béd, hag un' deus outom a houlle : "oh o'r petra 'ma ar plalas'-mañ ahe ?! Je me rappelle que nous étions en train de travailler, à ramasser les patates, quand un homme vint nous regarder, les mains dans les poches, sans décrocher un mot, et un de nous de demander : "Mais qu'est-ce qu'il fout là celui-là ?!"
Pa vijen é peukad, ma mamm lake ur palas' war ma feultrin ! Quand je toussais, ma mère m'appliquait du "palas'" sur le torse.

TRA-LACH / TRE-LACH : [tra'laʃ] [tre'laʃ] Incertitude (et "temps" incertain et changeant) (Uhelgoat, Plouïe, Berrien)
Fenos zo bet un tra-lach amzer Aujourd'hui il y a eu un temps incertain
Tra-lach zo etrese Ils ne sont pas en meilleurs termes.

-----------------------------------------------------------

Koat skôet ba toulloù : Du bois gaspillé

Glô da stagañ ar boultrenn : [glo də sta:g' ar bul:trə'n] petite pluie fine qui ne sert à rien pour la végétation, elle n'hydrate pas le sol.

Foetañ arc'hant ?? Ya, an dud 'blij dehe bremañ foetañ arc'hant partoud, 'vid preñañ forzh petra, 'vid prenañ traoù n'eus ket emm deus oute.
['fwe:ta a'hãnt ?? ja ãn dyd ə bliʒ dɛ brɛ'm' fwe:ta a'hãnt par:tut, vi prēnə fɔ:rs pe:tª, vi prēnə 'trɔw nøs ked e'm døzu:te] : Gaspiller de l'argent ?? Oui, Actuellement il plait aux gens de gaspiller de l'argent à tout vent, pour acheter n'importe quoi, des choses dont on n'a pas besoin.

Sell 'ta petra 'neugn gwrêt ga'r mogerioù !! freget é an ti bremañ !
[sɛ:l 'tª pe:tǝ nœŋ grɛt gar moge:rju !! frɛ:g'ɛd e ãn 'ti brɛ'ṃ !] : Regarde ce qu'ils ont fait des murs !! maintenant la maison est défigurée !

Digoueet (é) ar yeot war an hent : L'herbe déborde sur la route

Avel zo da zistroñsañ an delioù, damaig vo glô : Il y a du vent à faire pencher les feuilles (des arbres) d'une certaine façon, tout à l'heure il va pleuvoir

Ar medissin : daou lamp ba'n ti > daou lamp 'mês : Le médecin, aussitôt entré, aussitôt sorti

Spilhoù mamm-gozh : Pélagornium (petite fleur rouge/rose que l'on trouve partout en Bretagne)

Gwrêt 'm-eus an dra-he dre bréss : J'ai fait ça vite-vite

An heñi 'n-ije skôet e falz ba'n êr a welefe un' o tond ba'n traoñ /
Ma vije chetet ur vi dreist an ti, ba'n tu all, sur vefe ka'et tri : plusk, gwenn, melen : trad. non littérale de tournures pour dire en gros : Ça paraît évident / C'est sûr...

Ur sac'h na vije ket ês war da gein, ur sac'h ludu-gris vije laket war da gein pé vije fall an amzer, pé vije glô kwa... : Un sac inconfortable sur le dos, on te mettait un sac gris-cendre sur le dos lorsque le temps était mauvais, quand il pleuvait quoi...

Ha pa vije red d'ond ba'r gêr 'darre vije prest an nos da zon' dress, vijes ba'n teñval dija 'walh 'benn errued ba'r gêr : Et lorsqu'il fallait rentrer de nouveau à la maison, la nuit était juste sur le point de tomber, et tu te trouvais dans l'obscurité pour ainsi dire, avant d'arriver chez toi.

Gwinojennoù, ya. 'Vi' mon' d'ar skoul alemañ 'ranken mon' ga'r winojenn penn dre benn tre da beked ar bourk. Ha da zon' d'ar gêr oa memes tra kwa : Des sentiers, oui. Pour aller à l'école d'ici je devais suivre le sentier de bout en bout jusqu'au bourg. Et la même chose pour rentrer à la maison

Be' oa hiniennoù deus oute a ouie brezhoneg. Bet oa bet un' deus oute a oa deus Brennilis, oa bet oc'h o'r skol dèmp, 'pad un treuchëd oa bet oc'h o'r skol, ha heñzh oa bet skolêr goude m'é bet e vreved 'barzh Uhelgoat ahe. Hemañ ouie brezhoneg koulz ha dèmp pugur oa deus Brennilis : Il y avait certains d'entre eux (instituteurs) qui connaissaient le breton. Il y en a eu un d'entre eux qui était de Brenniliz, qui nous a fait école, pendant un moment il a fait école, et il était devenu instituteur après avoir obtenu son brevet au Huelgoat. Il connaissait le breton autant que nous puisqu'il était de Brenniliz

Deus da domm' amañ ba'r c'hoñgn ma 'p-eus riw : Viens donc te réchauffer au coin du feu si tu as froid.

‘M-eus ke’ gwrêt an dra-he e-peus-kàer (gw. ? Espress-kàer) : Je ne l’ai pas fait exprès, je ne l’ai pas voulu (ne s’emploie qu’au négatif). (Plouie).

Be’ ‘zo tud gouest d’o’r ur sac'had ga’ nebeud a dra, me’ me n’on ke’ ‘vi’ kôjèl ‘mo’-se diwar nitra : Il y a des gens capables de faire des montagnes de pas grand-chose, mais moi je ne peux pas parler comme ça à partir de rien. (Plouie).

Ober ur sac'had gant : Faire une montagne de

Ledann é plass ar loa d'hañw : Il raconte beaucoup de chose sans savoir ce qu’il dit / Il mange beaucoup (Plouie)

Pa vêr (é) kass teilh d’ar park, nompass riñs' ar c'harr ‘kichenn an toull-karr, kas ‘n’hañw d’ar penn pellañ / Arabad hadañ ‘kichenn an ant ! (de la part des vicaires 1920 –1930) : tournure fig. pour dire : L’acte sexuel n’est que pour la procréation, ne pas éjaculer à côté ! (Plouie)

Be' 'ma (é) harlinkad he c'herc'henn : Il est en train de la taquiner (Plouie).

Hemañ zo rosset ga'r vezh (<"rostet" probablement) : Il est mort de honte (Plouie)

Ken a’h a an amzer ‘bioù : Au fil du temps (Plouie)

Kresk a ra ‘vel ar lann war ar lein : Se dit ironiquement d’un tas de bois qui s’amoncelle vite (Plouie).

Komañs é ar bern koat = brassêt é ar bern koat : Le tas de bois grandis

(É) Tespugn mein ’ma ’vi’ cheta ’n'hè war-lerc'h : tournure pour dire : Cet enfant est trop sage pour que cela dure (Plouie)

Pig pe vran / a gan : Tout se sait (Plouie).

Ober e gazh gwléb : Esquiver hypocritement, filer en douce par humiliation ou vexation

Sa’et é ar pebr d'hañw ba'n î vhri : La moutarde lui monte au nez, il s’énerve (Plouie).

Gwennek ha gwenneg ‘h a e voutik da nintra : Sa boutique est en faillite (Plouie)

Gourlañchennoù (prononciation gourleñioù) : Gosier
Ahe ‘h a traoù ba'r gourleñioù ! : Ça y va avec l’alcool (marque d’exaspération) (Plouie).

Ma lall : Mon choux (terme affectueux aussi employé à Plouie, et pas que dans le Léon).

Torrioù-rè'r ! : Des casses-pieds ! (Uhelgoat)

fig. Na lost na rè'r : fig. Sans queue ni tête (Uhelgoat)

Russ fall : mauvais caractère (Plouïe)

Ba Sant-Riwall / N'eus 'med lêrien ha tud fall (Uhelgoat)

Gînoù ledann : (une) grande gueule (> qqn qui raconte beaucoup de choses sans savoir de quoi il parle. cf. Ledann é plass ar loa dehoñ (2°> qqn qui mange beaucoup)

Digoueet é war'hanon* ba'r marc'had, (< *[var'hã:w]) : Je l'ai rencontré au marché (et j'ai été surpris(e)) ("il est arrivé sur moi" dans le français du coin (Plouïe))

Digoueet é genin ba Uhelgoat : Je l'ai rencontré au Huelgoat

--------------------------------------------------

"Sed ahe ur farsadenn bet kle'et ba Skrigneg gand ma zad diga 'n ta'-kozh pell zo. Houmañ 'n-eus ar mod da ve' normal a-walc'h e penn keñtañ, med daou sinifiañs zo dehi, hag an eil an-heñi a gont amañ :

Braw vo ar patates ar bla-mañ, temz' mad a rez
sinifiañs sklàer 'vel lagad an nàer : Les patates seront belles cette année, tu amendes bien

Sinifiañs gwirion : Temz' mad a rez = Tu mets beaucoup de beurre sur ton pain

Amañ é ablame ma leda ar paotr ur pezh amann war e damm bara, un tamm re deuz ar his a wechall , surtoud pé vé gouiet la oa paour a-walc'h an dud ba'r vro n'eus ket ken pell zo oa. Ha daw goûd i'e lar an dud 'h ae war vaes er maes gwechall, war 'r bern teil pe 'n un tu mannaket all, ha ga'n dra-he vije gwraet temz, just a-walc'h, 'vid aessaad ar legumajoù ("patates" amañ) d'ond 'maes an douar, temzañ 'nehe neu'n.

Hag añse, neuhe pa zeb' anehoñ ur bern, pikol pezh amann ledet war e damm bara, dehoñ da ve' lardet mad goude ha c'hoant kac'had bras gantoñ sur a-walc'h gant toud ar boed a'h ay ba'n e hourleñienn, war-se an heñi-é neu'n é bet lâret an dra-he dehoñ 'vid farsal un tamm...

----------------------------------------------------------

Un Dastumad Gerioù Deus Leskon

2008-10-04T00:24:00.006+01:00

Gerioù bet digant Dédé, mestr ar malamok Roxy

Takar [ta'kar] : Tacaud
Krank ['krɛ̃k] : Crabe > kreñk (forme de Leskon)
Sac'h ['zax] : Chalut
Taol marteñ ['tɔl mar'tɛ̃] : Bon coup de chalut
Kazh rouss [kaːz 'rus] : Roussette
Sklap-e-lost (Leskon) [s'klăp i lɔst] / Toullourou (Gelveneg) [tulu'ru] : Galathée
Fard [fărt] : Câble métallique
Kranked-sabl ['krɛ̃kǝt sabl] > kreñked-sabl (forme de Leskon) / Grili-sabl : Langoustines
Leizenned [ljezeːnɛt] : Soles > liezenned (forme de Leskon)
Silioù [si'ljuw] : Congres
Legestr [leːgɛstr] : Homard
Fri-gwin [fri gɥin] : Mostelle
Boultouss [bu'ltus] : Lotte
Ki [ki] : Émissole
Lioneg [ljõ'nǝg] : Lieu (poisson)
Pich-bouloñjer ['piʃ bulõːʒaʳ] : Loche
Soner [zõːnaʳ] : Requin taupe
Rae [rɛ] : Raie
Morskoul [mɔr'skul] : Fou de Bassan
Kord da lay [kɔrt a laj] : Corde (du haut / de dos) (chalut)
Laskenn revr [la'skɛn raːr] : Corde de cul < ?nask en revr?
Alfe [alfǝ] : Clef crocodile (alfe = alc'hwe(z))
Pänojoù [panoːʒu] : Panneaux de chalut
Geñdinoioù : Guindineaux
Post-moteur [pɔst mo'taʳ] : Poste moteur
Post en draoñ [pɔst ɛn drãw] : Poste arrière
Post war-raog [pɔst va'rog] : Poste avant (le magasin)
Kal [kaːl] : Glacière > Ar c'hal
Pasrell m. [pa'srɛl] : Timonerie (cabine)
Ferm [fɛrm] : Potence de pêche
Malanok (Gelveneg) [mala'nɔk] / Chaluter (Leskon) [ʃaly'taʳ] : Chalutier
Rouejoù [rweːʒu] : Filets
Mestr ['mɛstr] : Patron
Draeneg [drɛːneg] : Bar (poisson)
Taol maes [tɔl 'mɛz] : Filer
Taol perch [tɔl 'pɛrʃ] : Matériel mêlé
Dalah [da'lah] adj. : Quand le chalut est accroché au fond
Penn ['pɛn] : Cap
Penn kornôg ['pɛn kɔːrnɔk] : Cap à l'ouest
Penn e nord ['pɛn i nœrt] : Cap au nord
Penn e su ['pɛn i sy] : Cap au sud
Mond d'ar mor : Aller en mer
?Penn a(r) (h)ê? ['pɛn a ɛ] : bout à quai
Sk(l)oum [skum] : nœud
Mond d'an aot : Aller (à la grève / à la pâture) / Mettre à sec
Teil ['tejl] : Goémon
Treujoù ['trøːʒu] : Fouets de goémon
Lidik [liːdik] : Vase
Sab(l)enn [zaːbɛn] : Sable
Tarzh ['tars] : Vague(s)
Oulagenn [ula:gɛn] : Houle
Trous ar mo(u)r ['truz ar muːr] : Ressac
Mesk(l)enn [mɛːskɛn] : Moule
Meiloù ru ['mɛjlu ry] : Rouget barbet
Brili : Maquereaux
Grili : Langoustes
Kregin [krɛːgɛn] : Coquillages morts
Rog' ar sac'h : Déchirer le chalut
Tress' ar sac'h : Ramender le chalut
'Trap' pesked ['trăp pɛːskɛt] / Pesketa [pɛskɛːtǝ] : Pêcher
Tevenn [teːvǝn] : Dune
Siler doùr [zilar duːr] (tournure) : Mauvais pêcheur
Ar mor zo da lay [dalaj] : la mer est haute
Ar mar : La marée
Èlierennoù [ɛljerɛːnu] : Ailières
Bikoù : Petits merluchons sans taille (de la taille d'un crayon bic)
Koñpass : Compas / Boussole
Amañ zo leun a bissikultur : Ici il y a pleins de petits poissons
Merlus : Merlu(chon)
Mo(u)rglaou [mur glow] : Méduses
Gleur [glœr] : Dépôts filandreux en fond de mer / Petits poissons (saletés)

Pedenn evit an armée (testenn gozh bet diskoachet)

2008-10-04T00:15:00.007+01:00

Daw din lâred na oa ket propr-propr ar feuilhenn bet diskoachet, ha sterd da lenn gwech a-ve, añse hallefe bé chomet vioù-koukoug diganen.

Petramed n'ouzon na pedavare, na piw 'na bet skrivet an tamm pedenn-mañ...

Pedenn evit an armée

Autrou souveren c'houi galvet Doué an armeou difennit ar Frans ar brezel a c'hourdrouz hé feiz hag é frankiz savit autrou doué a skubit pell diouzimp an énébourien a stourm ouz merc'h hena hoc'h iliz ; touet hô deuz é holl touet hô deuz é diskar hag éné leac'h laquat an herezi ar falz kredenn ; né bermettéfoc'h quet autrou souveren he zeufent abenn euz ho inemeziou milliguet, song ho pezo euz ar bobl ra pehini hô heuz roét; Santes Genovefa, santes Clodia, S' ?Loua..? hag hô euz quen aliez savetéet dréz vurzudou grit eur sell drugarezas var armeou ar Frans ni ho ped evit hor soudardet evit quement hini a garomp hag a ia ha volontez vad d'ar vrezel; hor priegou ingt hon tadou, hor breudeur, hor bugale, hor c'herent, hon mignouned; difenn a reont ar vro hon tiez, hon illizou; hor c'huiteat ô deus (autrou doue evit) ober ô dever: hon laquaât a reomp étre douarn hô providans grit ma ne veimp ket euz a re ha varvo é tan ar brezel, autrou Doue ho polontez beza gret ha nan on hini; hogen pliget ganeoc'h silaou hor pedennou pa vezo ar maro ho para a suc'h ha ré a vellan déoc'h diouallit hi mirit, conservet hi d'hor c'harantez a leun a anaoudegez vad ganto, hag evito ni ho trugarekaiout; Kana a reomp an hymne a drugarez hag a veuleudi hé non illizou a renevezi a reomp ho bromesa da veza fidel d'ho servicha.

Oh' pedit a reomp autrou souveren evit hor soudardet gouliet soulagi ho foaniou rentit dezo ar iec'h hag ar vuez roit dezo ar resegnation grit ma tesquim hé n'or zougen ho blessou henoruz charei ar gouliou euz ho c'hroaz.

Oh' pedit a reomp autrou souveren evit hor soudardet prizounnerien n'é abandonnit quet hanezo her vro estra jou douzaït hô glac'har da veza pell diouz ho mamm bro skoazellit an divroidit gez ha roït d'ezo an espérans da velout adarre ho bro, ho familliou hag ho mignouned ekreiz ho anken ra vezo ho groaz ho brasa hag ho dousa consolation.

Oh' pedit a reomp autrou souveren evit hor soudardet dare da vervel pellaït diouz ho c'haloun an anken hag an disesper grit m'o devezo song euz ho badiziant euz no fask kenta a roit d'ezo pardoun éno heur diveza; kemerit ô va doué ar c'holl euz ho buez evit ar paiement deus ho fec'hegou hag euz anrét resevithi heno paradoz. Oh' pedit a reomp autrou souveren evit hor soudardet maro ho ped song euz ho c'hombajou euz ho boaniou euz ho bolontez vad souffrëet ho deuz, maro ingt evit difenn hor mamm bro catholiq; ankounac'heït ô va Doué hô fec'hegou hag hon holl fec'hegou ho deuz diskaret varnomp ni ho goaligner a roït d'ezo ractal digemer he rouantelez ar peoc'h hag an evurusted.

Ô Marie patrounez ar Frans sikour ar gristenien dreizoc'h ennomp offromp da Jesus hor mab ar pedennou ar re humblpla pliget ganeoc'h astenn hô toarn gallouduz evit diouall hor soudardet ho pézet song euz ha re a garomp silvidiguez ar re infirm ha ré glanv ha dinerz roït pareans d'hor soudardet blesset, consolatourez an dud affliget consolit hi heno prizounn ha var hô zremenvan refug ar pec'herien digorit d'ar re a zo maro dor an env ha pedit evit hor familliou glac'haret. Sant Martin skouer ar soudardet kenta patroun Frans pedit Doué da skuill hé venediksion he vennoziou var hon armeou hag obteni d'eomp ar peoc'h, evelse bez gret, Ô Marie konsevet hep pec'het pedit evidoump ni ha oullen sikour de ganeoc'h.

(Re ledan é an tamm paper 'vid mond toud ba ma skanner, dram a-se é troc'het un tamm bi'n ar gîrioù ba'r c'hostïoù)

Fin an emgann ba Kraozon (1944) / La fin de la bataille à Crozon (1944)

2008-10-04T00:06:00.018+01:00

Trañskripsïon bet divanket d'ar 15 a vis-here 2011

Sed amañ un istor bet kontet din gant Pierre-Marie Guillou ba Plouïe, aet é d'an anaon dibowe, Doue d'e bardono.

Voici une histoire que m'a raconté Pierre-Marie Guillou à Plouyé, il est malheureusement décédé depuis, paix à son âme.

Fin an emgann ba Kraozon (1944)

D'an driwec'h a vis-gwengolo oa krog an emgann diveo ba gourenes Kraozon, soñj mad meus papred, oa kroget deus an abard'he d'an nos, ha pechiou-kanol an amerikaned da denno war ar boched.* Ha oaint en tu-all, set' ar wech oa komañset ar re-he da denno, an dra-he ree un drous spontus, ne vije kleet nintra gantoñ, amañ vêmp ket gouest da gomz an eil d'egile, dalc'h a ree an traou da droiñ ha da skoiñ, ha da strakal deus partoud ! Set' lared a reen da ma soñj : pegehid a bado ar jeu-mañ c'hoazh ?! Ma'hat alemañ na 'h ênt ket kalz tud bew fenos, set' dalc'he an traou papred ha papred, ... benn ar fin, benn oa deut ar mintin oaint dihanet. Set' oa laret demp neuhe mond war-raog, war-zu linennou ar boched. Set' mond a remp trankil, doussig, owen mamp la vije bet chomet un' bennaket ba-dreñw ur c'hleuñ bennaket, pe ba un toull bennaket, da denno war-ha'mp. Set' deus tu Lañveog, meus soñj mad, oamp diskennet d'hond war-zug ar Poulmig, an dra-he oa a-bred deus ar mintin, digoueet oamp ba'r Poulmig, hag ene mamp tapet un nebeud boched, ha' oa di-drous gate. Sïoul oaint ha 'n-om rentet. Hag an amerikaned, pelloc'h, na dastumet un nebeud re all en ene. Set' neuhe oa ket kalz a dennou kin, mond a remp papred war-raog, pass re vuan, trankil papred, owen da ve surprenet gad un tenner bennaket, ku barzh un tu bennaket, lec'h vije ket gwelet kwa. A-benn ar fin oa deut da lared demp la oa echu : echu ar bresel bremañ, pegur ar jeneral Ramcke, un SS, boch, an heñi oa komander toud kêr-Brest oa deut da sin ar peuc'h, da « La Pointe Des Espagnols » gad ur jeneral amerikan, ene na sinet ar redissïon ba-kichenn an hent en ene, meus soñj mad. Set' neuhe oa echu ar bresel. Dond a ree Alamanted un tamm deus partoud, 'n-om rentañ reent. Ha di-drous oa pé oa sinet ar peuc'h, oa ket tennou kin.

-------------------- Hag amañ dindan an istor-mañ en galleg --------------------

-------------------- Et voici cette histoire en français --------------------

La fin de la bataille à Crozon (1944)

Le dix-huit septembre la dernière bataille commença dans la presqu'île de Crozon, je me rappelle bien, c'était en début de soirée, les américains tiraient des coups de canon sur les boches* qui se trouvaient de l'autre côté. Dès-lors qu'ils commencèrent à tirer, ça faisait un boucan d'enfer, on n'entendait plus rien, on ne pouvait même plus se parler, ça n'arrêtait pas de tournoyer, de frapper, et d'exploser de partout. À ce moment-là je pensais : combien de temps ça va encore durer ? Ce soir il n'y aura pas beaucoup de survivants, et ça continuait encore et encore... ils se sont arrêtés au petit matin. On nous disait donc d'avancer, en direction des lignes allemandes. On allait tranquillement, doucement, de peur que quelqu'un se soit caché derrière un talus, ou dans un trou quelconque prêt à nous tirer dessus. Du côté de Lanveoc, je me rappelle bien, nous sommes descendus en direction du Poulmic, c'était tôt dans la matinée. Arrivés au Poulmic nous y avons pris quelques allemands, ils étaient silencieux, calmes et se sont rendus, les américains, plus tard, en ont pris quelques autres. Il n'y avait plus beaucoup de tires. Nous continuions d'avancer, pas trop vite, tranquillement, de peur de se faire surprendre par un tireur embusqué. On est finalement venu nous dire que c'était terminé, la guerre était terminée, puisque le général Ramcke, un SS, boche, le commandant d'arme de la forteresse de Brest vint signer la paix à "La Pointe Des Espagnols" avec un général américain, ils y ont signé la reddition à proximité de la route, je me rappelle bien. Voilà donc la guerre finie. Des allemands venaient d'un peu partout, ils se rendaient, et la paix fut signée en silence, il n'y avait plus de tires.

----------------------------------------

---------------------------

----------------------------------------

*"Boche" ha "boch" mem mod en brezhoneg, ober a rae Pierre-Marie ga'r gir-mañ 'vid roiñ hano deus ar soudarded alaman pad an eil bresel-bed, mod all rae-heñw ga'r gir "alamant(ed)".

* Pierre-Marie employait le mot "Boch" en breton lorsqu'il parlait des soldats allemands de la seconde guerre mondiale, sinon il employait "an alamanted" (les allemands).

Boued naturel ha bevañ mad

2008-10-01T23:06:00.026+01:00

Boued naturel ha bevañ mad

Daoust hag é fouetañ arc'hant heñi é mond da breñañ boued bio ?

Da geñtañ-toud, moien zo d'en-im houlenn ablame betra zo bet rôet un hano ken bras-all d'ar boued naturel, kar naturel an-heñi é benn ar fin. Mehmod 'vel vije gwraet gwechall, pass ken kozh se... d'ur mare pé n-im soursïe an dud deuh an douar, mond a raent gantoñ ha pass a-eneb dehoñ dalc'hmad. Oain ket bet gañet c'hoazh, med bet meus bet hano deuh mamm-gozh bet é huchal ha chomet mantret-par war an dud é wel anehe roiñ bleud-kig d'ar saout, heï a rouspete hardi, ha lare "Se zo roiñ kaoc'h d'ar loñed !!!" Tou'n dud c'hoarzhe diwar hi c'houst, eit oa-hi maes ar jeu, koueet deus lost ar c'harr, passeïst, pe me oar-me petra toud c'hoazh. Ha padal ar wirione oa ganti 'vel-just : sotoni an-heñi é roiñ kig d'ar saout, yeot vé debret ordin gate ha mad pell zo. Med delc'h a rae ar gouarnamant da boueo war an dud benn lak anehe da goñsantiñ gantoñ, ur sort propagand-stad laket e-reñk ga'n endustrïou-bras benn lak an dud d'hond gante. Ha hègn d'ober kad owen la jomefent a-ziwar-lerc'h, hag o feurm d'hond da nintra benn nebeud. Aes a-walc'h lemen furnes an dud diwar o venn pé vé kistïon deuh liw an arc'hant, mesket-kàer gad an owen ba-dirag ar baourente kement hag an owen da ve laket da sod pe da heñi bet chomet war-lerc'h segal, 'vel vé laret...

Bremañ, a-damm da damm, daoust d'an endustrïou ha d'ar gouarnamant klask mouchañ dowlagad an dud, benn nebeud eint komañs da zigor anehe just a-walc'h, ha komañs da breñañ skïant deuh ar geier zo bet livet dehe ga tud ha' oa gleet dehe taol evezh war 'r pezh vise rôet dehe da zibriñ. Ha dond a rant da gompren lar n'eus kime kaojou toull é tond maes ginou-ledann ar bolitikerien war-fed an añvironamant, par o sellou war ar CO² milliget cherr lak an dud da gulpabilisañ un dro adarre ablame d'o gwetur(iou) (padal ar pennou-bras ouie mad a-walc'h dibowe pell zo brass lar é possubl lak ur wetur di hond en-dro gant dour tra-kén...), hag en tu all da se tamm sell na grik e-bed war an nukleer laket da "gousked" ba'n douar heb goud na bu na ba war-fed ar mod ma'h ay an traou benn kantvechou, pe gentoc'h milionou a vlavechou... Ur farsite, me lar doc'h, « hypocrisie quand tu nous tiens » 'vel vé laret en galleg.

Ha just a-walc'h pé 'h a an dud tre da beked ur marc'had "bio" mannaket, n'é ket evid preñañ forzh petra, pass mehmod 'vel vé gwraet pé 'h aer ba supermarc'hajou brein ha làer da breñañ traou ha neugn ket emm... Pé vé preñet traou "bio", daw é neuhe prepariñ e bred e-hun-penn, mehmod 'vel vise gwraet gwechall hag e-se! Ha diwar neuhe, benn fin ar gont, koust a ra nebeutoc'h doc'h kar ar boued bet preparet ga'n endustrïou goust kér-ru (ken kér ha fall), hag azhpenn-se zo moien da breñañ traou "mell-divell", pass pakajet a-ziagent kwa, ha neuhe teu an traou da ve kalz gwelloc'h-marc'had, kalz gwelloc'h evid ar yec'hed ha 'vid an añvironamant.

"Ni zo ba'nomp toud pezh vé debret ganem", ha dram a-se pé vé debret traou fall 'h amp da sklokañ a-damm da damm... Me zo kasimant sur lar a teu kalz deuh ar c'hleñvejou vêmp skôet gante diwar ar boued fall ha trafiket a vé kasset demp dre an endustrïou-bras, ar re zo par o sellou war o yalc'had mignoc'h 'vid war nintra all. Na vo ket gwellet deuzhtu, med benn nebeud vo gouiet lar oa ar skïant vad ga'r re a glaske labourad propr an douar, ha kass boued normal d'ar re all... Hag un dra-all c'hoazh : Preñañ ba supermarc'hajou brein (hag a jomo dihano amañ, un tamm re zo deuh oute benn lak anehe toud amañ hi-mañ) an dra-he zo roiñ e arc'hant da tud hag a zo kustum da bêo bihen-bihen ar brodukterien, ha surtoud n-im zigass ba jeu ar bolitikerien : pêo "marc'hadmad" traou bet preñet gad un taol bout ba rer ar brodukterien, pe bet preñet gad endustrïou ker brein all hag a ra mem mod d'o ouvrïerien, ha kement-se evid preñañ loñed bet gwallgasset mem mod 'vel a vije bet gwraet ba kampchou-koñsañtrassïon pe lec'hiou mod-mañ... Daw da bep heñi cheñch e vod da breñañ benn cheñch e vod da vevañ. Med, hadlared a ran ur wech c'hoazh benn be kompreñet mad : arabad taol toud ar bec'h war ar labourerien-douar, 'vel vé gwraet ga pennou-bras ar gouarnamant bremañ, kar ar re-mañ diveo an-heñi neus poueet war ar beïsanted benn lak anehe da ve ba reñk gad o lesennou brein dre-berzh o fropagandou mantrus. Ar re-he ouie koulz 'vel an endrustriañed lar oa traou brein ha' oaint é kinnig d'ar beïsanted, sañset 'vid produiñ traou mehmod 'vel ar re naturel, met-ha vije bet founnussoc'h ha fonnaploc'h, ha diwar neuhe plantañ ba penn ar beïsanted la oa mond deus ar his ober mod-mañ. Ha hègn d'ober 'vel-just, powr-razh oa an dud gwechall, dallet ga penvidigezh ar re-all, ha gad ur propagand mod-mañ oa aes a-walc'h lak anehe da goñsantiñ gante la oa fur mond e-reñk ga'r mekañikaoua-bras hag ar chimikaad direson bet kinniget dehe 'vel ma vije bet an hent nemetoñ benn bevañ trankilloc'h cherr bevañ ar re all en ur mod modern.

Ha 'vid pezh é ar boued sañset "marc'hadmad"... Ablame betra oa red-groñs kaoud boued pass gwall gér ?

Beñ ablame oa, hag é gwir-pater papred, bihen pêet an dud a labour ba'r memes endustrïou 'vel ar re glask preñañ traou gant nintra azhpenn 'vid ur gwenneg-toull.... Produiñ evid produiñ, roiñ arc'hant d'an dud an nebeutañ ar gwellañ, ha diwar neuhe produiñ traou brein. Pé na vé ket rôet arc'hant d'an dud, ha laret dehe "pep heñi deus e du", propagand mantrus savet ga mistri war an dachenn : n'eus ket da jom soueet lar a ar bed war an tu fall.

Soutil an traou 'mestra, kar pezh a faot da pennou-bras ar gouarnamant é lakad war-wel d'an dud lar a vefent é klask diskammañ an efejou fall (deut digad o folitikaj war-eün), med heb lared sklàer la na gred ket dehe klask goud da vad ba pelec'h ema ar penn-kaos deuh tou'n traou-mañ. Forzh penaos vo ket gwraet, kar ar sistem kapitalist e-reñk ga soñjou ar bolitikerien an heñi a vefe daw dispennañ benn lak an traou propr en-dro. Ma'h é aet ar beïsanted da ampoasoñerien-tud bremañ, hag a zalc'hant da ve ar pezh eint deut da ve, é ablame zo ur volonte politik evid lak anehe da gontinuiñ mod-mañ. Ha nin, sitoaiañed mehmod, pé zalc'homp da breñañ o boued. Pegement vé rôet ga'r gouarnamant pe ga'n Europ benn chikour ar beïsanted zo é klask labour an douar, pe ober war-dro ur chatal, en ur mod bio ?

--> krakaj tra-kén, pé vé komparet ga'r pezh vé rôet d'ar re all, n'é ket mod-mañ an-heñi vo poueet war ar beïsanted evid cheñch o mod d'ober o micher... Se zo 'vel ur sort rod diroll é telc'h da droiñ ablame ma vank ar gouarnamant war e bolitik, n'é ket hanter fonnapl gad e labour. Kehid a jomo ar galloud-groñs ga'r gapitalisted (tud an arc'hant), na jeñcho ket ar bed en mod e-bed... sklàer 'vel lagad an nàer.... pe cheñch a ray pa vo re ziweet, 'vel kis-ha-kustum.

'Vel a lâre Coluche, Doue d'e bardono : « Quand on pense qu'il suffirait que les gens ne les achètent plus pour que ça ne se vende plus... quelle misère... »

Gantoñ oa laret sklàer an traou, nintra da lared azhpenn.... Toud omp kirieg deuh pezh a zigouev bremañ, toud gwitibunan, ha lod (politikerien ha kapitalisted, memes re toud anehe) zo kablus-toud!

Fin, pezh meus c'hoant da ziskeuz doc'h amañ gant ma zamm diskour : boued "bio" zo mad evid ar yec'hed, ya sur, med en tu all da se, preñañ traou mod-mañ zo un' deus ar c'hammejou keñtañ zo evid kaoud ur sossiete humanistoc'h un tamm, ha doujoc'h deuh ar re zo bew, na pa vefent loned, natur pe tud.

'Vel a lare ar re gozh : An douar zo kozh, arabad c'hwerzhin goap deuh outoñ

Son House

2008-09-30T12:28:00.022+01:00

Son House - The Death Letter Blues

Son House, Eddie James House deus e anw-bades (bet ganet d'an 21 a vis-meurzh 1902 - sañset, med n'é ket sur-sur - hag aet d'an anaon d'an 19 a vis-here 1988) oa ur gitarist hag ur c'haner blues amerikan. Hemañ oa ba-tousk ar re gentañ, gant Charley Patton, é c'hoari ur stil rust a-walc'h ga'd e hitar, pounner ar lusk gantoñ, taolioù stank ga'd e zorn dihou war an dobro (gitar-houarn), e-serr ober ga'd e slide guitar hag ur vouezh don deut diwar ur meskad dehoñ e-hun' deuh gospel ar su ha musik speredel e vro.

Hemañ 'neus bet un eñflüañs vras war Muddy Water (Chom a rae par e selloù war'nehoñ, inoptiset oa pé oa Son House é c'hoari ba dirakoñ, resped bras gantoñ), ha war Robert Johnson, hemañ diweo kempred gantoñ med yaouankoc'h evitoñ, ar re-mañ a savo o stil musik diwar heni Son House. Ha gwraet vo traoù nevez-flamm diwar-se. Deut Son House da vé ur seurt penn-bras, da-lâred-é tad an Delta Blues, eñflüañs 'taw war ar musik a-vremañ sañsemant, diwar e ziskiblien hag o diskiblien war o lerc'h, hag i'e war-eün gant musissianed a-sort gant strollajoù blues-rock mehmod 'vel The White Stripes lakomp, c'hoarïet e v-blues alïes a-walc'h ga'n daou re deuh ar strollad-mañ, "The Death Letter Blues" surtoud.

Evid pezh é e vuhe, 17 bugel ba tïegezh e dud, hemañ zo bet ganet ba Riverton, daou miles deuh Clarksdale ba kornad ar Mississippi. E-tro d'e 7 pe 8 bloa é aet e dud d'em-im separiñ ha heñw d'hond da heul e vamm da beked Tallulah en Louisiana. Gwraet e joñj d'ar bugel d'hond da bredikator batist, pezh a ray d'an oad a 15 bloa. En desped d'an Ilis, houmañ a-eneb-krenn d'ar musik blues ha d'ar sort bed digentel é tond gantoñ, mond a ray Son House interesset mign-oc'h-mi ga'r musik-se ha heñw komañs ga'r gitar da 25 ploa, goude bé deut en-dro ba kornad Clarksdale, enaouet anehoñ gant labour Willie Wilson. Komañs é, da neuhe, d'hond da c'hoari ba mem plass 'vel Charley Patton, Willie Brown, Robert Johnson, Fiddlin' Joe Martin ha Leroy Williams, deus tu koste Robinsonville, ba kornad ar Mississippi ha ba'n norzh deuh Memphis, en Tennessee da beked ar bloa 1942.

Goude be' lahet un den, a-benn 'n-im zifenn 'neus laret, é bet laket er prijon etre 1928 ha 1929, heni Parchman Farm (Mississippi State Penitentiary). Deus an istor ofissïel, un devezh bennaket e-tro 1927 pe 1928 oa Son House é c'hoari blues 'barzh ur juke joint pé teu ba penn un dén tennata ga'd e bistoled, ken a zo aet un tenn a-dreus gar ar soner, ha hemañ da lahañ 'nehoñ ga'd un tenn mehmod. Prosseset é bet ha kondaonet da 15 bloavejiad prijon, pezh 'neus ket gwraet da bek' ar fin.

Son House 'neus añrejistret ga'r Paramount Records en 1930, ha mehmod gant Alan Lomax, hemañ diweo é labourad ga'r Library of Congress en 1941 ha 1942. Un despuner deus ar re importantañ zo bet Alan Lomax 'vid ar blues, hemañ é foetañ bro, klask war-lerc'h bluesmen a-bep sort mod zo toud, ha grass dehoñ zo bet añrejistret kalz deuh oute ha laket ar vrud vad d'hond war lod deuh oute. Peusgoude, Son House a'h a diwar e vuhe publik, ken a'h ay ar blues da vé hadtaveet e-kerzh ar bloavejoù 1960. Sterd é bet da Nick Perls, Dick Waterman ha Phil Spiro kavoud roud deuh outoñ, klask war e lerc'h ba kornad Delta ar Mississippi, ha 'benn fin ar gont é bet ka'et ba Rochester d'ar mis-even 1964. Hemañ oa ba'n e bark war e drakteur é labourad an douar, pezh a blije dehoñ, e drakteur surtoud. Aet oa kuit deuh New York dibaoe 1943, ha pass laket e zoworn war e hitar dibaoe kehid zo. Labouret 'neus bet war an heñchoù-houarn, re New York Central, ha na ouie notenn war-fed ar seurt "reverzhi blues" é tond en-dro, kement hag ar vrud vad é tond war an albomoù bet gwraet gantoñ gwechall gozh. Bet é war ar leurenn en-dro neuhe, ba'r Stadoù-Unanet koulz ha ba'n Europ, hag añrejistret é bet en-dro gant CBS records. Mehmod 'vel Mississippi John Hurt é bet digemeret gant renerien an Newport Folk Festival 'benn c'hoari en 1964, ha gant re an New York Folk Festival d'ar mis-even 1965, ha d'ar mis-here 1967 ur foetañ-bro ba'n Europ 'benn c'hoari e-kerzh an American Folk Festival assambles gant Skip James ha Bukka White. Ha 'kerzh an hañv 1970, Son House da foetañ-bro a-dreus an Europ un dro adarre, ha war ar leurenn e-kerzh ar Montreux Jazz Festival ; bez zo un añrejistramant deuh e goñsèr ba Londres, ha bet embannet anehoñ gant Liberty Records.

Med a-damm da damm, e-tro fin e vuhe, é aet e yec'hed da vhall, ha 'benn ar bloa 1974 'neus dihanet ga'r c'hoñsèrioù da-vad, aet da Detroit d'ober e zemeurañs, ba'r Michigan 'lec'h 'neus bevet da beked e varw. Aet é d'an anaon ablame d'ur c'hign-bew bet kroget ba'n e hourleñienn, hag alzheimer koulz 'vel parkinson. Dond a ra d'interiñ d'ar vered Mt. Hazel Cemetery. Tud deus an Detroit Blues Society a savo ur c'honsèr goude, evid gounid arc'hant 'benn lakad ur savadur war e vez. Eureujet é bet Son House pemp kwech.

An diskoù ha videoioù gant Son House

An añrejistramañchoù gant Son House a hall be' lodennet en 4 :

9 chañson bet embannet 1930 gant ar Paramout Records, en mod vinil 78' a-benn gounid arc'hant. Ba kalz deuh an añrejistramañchoù-mañ zo diw chañson mem titl dehe, lakomp "My Black Mama" lodenn 1 ha 2.

Alan Lomax neus embannet traoù 'vid ar c'hultur metkîn, da-lared-é na faote ket dehoñ gounid arc'hant gant-se ("Library of Congress Sessions") en 1941 hag en 1942, un teskad 19 chañson.

Añrejistramañchoù-studio a-benn 1965 ha diwezatoc'h pa oa bet hadtaveet e-kerzh ar « revival blues »

Añrejistramañchoù war 'r leurenn, da vare an « hadtaveo » 'mem mod.

Sed ahe pezh zo da gavoud ba stal pe stal bremañ :

*The Complete Library Of Congress Sessions (en 1964) bet embannet gant Travelin' Man Cd 02

*Blues From The Mississippi Delta (W/Short) (en 1964) bet embannet gant Folkways 2467

*The Legendary Son House: Father Of Folk Blues (en 1965) bet embannet gant Columbia 2417

*In Concert Oberlin College (en 1965) bet embannet gant Stack-O-Hits 9004

*Delta Blues (1941–1942) bet embannet gant Smithsonian 31028

*Son House & Blind Lemon Jefferson (1926–1941) bet embannet gant Biograph 12040

*Son House - The Real Delta Blues (1964-65 Recordings) bet embannet gant Blue Goose Records 2016

*Son House & The Great Delta Blues Singers (gand Willie Brown) bet embannet gant Document Cd 5002

*Son House At Home : Complete 1969 bet embannet gant Document 5148

*Son House (Library Of Congress) bet embannet gant Folk Lyric 9002

*John The Revelator bet embannet gant Liberty 83391

*American Folk Blues Festival '67 (1 Cut) bet embannet gant Optimism Cd 2070

*Son House - 1965-1969 (Mostly Tv Appearances) bet embannet gant Private Record Pr-01

*Son House - Father Of The Delta Blues : Complete 1965 bet embannet gant Sony/Legacy Cd 48867

*Living Legends (1 Cut, 1966) bet embannet gant Verve/Folkways 3010

*Real Blues (1 Cut, U Of Chicago, 1964) bet embannet gant Takoma 7081

*John The Revelator - 1970 London Sessions bet embannet gant Sequel Cd 207

*Great Bluesmen/Newport (2 Cuts, 1965) bet embannet gant Vanguard Cd 77/78

*Blues With A Feeling (3 Cuts, 1965) bet embannet gant Vanguard Cd 77005

*Son House/Bukka White - Masters Of The Country Blues bet embannet en mod DVD gant Yazoo Video 500

*Delta Blues And Spirituals (1995)

*In Concert (Live) (1996)

*Live At Gaslight Cafe, 1965 (2000)

*New York Central Live (2003)

*Delta Blues (1941–1942) (2003) bet embannet gant Biograph Cd 118

*Proper Introduction to Son House (2004) bet embannet gant Proper (Bez zo kalz traoù bet añrejistret e-kerzh ar bloavejoù 1930, 1940 & 1941)

bet tennet deus : Wikipedia, dre vras

Korn ar gerioù dïaes da gompren

Kempred gant : Contemporain de
Mehmod 'vel : Pareil que
Mign-oc'h-mi : De plus en plus
Despuner : Collecteur
(H)adtaveo / (H)adtaveet : Redécouvrir, redécouverte (n.) / Redécouvert
Ur foetañ-bro : Une tournée musicale (dans ce contexte)
'metkîn = nemetken : Seulement
Dond a ra d'interiñ : Il sera enterré
Un teskad : Un ensemble de

Toull du / Daou du (Bad-trip / Droug an hachich)

2008-09-27T18:28:00.011+01:00

Be oaint tri pe bevar 'barzh ur gampr na oa ket feurmet re gér mar'hat, bi’n-bi’n oa-hi ha hègn prest toud da vougañ kement tomm-hardi-piti oa dehe en enni. Ene oa ur pekad hachich da rañvad, roulañ ha butuniñ, ha 'vel é ar c'hustum vé passeet deus an eil d'egile. Deu't e dro da Baol, ha liw fall d'hond war e gig peusgoude, daoust dehoñ bé chomet rêsonabl ga'r c'hôn pullufet. Skôet é ga'd ur bad-trip, heñw komañs da gren' a-lasiadigoù hag e vel-penn da bullufañ gwashoc'h c'hoazh, kasi-prest an taol-gwad da zigoueo 'na soñjet, deu’t owen dehoñ 'n un taol, strafuilhet-toud da gentañ ha badadaou prestig goude. Hemañ da sevel a-strabouilh-kàer ha mond kuit ahann d'ond d'e gambr en-dro, heb lâr' komz e-bed. Tress ur robo oa wanehoñ pa glaske mond d'an traoñ ga'r skalieroù, ha red treusiañ ar ru 'vid digoueo ba'n ti lec'h 'ma e gambr, ur spouronus a dra d'ober. 'Barzh an trepass zo ur sort kanape ha Paol d'hond d'ober un astenn warnehoñ 'vid klask pakañ un tamm gwellaad. Eürusamant oa Yann é rusal e votoù a-dreus hag a-hed en eno, ha passe-daw zo bet, pa neus gwelet Paol gorveet é krenañ ha liw gwenn war e visaj, roiñ ur bannac'h lip e-baw, sukr-ha-dour, d'hond d'e hourlegnienn, nessesser evid tenn droug an hachich (bad-trip en galleg-saosneg) diwar e gorf, eürusamant ha dre chañs a ouie Yann an doare.

Korn ar gerioù, troiennoù pe formoù dïaes da gompren douzhtu :

Mar'hat = moarvat : Sûrement
Bi'n-bin' : Très petit(e)
Hègn = i / ind-i : Eux
Ar c'hôn : Le pétard (joint en forme de cône)
Pullufet : Consumé / Carbonisé
War'nehoñ = warnañ : sur lui
Digoueo = degouezañ : Arriver, se trouver, rencontrer
Gourleñienn = gourlañchenn : gosier

Toull du / Daou du : "ur veaj a-dreus ur vresel"

2008-04-10T15:12:00.006+01:00

Ur vresel an-heni é, ha n'é ket ur « bresel » , med alïes a-walc'h zo deut joñj dehoñ na oa ket breseler anehoñ, ken 'med a vije bet kentoc'h un ewn penn-nasket é klask troïdellañ ga'n avel-brass ba'n e fass.

Ur veaj a-dreus bro ar vorenn, mourrennoù du gantoñ, aet dall anehoñ, ha mouchet a-stroñs e zaoulagad gant dalc'herien ur c'hozh-Ilis, heni ar yec'hed mad (peur!)-lousaouet. Med an Diaoul a oar goapaad deus an dud mem mod, chechet e dreid gantoñ da beked ar follentes. Beuiñ ar bullufenn da zinaskañ e skïant, e-serr poueo war ar chadennoù, stardet mat e gorv gante. E gorv ? Ur milouer aet e spered drezañ, luiet gant lâr-dislâr a-vordilh. Hemañ diweo é hond, a damm da damm, da zispakañ e boan dre ar mekanik-mañ. Kement-se lak anehoñ da ve' digompren. Ya luiet, ma zo moien da lâred ar mod-se : lâr, dislâr ha pass goûd la ranker mond war-horre evid astenn e hoûg 'maes an toull. Ha draw! diskrapet, roull-touboulig da beke pezh a vije bet deun ar gibell, sañset. Ya, daou du zo d'an toull du... Med pe-heni a gass d'ar vuhe ? da-lâred-é gwir vuhe...

Bet skrivet daou pe dri bloa 'so

An Toull Du

2008-04-10T14:38:00.005+01:00

Ur vleuñvenn zo digor ba ma c'halon,

Aet he joa da darzhañ ken pell ha don,

Disrannet ma c'halon ken a fell dehi mond ;

Matrese 'neus ket a-walc'h a vloavezh kompren ennon...

Med penaoz a vefen-me 'vid bevañ goude kement a garante ?

N'eus den ba neb-lec'h an-ije gouzañvet ur fleur war e ve

Ur c'hleñved zo digor ba ma vhenn,

Aet e nerzh da darzhañ ken don ha pell,

Disrannet ma c'halon ken a'h a ma n'ompenn da vrañsell' ;

Sur zo ennon re nebeud a vloavezh kempenn...

Med penaoz a vefen-me 'vid bevañ goude kement a boan ?

Ped den ba peb lec'h 'neus gouzañvet louseier war e zoan ?

Ur hreunenn zo digoueet ba ma ine,

Hag a ray fleur, sur 'vid an de,

Flour ma c'halon ken a'h an war ma c'hoase ;

N'eus nintra ennon azhpenn 'vid tri war'n-ugent bloavezh buhe.

Med penaoz on deut da astenn ma goûg 'maes toull ma be ?

Ha bremañ vên ba peb lec'h é kanañ gloar d'ar garante.

Med penaoz on deut d'astenn ma goûg 'maes toull ma be ?

Ar garante tra-kén : ahe 'ma silvidigezh Mab-Dén.